Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Deneylerde gerçekleşen tepkimelerin alt mikro seviyede açıklamaları ve tanecik modeli gösterimleri şu şekildedir:
-
1. Deney (H_2O_2(suda) \xrightarrow{KI} H_2O(s) + 1/2 O_2(g)):
- Tanecik Modeli Gösterimi: Giren tarafta iki hidrojen ve iki oksijen atomundan oluşan H_2O_2 molekülleri; ürünler tarafında ise iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşan H_2O molekülleri ile iki oksijen atomunun birleşmesiyle oluşan O_2 gazı molekülleri çizilir. KI maddesi katalizör olduğu için tanecik yapısı değişmeden gösterilir.
- Açıklama: Hidrojen peroksit (H_2O_2) moleküllerindeki atomlar arası bağlar kırılır. Atomlar yeniden düzenlenerek su (H_2O) ve oksijen gazı (O_2) moleküllerini oluşturur.
-
2. Deney (CH_3COOH(suda) + NaHCO_3(k) \rightarrow CH_3COONa(suda) + H_2O(s) + CO_2(g)):
- Tanecik Modeli Gösterimi: Giren tarafta sirke asidi molekülleri ile sodyum bikarbonat kristal yapısındaki iyonlar; ürünler tarafında suda çözünmüş sodyum ve asetat iyonları, sıvı su molekülleri ve gaz haldeki karbondioksit molekülleri olarak çizilir.
- Açıklama: Asit ve baz tepkimesinde giren maddelerin bağları kırılır, atomlar ve iyonlar yeniden düzenlenerek sodyum asetat tuzi, su ve karbondioksit gazı meydana gelir.
-
3. Deney (Pb(NO_3)_2(suda) + 2KI(suda) \rightarrow PbI_2(k) + 2KNO_3(suda)):
- Tanecik Modeli Gösterimi: Giren tarafta suda serbest dolaşan Pb^{2+}, NO_3^-, K^+ ve I^- iyonları; ürünler tarafında ise dibe çöken düzenli PbI_2 katı kristal örgüsü ile çözeltide kalan K^+ ve NO_3^- iyonları gösterilir.
- Açıklama: Çökelme tepkimesinde çözeltideki kurşun (Pb^{2+}) ve iyodür (I^-) iyonları bir araya gelerek suda çözünmeyen katı PbI_2 çökeltisini oluşturur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Evet, kimyasal değişimin gözlemlenebilen farklı kanıtları mevcuttur.
Kanıtlar ve Günlük Hayattan Örnekler:
- Renk Değişimi: Demirin paslanması sonucu gri rengin kahverengiye dönüşmesi.
- Gaz Çıkışı: Kabartma tozunun üzerine limon suyu döküldüğünde karbondioksit gazı kabarcıklarının çıkması.
- Çökelti Oluşumu: Mağaralarda sarkıt ve dikitlerin oluşumu sırasında kirecin çökelmesi.
- Isı ve Işık Yayılması: Odunun veya doğal gazın yanması sırasında dışarıya ısı ve ışık verilmesi.
- Koku ve Tat Değişimi: Sütün ekşimesi veya yiyeceklerin çürümesi.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Gözlemci maddelerin kimyasal kimliğinin korunup korunmadığını inceleyerek ayrım yapabilir:
- Sadece Karışım İse: Maddeler kendi kimyasal özelliklerini ve kimliklerini korur. Yeni bir madde oluşmaz ve fiziksel yöntemlerle (buharlaştırma, süzme vb.) tekrar ayrıştırılabilir. Örneğin tuz ile su karıştırıldığında tuzun ve suyun yapısı değişmez.
- Kimyasal Tepkime İse: Giren maddeler kendi özelliklerini kaybeder ve tamamen yeni kimyasal özelliklere sahip ürünler oluşur. Süreçte renk değişimi, gaz çıkışı, çökelti oluşumu veya sıcaklık değişimi gibi belirtiler gözlenir. Örneğin sodyum metalinin suya atıldığında tepkimeye girip gaz çıkarması kimyasal bir değişimdir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Tanecik boyutunda (alt mikro seviye) gerçekleşen değişimler şunlardır:
- Bağların Kırılması ve Oluşması: Giren maddelerin atomları veya iyonları arasındaki mevcut kimyasal bağlar kırılır, atomlar yeniden düzenlenerek yeni kimyasal bağlar oluşturur.
- Atomların Korunması: Tepkimeye giren atomların türü ve sayısı korunur; ancak atomların dizilimi ve bir araya gelme biçimi değişir.
- Maddenin Kimliğinin Değişmesi: Tanecikler arası etkileşimler değiştiği için maddenin iç yapısı ve kimyasal özellikleri tamamen değişmiş olur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 23 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 25 →