10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

112 g saf demir elde etmek için kullanmanız gereken hematit, manyetit ve siderit miktarını ifade edebilecek bir hipotez kurunuz. Hipotezinizi mol kütlesi ve bileşikteki demir atomu sayısına dayandırarak açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Hipotez: Sabit miktar ve kütlede (112\text{ g}) saf demir elde etmek için gereken mineral miktarı (mol sayısı), mineralin bir formül birimindeki demir atomu sayısı ile ters orantılıdır.

Açıklama:
Demirin mol kütlesi 56\text{ g/mol}'dür. 112\text{ g} saf demir, n = \frac{m}{M_A} = \frac{112}{56} = 2\text{ mol} demir atomuna karşılık gelir.

  • Hematit (Fe_2O_3): 1 molünde 2 mol Fe atomu bulunduğundan, 2 mol Fe için 1\text{ mol } Fe_2O_3 gereklidir.
  • Manyetit (Fe_3O_4): 1 molünde 3 mol Fe atomu bulunduğundan, 2 mol Fe için \frac{2}{3}\text{ mol } Fe_3O_4 gereklidir.
  • Siderit (FeCO_3): 1 molünde 1 mol Fe atomu bulunduğundan, 2 mol Fe için 2\text{ mol } FeCO_3 gereklidir.

Soru 2

a) Birinci basamakta oluşturduğunuz hipotezinizin doğruluğunu deneysel sonuçları kullanarak test ediniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablodaki deneysel sonuçlar incelendiğinde, 112\text{ g} saf demir elde etmek için kullanılan mineral miktarları sırasıyla 1\text{ mol } Fe_2O_3, \frac{2}{3}\text{ mol } Fe_3O_4 ve 2\text{ mol } FeCO_3 olarak verilmiştir. Bu değerler, 1. soruda mol kütlesi ve atom sayılarına göre hesaplanan teorik değerlerle birebir aynıdır. Dolayısıyla deneysel veriler hipotezi doğrulamaktadır.

Soru 3

b) Hipotezinizi açıklarken hangi değişkenleri kontrol edeceğinizi ve sonuçları nasıl değerlendireceğinizi yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Bağımsız Değişken: Kullanılan demir mineralinin türü (Fe_2O_3, Fe_3O_4, FeCO_3) ve bileşik formülündeki demir atomu sayısı.
  • Bağımlı Değişken: 112\text{ g} demir elde etmek için kullanılması gereken mineralin mol miktarı.
  • Kontrol Edilen (Sabit Tutulan) Değişken: Elde edilmek istenen saf demir kütlesi (112\text{ g} / 2\text{ mol} Fe atomu) ve indirgeme reaksiyonu verimi.
  • Sonuçların Değerlendirilmesi: Formülünde daha fazla demir atomu bulunduran bileşiklerden eşit miktarda demir elde etmek için daha az mol sayısında mineral kullanılması gerektiği sonucuna varılır.

Soru 4

  1. Avogadro sayısı, bir elementin bir molündeki atom sayısı ya da bir bileşiğin bir molündeki molekül sayısı olarak tanımlanır. Avogadro sayısının sayısal değeri 6,02 \cdot 10^{23}'tür. Buna göre 1 mol hematit, manyetit ve siderit bileşiklerindeki demir atomu sayılarını hesaplayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir bileşikteki demir atomu sayısı, bileşiğin mol sayısı ile formüldeki demir atom sayısının ve Avogadro sayısının (N_A = 6,02 \cdot 10^{23}) çarpımı ile bulunur:

  • 1 mol Hematit (Fe_2O_3):
    Yapısında 2 mol Fe atomu bulunur.
    \text{Demir atomu sayısı} = 2 \times 6,02 \cdot 10^{23} = 1,204 \cdot 10^{24}\text{ tane Fe atomu}

  • 1 mol Manyetit (Fe_3O_4):
    Yapısında 3 mol Fe atomu bulunur.
    \text{Demir atomu sayısı} = 3 \times 6,02 \cdot 10^{23} = 1,806 \cdot 10^{24}\text{ tane Fe atomu}

  • 1 mol Siderit (FeCO_3):
    Yapısında 1 mol Fe atomu bulunur.
    \text{Demir atomu sayısı} = 1 \times 6,02 \cdot 10^{23} = 6,02 \cdot 10^{23}\text{ tane Fe atomu}


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 58 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 60 →