10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 215 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Metin: 4. b) Elde ettiğiniz cebirsel ifadelerle kafe sahibinin bu kahveden elde edeceği gelir fonksiyonunu (g(x)) modelleyiniz.

Kısa cevap

g(x) = -200x^2 - 400x + 24000

Çözüm yolu

Kahvenin birim satış fiyatı (120 + 10x) TL ve günlük satılan kahve miktarı (200 - 20x) adettir.
Toplam gelir fonksiyonu g(x), birim satış fiyatı ile satılan kahve miktarının çarpımıdır:

g(x) = (120 + 10x)(200 - 20x)
g(x) = 24000 - 2400x + 2000x - 200x^2
g(x) = -200x^2 - 400x + 24000

Soru 2

Metin: 4. c) g fonksiyonunu tamkareye tamamlama metodu ile g(x) = a(x + r)^2 + k şeklinde yazınız.

Kısa cevap

g(x) = -200(x + 1)^2 + 24200

Çözüm yolu

g(x) = -200x^2 - 400x + 24000 ifadesini -200 parantezine alalım:

g(x) = -200(x^2 + 2x) + 24000

Parantez içindeki x^2 + 2x ifadesini tamkare yapmak için 1 ekleyip çıkaralım:

x^2 + 2x = (x + 1)^2 - 1

Bu tamkare ifadeyi fonksiyonda yerine koyalım:

g(x) = -200[(x + 1)^2 - 1] + 24000
g(x) = -200(x + 1)^2 + 200 + 24000
g(x) = -200(x + 1)^2 + 24200

Soru 3

Metin: 4. ç) Elde ettiğiniz gelir fonksiyonundan yararlanarak kafe sahibinin kahveyi kaç TL’den satarsa maksimum gelire ulaşacağını hesaplayınız.

Kısa cevap

110 TL

Çözüm yolu

g(x) = -200(x + 1)^2 + 24200 fonksiyonunda başkatsayı negatif olduğundan tepe noktasında maksimum değerini alır.
Maksimum gelir için tamkare ifadeyi sıfır yapan x değeri bulunur:

x + 1 = 0 \implies x = -1

Kahvenin birim satış fiyatı (120 + 10x) ifadesinde x = -1 yazılır:

\text{Fiyat} = 120 + 10(-1) = 120 - 10 = 110\text{ TL}

Soru 4

Metin: 4. d) Kafe sahibinin bu kahveden bir günde elde edeceği maksimum geliri bulunuz.

Kısa cevap

24 200 TL

Çözüm yolu

x = -1 için fonksiyonun aldığı değer tepe noktasının ordinatıdır (k değeri):

g(-1) = -200(-1 + 1)^2 + 24200 = 24200\text{ TL}

Kontrol:
Fiyat 110 TL olduğunda satılan kahve miktarı 200 - 20(-1) = 220 fincan olur.
Toplam Gelir = 110 \times 220 = 24200 TL elde edilir.

Soru 5

Metin: 5. Fonksiyonun sıfırlarını, artan-azalan olduğu aralıkları ve maksimum-minimum noktalarını elde ederken kullandığınız tamkareye tamamlama, grafik temsilinden yararlanma ve çarpanlara ayırma yöntemlerini kullanışlılık açısından değerlendiriniz. Sonuçları sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

İkinci dereden fonksiyonların incelenmesinde her yöntemin belirgin avantajları vardır:

  • Tamkareye tamamlama yöntemi: Fonksiyonun tepe noktasını, tepe noktasının katsayılarını, alabileceği maksimum veya minimum değeri ve simetri eksenini doğrudan görmemizi sağlar. Bu sayede artan ve azalan aralıklar kolayca belirlenir.
  • Çarpanlara ayırma yöntemi: Fonksiyonun sıfırlarını (x eksenini kestiği noktaları) en pratik ve hızlı biçimde elde etmeyi sağlar.
  • Grafik temsili yöntemi: Fonksiyonun genel eğilimini, eksenleri kestiği noktaları ve tepe noktasını görsel olarak bir bütün halinde değerlendirmeye imkân tanır.

Özetle; tepe noktası ve aşırı değerler aranırken tamkareye tamamlama, kökler aranırken çarpanlara ayırma, fonksiyonun genel davranışı analiz edilirken grafik temsilinden yararlanma en kullanışlı yöntemlerdir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 214 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 216 →