Sayfa rehberi
Bu sayfada XI-XIII. yüzyıllar arasında Türk-İslam dünyası ile Orta Çağ Avrupa’sındaki bilim, eğitim, kültür ve sanat anlayışlarını karşılaştırmaya temel oluşturan harita ve metinler yer almaktadır. Sayfada doğrudan yanıtlanacak bir soru veya etkinlik yer almamakta; sonraki sayfadaki 12, 13 ve 14. sorulara temel oluşturan bilgiler sunulmaktadır.
Harita İncelemesi
Haritada XI-XIII. yüzyıllarda medrese kurulan Türk-İslam şehirleri gösterilmektedir. Büyük Selçuklu Devleti döneminde kurulan Nizamiye Medreseleri (Bağdat, Nişabur, Merv, Belh, Herat, İsfahan vb.) ile Birinci Beylikler ve Türkiye Selçuklu Devleti döneminde Anadolu’da kurulan medreselerin (Konya, Sivas, Erzurum, Kayseri, Diyarbakır, Sinop vb.) coğrafi dağılımı verilmiştir.
Metin İncelemeleri
- Emine: Türklerin XI-XIII. yüzyıllarda bilim, sanat ve eğitim birikimini Anadolu’ya taşıyarak bölgeyi kültürel açıdan geliştirdiklerini ifade etmektedir. Hoca Ahmed Yesevî dervişlerinin tasavvuf düşüncesini yayması, inşa edilen mimari yapılar (cami, medrese, kervansaray, köprü) ve el sanatları (çinicilik, oymacılık, dokumacılık, minyatür) Anadolu’yu bayındır hâle getirmiştir.
- Jolie: Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli ve İbnü’l-Arabî gibi mutasavvıfların evrensel değerlerle barış ve uzlaşmayı yaydığını belirtmektedir. Aynı dönem Avrupa’sında ise ilk üniversitelerin açılmasına rağmen kilise ve skolastik düşüncenin belirleyici güç olduğunu vurgulamaktadır.
- Léo: Orta Çağ Avrupa’sında eğitimin din adamları tarafından yürütüldüğünü, XI. yüzyıldan itibaren Avrupalıların İslam dünyasındaki bilimsel gelişmeleri takip etmesiyle değişim yaşandığını, ancak XIII. yüzyılda deney ve gözleme dayalı çalışmaların kilise baskısıyla kısıtlandığını aktarmaktadır.
- Alperen: Türk-İslam medeniyetinde 1066’da açılan Nizamiye Medreselerinin eğitimde fırsat eşitliği sağladığını, dini ilimlerin yanında matematik, astronomi, tıp ve felsefe gibi pozitif bilimlerin okutulduğunu belirtmektedir. Kaşgarlı Mahmud, Ömer Hayyam, Cezeri ve İbn Bîbî gibi bilgilerin insanlığın ortak mirasına yaptığı katkıları öne çıkarmaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 105 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 107 →