Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
1. Tabloda Eksik Olan Fonksiyonların Ters Cebirsel Temsilleri:
-
h(x) = \sqrt{x - 2} fonksiyonunun ters cebirsel temsili:
- Tanım kümesi: x - 2 \ge 0 \Rightarrow x \ge 2 yani [2, \infty)
- Görüntü kümesi: y \ge 0 yani [0, \infty)
- y = \sqrt{x - 2} \Rightarrow y^2 = x - 2 \Rightarrow x = y^2 + 2
- Değişkenler yer değiştirildiğinde:
h: [2, \infty) \rightarrow [0, \infty)
h^{-1}(x) = x^2 + 2 \quad (x \ge 0)
-
k(x) = 2\sqrt{x + 1} fonksiyonunun ters cebirsel temsili:
- Tanım kümesi: x + 1 \ge 0 \Rightarrow x \ge -1 yani [-1, \infty)
- Görüntü kümesi: y \ge 0 yani [0, \infty)
- y = 2\sqrt{x + 1} \Rightarrow \frac{y}{2} = \sqrt{x + 1} \Rightarrow \frac{y^2}{4} = x + 1 \Rightarrow x = \frac{x^2}{4} - 1
- Değişkenler yer değiştirildiğinde:
k: [-1, \infty) \rightarrow [0, \infty)
k^{-1}(x) = \frac{x^2}{4} - 1 \quad (x \ge 0)
2. Grafik Temsillerinin Çizimi:
-
h(x) ve h^{-1}(x) Grafikleri:
- h(x) = \sqrt{x - 2} grafiği (2, 0) noktasından başlayıp sağa doğru artan karekök eğrisidir.
- h^{-1}(x) = x^2 + 2 (x \ge 0) grafiği (0, 2) noktasından başlayan parabol koludur.
- Her iki grafik y = x doğrusuna göre simetriktir.
-
k(x) ve k^{-1}(x) Grafikleri:
- k(x) = 2\sqrt{x + 1} grafiği (-1, 0) ve (0, 2) noktalarından geçen eğridir.
- k^{-1}(x) = \frac{x^2}{4} - 1 (x \ge 0) grafiği (0, -1) ve (2, 0) noktalarından geçen parabol koludur.
- Her iki grafik y = x doğrusuna göre simetriktir.
3. Tablonun Altındaki Alan İçin Grafik İlişkisi Açıklaması:
Karekök referans fonksiyonu ve bu fonksiyondan türetilen fonksiyonların grafikleri ile terslerinin grafikleri y = x doğrusuna göre birbirinin simetriğidir.
Bir f fonksiyonunun grafiği üzerindeki herhangi bir (a, b) noktası için, ters fonksiyonu f^{-1} grafiği üzerinde (b, a) noktası yer alır. Tanım ve görüntü kümeleri karşılıklı yer değiştirdiği için iki grafik y = x ekseni boyunca katlandığında tam olarak üst üste çakışır.
Çözüm kontrolü
- h(3) = \sqrt{3 - 2} = 1 \Rightarrow (3, 1) noktası h(x) üzerindedir. h^{-1}(1) = 1^2 + 2 = 3 \Rightarrow (1, 3) noktası h^{-1}(x) üzerindedir. (3, 1) ile (1, 3) noktaları y = x doğrusuna göre simetriktir.
- k(3) = 2\sqrt{3 + 1} = 4 \Rightarrow (3, 4) noktası k(x) üzerindedir. k^{-1}(4) = \frac{4^2}{4} - 1 = 3 \Rightarrow (4, 3) noktası k^{-1}(x) üzerindedir. (3, 4) ile (4, 3) noktaları y = x doğrusuna göre simetriktir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 280 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 282 →