10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 306 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir elektrik dağıtım şirketinin sabit ücreti 75 TL ve kullanılan her kWh elektrik için 12 TL aldığı durumda, kullanılan elektrik miktarı x (kWh) ve toplam fatura tutarı y = f(x) (TL) ile temsil edilmektedir.

a) Cebirsel temsilin yazılması:
Kullanılan her kWh enerji için 12 TL ödendiğinden x kWh için 12x TL ödenir. Sabit bağlantı ücreti 75 TL eklendiğinde cebirsel ifade:

f(x) = 12x + 75 \quad (x \ge 0)

b) Cebirsel ifadenin grafiği:
f(x) = 12x + 75 ifadesi doğrusal bir fonksiyondur (x \ge 0).

  • x = 0 ise f(0) = 75, grafik düşey ekseni (0, 75) noktasında keser.
  • x = 10 ise f(10) = 120 + 75 = 195, (10, 195) noktasından geçer.
    Grafik (0,75) noktasından başlayan ve sağa doğru artarak devam eden bir doğru parçasıdır (ışındır).

c) Fonksiyon olma şartının değerlendirilmesi:
Tanım kümesindeki her bir x \ge 0 elektrik tüketim miktarı için yalnız ve ancak tek bir f(x) fatura tutarı hesaplanır. Tanımsız olan veya birden fazla değere eşleşen eleman bulunmadığından f(x) cebirsel ifadesi fonksiyon olma şartını sağlar.

Kısa cevap

a) f(x) = 12x + 75
b) (0, 75) noktasından başlayan ve artan doğrusal grafik.
c) Her bir x değeri tek bir y değeri ile eşleştiği için fonksiyondur.


Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Verilen meteoroloji balonunun süreye (t) bağlı yükseklik (y) grafiğine göre istenen maddelerin çözümü:

a) Grafik temsilinin fonksiyon şartını sağlama durumu:
Düşey doğru testi uygulandığında, [0, 45] aralığındaki her bir zaman (t) değerinden çizilen dikey doğrular grafiği yalnızca bir noktada keser. Dolayısıyla grafik bir fonksiyon belirtir.

b) Tanım ve görüntü kümeleri:

  • Tanım Kümesi (Süre): Balonun havada bulunduğu süre [0, 45] dakika aralığıdır.
  • Görüntü Kümesi (Yükseklik): Balonun ulaştığı yükseklik değerleri [0, 600] metre aralığıdır.

c) Grafiğin artan ve azalan olduğu aralıklar:

  • Artan olduğu aralıklar: Grafik soldan sağa doğru yükseldiği aralıklardır: [0, 20] ve [23, 28] dakika.
  • Azalan olduğu aralıklar: Grafik soldan sağa doğru alçaldığı aralıklardır: [20, 23] ve [28, 45] dakika.

ç) Balonun yükseldiği maksimum ve minimum mesafeler:

  • Maksimum yükseklik: Balonun ulaştığı en yüksek tepe noktası t = 28 dk. anında 600\text{ m}'dir.
  • Minimum yükseklik: Balonun indiği en düşük seviye t = 45 dk. anında 0\text{ m}'dir.

d) Grafiğin sıfırı:
Fonksiyonun değerinin 0 olduğu (y = 0) nokta, grafiğin yatay ekseni kestiği t = 45 değeridir. Grafiğin sıfırı 45’tir.

e) Grafiğin bire birliği:
Yatay doğru testi uygulandığında, çizilen bazı yatay doğrular (örneğin y = 450 veya y = 300 doğrusu) grafiği birden fazla noktada kesmektedir. Farklı sürelerde aynı yükseklik değerleri elde edildiği için fonksiyon bire bir değildir.

Kısa cevap

a) Düşey doğru testini sağladığı için fonksiyondur.
b) Tanım Kümesi = [0, 45], Görüntü Kümesi = [0, 600].
c) Artan: [0, 20] \cup [23, 28], Azalan: [20, 23] \cup [28, 45].
ç) Maksimum mesafe = 600\text{ m}, Minimum mesafe = 0\text{ m}.
d) Grafiğin sıfırı = 45.
e) Yatay doğru testini sağlamadığı için bire bir değildir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 305 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 307 →