10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 209 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Etilen glikol (C_2H_6O_2) ve sodyum klorür (NaCl) donma noktasını düşürmek amacıyla kullanılsalar da birbirlerinin yerine doğrudan kullanılamazlar.

Gerekçeler:

  • Otomobillerde NaCl kullanılmama sebebi: Yemek tuzu (NaCl) çözeltisi metaller üzerinde yüksek korozyona (paslanma ve aşınmaya) neden olur. Otomobil radyatörüne ve motor bileşenlerine ciddi zarar verir.
  • Yollarda etilen glikol kullanılmama sebebi: Etilen glikol organik bir sıvıdır. Kilometrelerce uzunluktaki yollara uygulanması ekonomik açıdan son derece maliyetlidir. Ayrıca çevre, toprak ve su kaynakları açısından toksik (zehirli) etki riski taşır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Kış aylarında yollarda buzlanmaya karşı NaCl dışında kalsiyum klorür (CaCl_2), magnezyum klorür (MgCl_2), potasyum klorür (KCl) veya kalsiyum magnezyum asetat (CMA) ve üre gibi maddeler kullanılabilir.

Gerekçe: Bu maddeler suda çözündüklerinde ortama tanecik (iyon veya molekül) vererek çözeltinin donma noktasını düşürür (koligatif özellik). Örneğin CaCl_2 suda çözündüğünde ortama 3 mol iyon (Ca^{2+} ve 2Cl^-) verir. 1 mol NaCl ortama 2 mol iyon verirken CaCl_2 daha fazla iyon ürettiği için suyun donma noktasını daha çok düşürür ve daha düşük sıcaklıklarda buzlanmayı engeller.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Grafikte 1 atm dış basınç altında 1’er mol maddelerin suda çözünmesiyle oluşan kaynama noktası yükselmeleri verilmiştir:

  • 1 mol NaCl suda çözündüğünde Na^+ ve Cl^- olmak üzere 2 mol iyon verir ve kaynama noktasını 2a °C yükselterek 100 + 2a °C yapar. Demek ki çözeltideki 1 mol tanecik derişimi kaynama noktasını a °C yükseltmektedir.
  • X Bileşiği: Kaynama noktasını a °C yükselterek 100 + a °C yapmıştır. 1 molü ortama 1 mol tanecik verdiğine göre X maddesi suda moleküler olarak çözünen bir bileşiktir.
    • Formül Önerisi: Glikoz (C_6H_{12}O_6) veya Sakkaroz (C_{12}H_{22}O_{11}).
  • Y Bileşiği: Kaynama noktasını 3a °C yükselterek 100 + 3a °C yapmıştır. 1 molü ortama 3 mol iyon verdiğine göre Y maddesi suda 3 iyona ayrışan iyonik bir bileşiktir.
    • Formül Önerisi: Kalsiyum klorür (CaCl_2) veya Sodyum sülfat (Na_2SO_4).

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Eşit kütlede su içeren kaplara 1’er mol maddeler eklendiğinde çözeltilerdeki toplam iyon mol sayıları bulunur:

  1. NH_4Cl(k) \rightarrow NH_4^+(aq) + Cl^-(aq) \rightarrow 2 mol iyon
  2. Mg_3(PO_4)_2(k) \rightarrow 3Mg^{2+}(aq) + 2PO_4^{3-}(aq) \rightarrow 5 mol iyon
  3. Al_2(SO_4)_3(k) \rightarrow 2Al^{3+}(aq) + 3SO_4^{2-}(aq) \rightarrow 5 mol iyon
  4. KBr(k) \rightarrow K^+(aq) + Br^-(aq) \rightarrow 2 mol iyon

Kaynama Noktaları Kıyaslaması:
Çözeltideki toplam iyon/tanecik derişimi arttıkça kaynama noktası yükselir.

Mg_3(PO_4)_2 = Al_2(SO_4)_3 > NH_4Cl = KBr

Donma Noktaları Kıyaslaması:
Çözeltideki toplam iyon/tanecik derişimi arttıkça donma noktası daha çok düşer. Bu nedenle tanecik sayısı az olan çözeltinin donma noktası daha yüksektir.

NH_4Cl = KBr > Mg_3(PO_4)_2 = Al_2(SO_4)_3

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 208 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 210 →