Soru 1
Metin: 4. b) Elde ettiğiniz cebirsel ifadelerle kafe sahibinin bu kahveden elde edeceği gelir fonksiyonunu (g(x)) modelleyiniz.
Kısa cevap
g(x) = -200x^2 - 400x + 24000
Çözüm yolu
Kahvenin birim satış fiyatı (120 + 10x) TL ve günlük satılan kahve miktarı (200 - 20x) adettir.
Toplam gelir fonksiyonu g(x), birim satış fiyatı ile satılan kahve miktarının çarpımıdır:
Soru 2
Metin: 4. c) g fonksiyonunu tamkareye tamamlama metodu ile g(x) = a(x + r)^2 + k şeklinde yazınız.
Kısa cevap
g(x) = -200(x + 1)^2 + 24200
Çözüm yolu
g(x) = -200x^2 - 400x + 24000 ifadesini -200 parantezine alalım:
Parantez içindeki x^2 + 2x ifadesini tamkare yapmak için 1 ekleyip çıkaralım:
Bu tamkare ifadeyi fonksiyonda yerine koyalım:
Soru 3
Metin: 4. ç) Elde ettiğiniz gelir fonksiyonundan yararlanarak kafe sahibinin kahveyi kaç TL’den satarsa maksimum gelire ulaşacağını hesaplayınız.
Kısa cevap
110 TL
Çözüm yolu
g(x) = -200(x + 1)^2 + 24200 fonksiyonunda başkatsayı negatif olduğundan tepe noktasında maksimum değerini alır.
Maksimum gelir için tamkare ifadeyi sıfır yapan x değeri bulunur:
Kahvenin birim satış fiyatı (120 + 10x) ifadesinde x = -1 yazılır:
Soru 4
Metin: 4. d) Kafe sahibinin bu kahveden bir günde elde edeceği maksimum geliri bulunuz.
Kısa cevap
24 200 TL
Çözüm yolu
x = -1 için fonksiyonun aldığı değer tepe noktasının ordinatıdır (k değeri):
Kontrol:
Fiyat 110 TL olduğunda satılan kahve miktarı 200 - 20(-1) = 220 fincan olur.
Toplam Gelir = 110 \times 220 = 24200 TL elde edilir.
Soru 5
Metin: 5. Fonksiyonun sıfırlarını, artan-azalan olduğu aralıkları ve maksimum-minimum noktalarını elde ederken kullandığınız tamkareye tamamlama, grafik temsilinden yararlanma ve çarpanlara ayırma yöntemlerini kullanışlılık açısından değerlendiriniz. Sonuçları sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
İkinci dereden fonksiyonların incelenmesinde her yöntemin belirgin avantajları vardır:
- Tamkareye tamamlama yöntemi: Fonksiyonun tepe noktasını, tepe noktasının katsayılarını, alabileceği maksimum veya minimum değeri ve simetri eksenini doğrudan görmemizi sağlar. Bu sayede artan ve azalan aralıklar kolayca belirlenir.
- Çarpanlara ayırma yöntemi: Fonksiyonun sıfırlarını (x eksenini kestiği noktaları) en pratik ve hızlı biçimde elde etmeyi sağlar.
- Grafik temsili yöntemi: Fonksiyonun genel eğilimini, eksenleri kestiği noktaları ve tepe noktasını görsel olarak bir bütün halinde değerlendirmeye imkân tanır.
Özetle; tepe noktası ve aşırı değerler aranırken tamkareye tamamlama, kökler aranırken çarpanlara ayırma, fonksiyonun genel davranışı analiz edilirken grafik temsilinden yararlanma en kullanışlı yöntemlerdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 214 ·
Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 216 →