Soru 1
20 °C sıcaklıkta 100 g suda 50 g NH₃ ile hazırlanan çözeltiyi çözünen madde miktarına göre isimlendiriniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Doymamış çözelti.
Grafik incelendiğinde 20 °C sıcaklıkta 100 g suyun çözebileceği maksimum NH₃ miktarı yaklaşık 60-65 g aralığındadır. Çözeltiye 50 g NH₃ eklendiğinden, sistem kapasitesinden daha az çözünen madde içermektedir. Bu nedenle çözelti doymamış çözeltidir.
Soru 2
100 g suda 50 g KCl ile hazırlanan doymuş çözelti 50 °C sıcaklığa getirilirse çözeltinin çözünen madde miktarına göre ismi değişir mi? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Genel olarak değişmez (Doymuş çözelti kalır).
KCl’nin 50 °C sıcaklıktaki çözünürlüğü grafiğe göre yaklaşık 42-43 g / 100 g sudur. Yüksek sıcaklıkta 50 g KCl ile hazırlanan çözelti 50 °C’ye soğutulduğunda çözünebilecek miktarın üzerindeki KCl (yaklaşık 7-8 g) dibe çöker ve çözelti dibinde katısı olan doymuş çözelti olarak kalır. Çökme gerçekleşmeden aşırı miktarda madde çözeltide kalırsa geçici olarak aşırı doymuş çözelti sınıfına girer.
Soru 3
20 °C sıcaklıkta 100 g suda 20 g KCl ile hazırlanan çözelti 10 °C sıcaklığa soğutulursa doymuş hâle gelir mi? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Doymuş hâle gelmez (Doymamış çözelti olarak kalır).
10 °C sıcaklıkta 100 g suda KCl’nin çözünürlüğü grafiğe göre yaklaşık 30 g’dır. 20 g KCl içeren çözelti 10 °C’ye soğutulduğunda içindeki 20 g madde, 10 °C’deki maksimum kapasite olan 30 g’dan daha az olduğu için çözelti doymamış durumunu korur.
Soru 4
Eşit miktarda çözünen ile hazırlanan NaCl ve KClO₃ çözeltilerinin doymuş olduğu sıcaklık noktasında, aynı miktarda çözünen ile hazırlanmış NH₃ ve KCl çözeltilerini çözünen madde miktarına göre sınıflandırınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
- NH₃ çözeltisi: Doymuş çözelti (fazla gaz ortamdan ayrılır)
- KCl çözeltisi: Doymamış çözelti
NaCl ve KClO₃ çözünürlük eğrilerinin kesiştiği nokta yaklaşık 80 °C’dir ve bu sıcaklıkta 100 g su her iki maddeden de yaklaşık 40 g çözerek doymuş çözelti oluşturur.
- Aynı sıcaklıkta (80 °C) 100 g suda 40 g NH₃ içeren çözelti: 80 °C’de NH₃ çözünürlüğü ~15 g olduğu için çözelti kapasitesinin üzerindedir ve doymuş çözeltidir.
- Aynı sıcaklıkta (80 °C) 100 g suda 40 g KCl içeren çözelti: 80 °C’de KCl çözünürlüğü ~52 g olduğu için çözelti kapasitesinin altındadır ve doymamış çözeltidir.
Soru 5
30 °C sıcaklıkta 100 g suda aşırı doymuş KClO₃ çözeltisi nasıl hazırlanır? Yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
30 °C’de KClO₃ çözünürlüğü yaklaşık 10 g / 100 g sudur. Aşırı doymuş çözelti hazırlamak için:
- 100 g su içerisine yüksek sıcaklıkta (örneğin 70-80 °C’de) 30 °C’deki kapasitenin üzerinde (örneğin 25-30 g) KClO₃ eklenerek tamamen çözünmesi sağlanır.
- Hazırlanan sıcak çözelti sarsıntısız ve yavaş bir şekilde 30 °C’ye soğutulur.
- Çökelme olmadan çözünen maddenin tamamının çözeltide kalması sağlandığında 30 °C’de aşırı doymuş KClO₃ çözeltisi elde edilmiş olur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 199 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 201 →