10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 216 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Sıra Sizde etkinliğinde verilen fonksiyonlar karesel formda düzenlenip incelenir:

1. f(x) = x^2 - 2x + 1 = (x-1)^2

  • a) Grafik ve Dönüşüm: y = x^2 referans parabolünün x ekseni boyunca pozitif yönde (sağa) 1 birim ötelenmesiyle elde edilir. Tepe noktası T(1, 0)'dır.
  • b) Sıfırları ve İşaret Tablosu: (x-1)^2 = 0 \implies x = 1 çift katlı köktür. x = 1 haricindeki tüm reel sayılarda f(x) > 0’dır.
  • c) Artan ve Azalan Aralıklar: (-\infty, 1] aralığında azalan, [1, \infty) aralığında artandır.
  • ç) Ekstremum Değeri: Kollar yukarı doğru olduğundan minimum değeri vardır. x = 1 için minimum değer f(1) = 0’dır.

2. g(x) = -x^2 - 4x = -(x+2)^2 + 4

  • a) Grafik ve Dönüşüm: y = x^2 parabolü x eksenine göre yansıtılır (kollar aşağı döner), ardından 2 birim sola ve 4 birim yukarı ötelenir. Tepe noktası T(-2, 4)'tür.
  • b) Sıfırları ve İşaret Tablosu: -x(x+4) = 0 \implies x_1 = -4 ve x_2 = 0 sıfırlarıdır. (-4, 0) aralığında g(x) > 0, (-\infty, -4) \cup (0, \infty) aralığında g(x) < 0’dır.
  • c) Artan ve Azalan Aralıklar: (-\infty, -2] aralığında artan, [-2, \infty) aralığında azalandır.
  • ç) Ekstremum Değeri: Kollar aşağı doğru olduğundan maksimum değeri vardır. x = -2 için maksimum değer g(-2) = 4’tür.

3. h(x) = x^2 + 6x + 10 = (x+3)^2 + 1

  • a) Grafik ve Dönüşüm: y = x^2 parabolü 3 birim sola ve 1 birim yukarı ötelenerek çizilir. Tepe noktası T(-3, 1)'dir.
  • b) Sıfırları ve İşaret Tablosu: (x+3)^2 + 1 = 0 \implies (x+3)^2 = -1 olduğundan gerçek sıfırı yoktur (reel kök yok). Tüm x \in \mathbb{R} için h(x) > 0’dır.
  • c) Artan ve Azalan Aralıklar: (-\infty, -3] aralığında azalan, [-3, \infty) aralığında artandır.
  • ç) Ekstremum Değeri: Kollar yukarı doğru olduğundan minimum değeri vardır. x = -3 için minimum değer h(-3) = 1’dir.

Kısa cevap

  1. f(x)=(x-1)^2: Kök x=1; Azalan: (-\infty, 1], Artan: [1, \infty); Min değer: 0.
  2. g(x)=-(x+2)^2+4: Kökler x=-4, 0; Artan: (-\infty, -2], Azalan: [-2, \infty); Max değer: 4.
  3. h(x)=(x+3)^2+1: Reel kök yok; Azalan: (-\infty, -3], Artan: [-3, \infty); Min değer: 1.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Örnek sorusunda f(x) = x^2 karesel referans fonksiyonunun verilen tanım aralıklarındaki görüntü kümeleri bulunur:
  • a) x < 0 tanım aralığında: Tanım kümesi (-\infty, 0)'dır. Negatif reel sayıların kareleri pozitif olduğundan görüntü kümesi (0, \infty) olur.
  • b) x \ge 0 tanım aralığında: Tanım kümesi [0, \infty)'dır. f(0) = 0 ve pozitif sayıların kareleri pozitif olduğundan görüntü kümesi [0, \infty) olur.
  • c) -1 < x < 2 tanım aralığında: Tanım aralığı x = 0 noktasını içerdiğinden en küçük görüntü değeri f(0) = 0’dır. Sınır noktalarında (-1)^2 = 1 ve 2^2 = 4’tür. x = 2 aralığa dahil olmadığından 4 açık sınır kalır. Görüntü kümesi [0, 4) olur.
  • ç) -3 \le x \le 2 tanım aralığında: Tanım aralığı x = 0 noktasını içerir, dolayısıyla en küçük değer f(0) = 0’dır. Uç noktalarda f(-3) = 9 ve f(2) = 4 olduğundan en büyük değer 9 olur. Görüntü kümesi [0, 9] olur.

Kısa cevap

a) (0, \infty)
b) [0, \infty)
c) [0, 4)
ç) [0, 9]


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 215 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 217 →