10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 256 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

n(x) = \frac{3}{x-2} + 1 fonksiyonunun grafiksel ve cebirsel inceleme tablosunun doldurulması:

  • Grafik İncelemesi:

    • Düşey asimptot x = 2 doğrusudur. Grafik x = 2 düşey doğrusunu kesmez.
    • Yatay asimptot y = 1 doğrusudur. Grafik y = 1 yatay doğrusunu kesmez.
    • Tanım Kümesi: \mathbb{R} \setminus \{2\}
    • Görüntü Kümesi: \mathbb{R} \setminus \{1\}
  • Cebirsel İnceleme:

    • Paydayı sıfır yapan değer x - 2 = 0 \implies x = 2 olduğundan Tanım Kümesi: \mathbb{R} \setminus \{2\}
    • Denklemi y türünden düzenlediğimizde: y = \frac{3}{x-2} + 1 \implies y - 1 = \frac{3}{x-2} \implies x - 2 = \frac{3}{y-1} elde edilir. Paydayı sıfır yapan y = 1 değeri görüntü kümesinden çıkarılır. Buradan Görüntü Kümesi: \mathbb{R} \setminus \{1\}

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Matematik yazılımında (örneğin GeoGebra) çizilen n(x) = \frac{3}{x-2} + 1 fonksiyonunun grafiği ile elle yapılan çizim karşılaştırıldığında;

  • Düşey asimptot olan x = 2 doğrusu ve yatay asimptot olan y = 1 doğrusunun konumu her iki çizimde de aynıdır.
  • Matematik yazılımı, fonksiyon kollarının asimptotlara sınırsız yaklaşma davranışını ölçek hatası olmadan gösterir. Elle çizimlerde karşılaşılabilecek grafiğin asimptota değmesi veya eksenleri kestiği noktaların hatalı işaretlenmesi gibi durumlar cebirsel eşitlikler (x=0 için y=-0.5 ve y=0 için x=-1) doğrulanarak düzeltilir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

g(x) = a \cdot \frac{1}{x+r} + k (a, r, k \in \mathbb{R}, a \neq 0) fonksiyonunun nitel özelliklerinin a > 0, r > 0, k > 0 ve a < 0, r > 0, k > 0 durumları için genellenmesi:

1. Tanım Kümesi:

  • a > 0, r > 0, k > 0 durumu: \mathbb{R} \setminus \{-r\}
  • a < 0, r > 0, k > 0 durumu: \mathbb{R} \setminus \{-r\}
  • Kontrol: Paydayı sıfır yapan x + r = 0 \implies x = -r değeri tanım kümesinden çıkarılır.

2. Görüntü Kümesi:

  • a > 0, r > 0, k > 0 durumu: \mathbb{R} \setminus \{k\}
  • a < 0, r > 0, k > 0 durumu: \mathbb{R} \setminus \{k\}
  • Kontrol: Fonksiyonun yatay asimptotu y = k doğrusudur, g(x) değeri k’ye eşit olamaz.

3. İşareti:

  • a > 0, r > 0, k > 0 durumu: x \in (-r, \infty) için g(x) > 0 (pozitif). x < -r aralığında ise fonksiyon x = -r - \frac{a}{k} noktasında x-eksenini keser; bu noktanın solunda pozitif, sağında negatif değer alır.
  • a < 0, r > 0, k > 0 durumu: x \in (-\infty, -r) için g(x) > 0 (pozitif). x > -r aralığında ise fonksiyon x = -r - \frac{a}{k} noktasında x-eksenini keser; bu noktanın solunda negatif, sağında pozitif değer alır.

4. Artanlığı-Azalanlığı:

  • a > 0, r > 0, k > 0 durumu: (-\infty, -r) ve (-r, \infty) tanım aralıklarının her birinde azalandır.
  • a < 0, r > 0, k > 0 durumu: (-\infty, -r) ve (-r, \infty) tanım aralıklarının her birinde artandır.

5. Maksimum-Minimum Noktaları ve Değerleri:

  • a > 0, r > 0, k > 0 durumu: Maksimum ve minimum noktası yoktur.
  • a < 0, r > 0, k > 0 durumu: Maksimum ve minimum noktası yoktur.
  • Kontrol: Grafiğin kolları x = -r etrafında +\infty ve -\infty’a uzandığı için yerel veya mutlak ekstremum noktası bulunmaz.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 255 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 257 →