10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 191 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Soru Metni:
Aşağıda f: (-5, 7] \rightarrow \mathbb{R} ile tanımlı f fonksiyonu ile g: [0, 6] \rightarrow [-3, 5] ile tanımlı g fonksiyonunun grafikleri verilmiştir.

f ve g fonksiyonlarının grafiklerine göre tablodaki ilgili yerleri doldurunuz. Elde ettiğiniz sonuçları grafik temsillerinden nasıl elde ettiğinizi sınıf arkadaşlarınızla tartışınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Grafik verileri incelendiğinde elde edilen doldurulmuş tablo şu şekildedir:

Özellik f Fonksiyonu g Fonksiyonu
Tanım Kümesi (-5, 7] [0, 6]
Görüntü Kümesi [-2, 4] [-3, 5]
Fonksiyonun Sıfırları x = 1 ve x = 5 x = 3
Pozitif Olduğu Aralıklar (-5, 1) \cup (5, 7] [0, 3)
Negatif Olduğu Aralıklar (1, 5) (3, 6]
Artan Olduğu Aralıklar [3, 7] Yoktur (\emptyset)
Azalan Olduğu Aralıklar [0, 3] [0, 6]
Maksimum Noktası ve Değeri Nokta: (7, 4), Değeri: 4 Nokta: (0, 5), Değeri: 5
Minimum Noktası ve Değeri Nokta: (3, -2), Değeri: -2 Nokta: (6, -3), Değeri: -3
Örten Olma Durumu Örten değildir (Görüntü kümesi \neq \mathbb{R}) Örtendir (Görüntü kümesi = Değer kümesi)
Bire Bir Olma Durumu Bire bir değildir Bire birdir

Grafikten Elde Edilme Yöntemleri ve Çözüm Kontrolü:

  1. Tanım ve Görüntü Kümesi:

    • f için: Grafik x-ekseninde x = -5 (açık nokta) ile x = 7 (dolu nokta) arasındadır. Tanım kümesi (-5, 7] olur. Grafiğin y-eksenindeki en küçük değeri -2, en büyük değeri 4 olduğundan görüntü kümesi [-2, 4]'tür.
    • g için: Grafik x-ekseninde [0, 6] aralığında tanımlıdır. y-değerleri ise -3 ile 5 arasında değiştiğinden görüntü kümesi [-3, 5] olur.
  2. Fonksiyonun Sıfırları:

    • Grafiğin x-eksenini kestiği noktaların x değerleridir. f için x = 1 ve x = 5; g için x = 3’tür.
  3. Pozitif ve Negatif Olduğu Aralıklar:

    • Grafiğin x-ekseninin üstünde kalan kısımlarda y > 0 (pozitif), altında kalan kısımlarda y < 0 (negatif) olur.
    • f fonksiyonu x \in (-5, 1) \cup (5, 7] için pozitif, x \in (1, 5) için negatiftir.
    • g fonksiyonu x \in [0, 3) için pozitif, x \in (3, 6] için negatiftir.
  4. Artanlık ve Azalanlık:

    • f grafiği x \in [0, 3] aralığında aşağıya indiğinden azalan, x \in [3, 7] aralığında yukarı çıktığından artandır. (-5, 0] aralığında sabittir (y = 2).
    • g grafiği [0, 6] boyunca sürekli aşağı indiğinden tüm tanım kümesinde azalandır.
  5. Maksimum ve Minimum Noktaları:

    • f’nin en yüksek noktası (7, 4), en düşük noktası (3, -2)'dir.
    • g’nin en yüksek noktası (0, 5), en düşük noktası (6, -3)'tür.
  6. Örtenlik ve Bire Birlik:

    • f için: Değer kümesi \mathbb{R} olarak tanımlanmıştır ancak görüntü kümesi [-2, 4]'tür. Örten değildir. Yatay doğru testi yapıldığında y = 2 veya y = 0 doğruları grafiği birden fazla noktada kestiği için bire bir değildir.
    • g için: Değer kümesi [-3, 5] ile görüntü kümesi [-3, 5] eşittir, bu nedenle örtendir. Grafik daima azalan olduğundan çizilen her yatay doğru grafiği en fazla bir noktada keser, dolayısıyla bire birdir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 190 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 192 →