Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Problem Bağlamında Nitel Özelliklerin İfadesi:
- Tanım Kümesi: Problem bağlamında hız V > 0 olmak zorundadır. Bu nedenle tanım kümesi \mathbb{R}^+ = (0, \infty) aralığıdır. Aracın durması (V=0) durumunda süre hesaplanamaz.
- Görüntü Kümesi: Varış süresi f(V) her zaman pozitif bir değer alacağından görüntü kümesi \mathbb{R}^+ = (0, \infty) aralığıdır.
- Artanlık-Azalanlık: Hız (V) arttıkça yolu katetme süresi f(V) azalır. Bu nedenle fonksiyon (0, \infty) aralığında azalandır.
- Maksimum-Minimum Noktaları: Hız arttıkça süre 0’a yaklaşır, hız azaldıkça süre sonsuza gider. Bu nedenle fonksiyonun problem bağlamında maksimum ve minimum noktası yoktur.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablonun Tamamlanmış Hali:
1. Görüntü Kümesi
- Grafik ile Doğrulama: Grafik incelendiğinde y = k yatay doğrusu bir asimptottur ve grafik bu değeri hiç almaz. y = k haricindeki tüm gerçek sayı değerlerini alır.
- Cebirsel İspat: y = a \cdot \frac{1}{x+r} + k \Rightarrow y - k = \frac{a}{x+r} \Rightarrow x+r = \frac{a}{y-k} elde edilir. a \neq 0 olduğundan y - k \neq 0 \Rightarrow y \neq k olur. Dolayısıyla görüntü kümesi \mathbb{R} - \{k\}'dir.
2. İşareti
- Grafik ile Doğrulama: Grafik x = -r - \frac{a}{k} noktasında x-eksenini keser. x < -r - \frac{a}{k} için negatif, -r - \frac{a}{k} < x < -r ve x > -r bölgelerinde pozitiftir.
- Cebirsel İspat: g(x) = 0 \Rightarrow \frac{a}{x+r} + k = 0 \Rightarrow x = -r - \frac{a}{k} kökü bulunur. a>0, k>0 olduğundan kök -r’nin solundadır. İşaret analizi yapıldığında x \in (-\infty, -r - \frac{a}{k}) için g(x) < 0, x \in (-r - \frac{a}{k}, -r) için g(x) > 0 ve x \in (-r, \infty) için g(x) > 0 olur.
3. Artanlığı-Azalanlığı
- Grafik ile Doğrulama: Grafiğin her iki kolunda da soldan sağa gidildikçe y değerleri azalmaktadır.
- Cebirsel İspat: x_1 < x_2 (x_1, x_2 \neq -r) için x_1 + r < x_2 + r \Rightarrow \frac{1}{x_1+r} > \frac{1}{x_2+r} olur. a > 0 olduğundan a \cdot \frac{1}{x_1+r} + k > a \cdot \frac{1}{x_2+r} + k \Rightarrow g(x_1) > g(x_2) elde edilir. Fonksiyon (-\infty, -r) ve (-r, \infty) aralıklarında azalandır.
4. Maksimum-Minimum Noktaları
- Grafik ile Doğrulama: Grafik üzerinde yerel tepe veya dip noktası bulunmamaktadır, kollar asimptotlara doğru uzanır.
- Cebirsel İspat: Tanımlı olduğu aralıklarda türev g'(x) = -\frac{a}{(x+r)^2} \neq 0 olduğundan ve fonksiyon daima azalan olduğundan maksimum veya minimum noktası yoktur.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
1. g(x) = \frac{2}{x+3} - 1 Fonksiyonunun İncelemesi:
- Maksimum ve Minimum Noktaları: Fonksiyonun türevi g'(x) = -\frac{2}{(x+3)^2} < 0 olup hiçbir gerçek sayıda sıfırlanmaz. Dolayısıyla maksimum ve minimum noktası yoktur.
- Artan-Azalan Olduğu Aralıklar: Tüm tanım kümesinde değişim oranı negatif olduğundan fonksiyon (-\infty, -3) ve (-3, \infty) aralıklarının her birinde azalandır.
2. Yöntemlerin Değerlendirilmesi:
- Grafik ile Doğrulama: Fonksiyonun genel davranışını, asimptotları ve azalanlık yapısını hızlıca görselleştirmeyi sağlar. Görsel sezgiyi güçlendirir.
- Cebirsel İspat: Tanım ve görüntü kümelerini, eksen kesim noktalarını ve azalanlık durumunu kesin matematiksel bağıntılarla doğrular ve şüpheye yer bırakmaz.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 256 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 258 →