Soru 1
Kısa cevap
Tepkime sürecinde çözelti sıcaklığının artması (ısı çıkışı), pH değerinin değişmesi ve indikatör varlığında renk değişimi gerçekleşmesi gözlemlenebilir göstergelerdir.
Çözüm açıklaması
HNO_3(suda) + KOH(suda) \rightarrow KNO_3(suda) + H_2O(s)
Bu tepkime bir asit-baz nötralleşme tepkimesidir. Nötralleşme tepkimeleri ekzotermik (ısı veren) tepkimelerdir.
- Sıcaklık Değişimi: H^+ ve OH^- iyonlarının birleşerek H_2O oluşturması sırasında dışarıya ısı salınır, kabın sıcaklığı artar.
- pH Değişimi: Asidik ortamdaki H^+ iyonları tükenip nötralleşme sağlandıkça ortamın pH değeri 7 seviyesine doğru yükselir.
- Renk Değişimi: Ortamda indikatör (örneğin fenolftalein) bulunduğunda, asidik ortamdan nötr/bazik ortama geçişte belirgin bir renk değişimi gözlemlenir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney Sırasında Meydana Gelen Gözlemler:
- Başlangıç Durumu: HCl çözeltisinin pH değeri düşüktür (pH \approx 1). Fenolftalein damlatıldığında çözelti renksiz kalır.
- KOH İlavesi Sırasında: KOH eklendikçe pH değeri kademeli olarak yükselir. Eklenen her damlada geçici renklenmeler görülür fakat çalkalandıkça kaybolur.
- Dönüm Noktası ve Son Durum: Dönüm noktasına (pH = 7) ulaşıldıktan sonra eklenen son damlayla birlikte çözelti kalıcı pembe renge dönüşür. Son karışımın pH değeri 7 civarında (veya hafif bazik) ölçülür. Beherglasa dokunulduğunda hafif bir ısınma hissedilir.
Çözüm açıklaması
Deney sırasında güvenlik kurallarına uyularak eldiven ve koruyucu gözlük takılmalıdır. Asit (HCl) üzerine baz (KOH) eklendikçe nötralleşme gerçekleşir. Fenolftalein asidik ortamda renksiz, bazik ortamda ise pembe renktedir. Kalıcı pembe renk, ortamdaki tüm H^+ iyonlarının tükenerek OH^- iyonlarının üstünlük sağladığını gösterir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Alt mikro seviyede tanecik davranışları ve etkileşimleri sırasıyla şu şekilde çizilmeli ve açıklanmalıdır:
- 1. Kutucuk (Başlangıç - HCl Çözeltisi): Kutucuk içine serbest halde dolaşan H^+ (veya H_3O^+) ve Cl^- iyonları ile su molekülleri çizilir. Ortam asidiktir.
- 2. Kutucuk (Tepkime Anı - KOH İlavesi): Çözeltiye eklenen K^+ ve OH^- iyonları gösterilir. H^+ ve OH^- iyonlarının birbirini çekerek bağ oluşturmaya başladığı temsil edilir.
- 3. Kutucuk (Nötralleşme Noktası): H^+ ve OH^- iyonlarının birleşerek H_2O (su) moleküllerini oluşturduğu gösterilir. Çözeltide serbest halde K^+ ve Cl^- iyonları (KNO_3 tuzu) ve su molekülleri kalır.
- 4. Kutucuk (Son Durum - Pembe Renk): Tam nötralleşme sonrasında ortamda oluşan H_2O molekülleri, çözünmüş K^+ ve Cl^- iyonları ile az miktarda fazla eklenen serbest OH^- iyonları gösterilir.
Çözüm açıklaması
Alt mikro seviyede gerçekleşen temel olay, asitten gelen H^+ iyonları ile bazdan gelen OH^- iyonlarının kovalent bağ oluşturarak nötr H_2O molekülüne dönüşmesidir (H^+(suda) + OH^-(suda) \rightarrow H_2O(k)). K^+ ve Cl^- iyonları ise tepkimeye girmeyen seyirci iyonlar olarak çözeltide serbest halde bulunmaya devam eder.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 37 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 39 →