10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 305 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

a) C aracından elde edilen geliri modelleyen c(x) = -6x^2 + 72x - 120 ikinci dereceden fonksiyonunun tepe noktasının apsisi gelirin maksimum olduğu üretim miktarını verir:

r = -\frac{b}{2a} = -\frac{72}{2(-6)} = \frac{72}{12} = 6

C aracından günde 6 adet üretilmelidir.

b) Her iki araçtan elde edilen gelirlerin eşit olması için b(x) = c(x) denklem çözülür:

12x - 24 = -6x^2 + 72x - 120

6x^2 - 60x + 96 = 0

Denklemin her iki tarafı 6 ile sadeleştirildiğinde:

x^2 - 10x + 16 = 0 \Rightarrow (x - 2)(x - 8) = 0

Buradan x = 2 veya x = 8 bulunur. Bu araçlardan günlük 2 adet veya 8 adet üretilmesi gerekir.

c) B aracının gelirinin C aracının gelirinden fazla olması için b(x) > c(x) eşitsizliği kurulur:

12x - 24 > -6x^2 + 72x - 120 \Rightarrow 6x^2 - 60x + 96 > 0 \Rightarrow x^2 - 10x + 16 > 0

İkinci derece eşitsizliğin çözümü x < 2 veya x > 8 aralıklarıdır. Aylık gelirin pozitif kalması şartı (c(x) > 0 \Rightarrow 2 < x < 10) göz önüne alındığında geçerli aralık 8 < x < 10 olur.

Dolayısıyla bu araçlardan en az 9 tane üretilmesi gerekir.


Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Kare kaplamanın bir kenar uzunluğu x cm (x > 0) olsun.

  • Kaplamanın alanı: x^2 \text{ cm}^2
  • Üretim maliyeti: M(x) = 4x^2 TL
  • Satış fiyatı: S(x) = 12x TL
  • Kâr fonksiyonu: K(x) = S(x) - M(x) = -4x^2 + 12x TL

K(x) ikinci dereceden bir parabol belirtir ve en yüksek kâr tepe noktasında elde edilir:

x = -\frac{b}{2a} = -\frac{12}{2(-4)} = \frac{12}{8} = 1{,}5 \text{ cm}

Maksimum kâr değeri ise:

K(1{,}5) = -4(1{,}5)^2 + 12(1{,}5) = -4(2{,}25) + 18 = -9 + 18 = 9 \text{ TL}

Buna göre en yüksek kâr 9 TL ve bir kenar uzunluğu 1,5 cm olarak bulunur.


Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Maliyet x TL (x > 0) ile temsil edilsin.

a) A boncuğunun kârı maliyet ile ters orantılıdır: f(x) \cdot x = k.
x = 2 iken f(2) = 4 olduğundan k = 2 \cdot 4 = 8 bulunur. Cebirsel temsil: f(x) = \frac{8}{x}

B boncuğunun kârı maliyetten 2 TL fazladır. Cebirsel temsil: g(x) = x + 2

b) Eşit kâr elde etmek için f(x) = g(x) eşitliği sağlanmalıdır:

\frac{8}{x} = x + 2 \Rightarrow x^2 + 2x - 8 = 0 \Rightarrow (x + 4)(x - 2) = 0

x > 0 olduğu için maliyet x = 2 TL bulunur.

Grafik temsilinde; I. bölgede y = \frac{8}{x} hiperbolü ile y = x + 2 doğrusunun kesim noktasının apsisi x = 2 değerini gösterir.

c) B boncuğunun A boncuğundan daha kârlı olması durumu g(x) > f(x) eşitsizliği ile temsil edilir:

Cebirsel temsil: x + 2 > \frac{8}{x} (ya da x > 0 için x^2 + 2x - 8 > 0)

x > 0 kısıtı altında çözüm aralığı x > 2 bulunur.

Grafik temsilinde x > 2 aralığında y = x + 2 doğrusu y = \frac{8}{x} eğrisinin üstünde kaldığı için maliyetin 2 TL’den fazla ((2, \infty) TL) olduğu aralıkta B boncuğu daha kârlıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 304 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 306 →