10. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 153 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Çiftlik sahibinin tomrukları eşit ve en büyük uzunlukta keserek çit kazığı elde etmesi sorusu bir En Büyük Ortak Bölen (EBOB) problemidir.

Çözüm Adımları:

  1. Verilen tomrukların uzunlukları belirlenir.
  2. Tomruk uzunluklarının En Büyük Ortak Böleni bulunur: \text{EBOB}(a, b) = k
  3. Elde edilen k değeri, bir çit kazığının metre cinsinden en büyük uzunluğudur.
  4. Toplam kazık sayısı istenirse, tomruk uzunlukları toplamı k değerine bölünür.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

1. Sayı Çiftlerinin EBOB ve EKOK Adımları:

  • (12, 16) Sayı Çifti:

    • Listeleme:
      • Bölenler: 12 \rightarrow \{1, 2, 3, \mathbf{4}, 6, 12\}, 16 \rightarrow \{1, 2, \mathbf{4}, 8, 16\} \Rightarrow \text{EBOB} = 4
      • Katlar: 12 \rightarrow \{12, 24, 36, \mathbf{48}, \dots\}, 16 \rightarrow \{16, 32, \mathbf{48}, \dots\} \Rightarrow \text{EKOK} = 48
    • Asal Çarpan Algoritması:
      • 12, 16 \mid 2 (ortak)
      • 6, 8 \mid 2 (ortak)
      • 3, 4 \mid 2
      • 3, 2 \mid 2
      • 3, 1 \mid 3
      • 1, 1
    • Asal Çarpan Ağacı:
      • 12 = 2 \times 2 \times 3
      • 16 = 2 \times 2 \times 2 \times 2
    • Cebirsel Gösterim: 12 = 2^2 \times 3, 16 = 2^4
    • Sonuç: \text{EBOB}(12, 16) = 2^2 = 4, \text{EKOK}(12, 16) = 2^4 \times 3 = 48
  • (9, 18) Sayı Çifti:

    • Listeleme:
      • Bölenler: 9 \rightarrow \{1, 3, \mathbf{9}\}, 18 \rightarrow \{1, 2, 3, 6, \mathbf{9}, 18\} \Rightarrow \text{EBOB} = 9
      • Katlar: 9 \rightarrow \{9, \mathbf{18}, 27, \dots\}, 18 \rightarrow \{\mathbf{18}, 36, \dots\} \Rightarrow \text{EKOK} = 18
    • Asal Çarpan Algoritması:
      • 9, 18 \mid 2
      • 9, 9 \mid 3 (ortak)
      • 3, 3 \mid 3 (ortak)
      • 1, 1
    • Asal Çarpan Ağacı:
      • 9 = 3 \times 3
      • 18 = 2 \times 3 \times 3
    • Cebirsel Gösterim: 9 = 3^2, 18 = 2 \times 3^2
    • Sonuç: Bir sayı diğerinin katı olduğundan \text{EBOB}(9, 18) = 9, \text{EKOK}(9, 18) = 18
  • (12, 25) Sayı Çifti:

    • Listeleme:
      • Bölenler: 12 \rightarrow \{\mathbf{1}, 2, 3, 4, 6, 12\}, 25 \rightarrow \{\mathbf{1}, 5, 25\} \Rightarrow \text{EBOB} = 1
      • Katlar: Ortak katların en küçüğü 300 dür. \Rightarrow \text{EKOK} = 300
    • Asal Çarpan Algoritması:
      • 12, 25 \mid 2
      • 6, 25 \mid 2
      • 3, 25 \mid 3
      • 1, 25 \mid 5
      • 1, 5 \mid 5
      • 1, 1
    • Asal Çarpan Ağacı:
      • 12 = 2 \times 2 \times 3
      • 25 = 5 \times 5
    • Cebirsel Gösterim: 12 = 2^2 \times 3, 25 = 5^2
    • Sonuç: Sayılar aralarında asal olduğu için \text{EBOB}(12, 25) = 1, \text{EKOK}(12, 25) = 12 \times 25 = 300

2. Yöntemlerin Değerlendirilmesi ve Tercih Açıklaması:

  • Listeleme: Küçük sayılarda anlaşılır olsa da büyük sayılarda çok zaman alır.
  • Asal Çarpan Ağacı: Çarpan yapısını görsel olarak sunar.
  • Asal Çarpan Algoritması ve Cebirsel Gösterim: Sayılar büyüdükçe en sistemli, pratik ve hata oranını en aza indiren yöntemdir. Cebirsel gösterimde ortak asal çarpanlardan üssü küçük olanların çarpımı EBOB’u, tüm asal çarpanlardan üssü büyük olanların çarpımı ise EKOK’u doğrudan verdiği için işlem kolaylığı sağlar.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 152 · :blue_book: Matematik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 154 →