10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 178 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

Kaplardaki çözeltilerin derişimlerinin seyreltikten derişiğe doğru sıralaması: 1. kap < 2. kap < 3. kap (1\text{ M} < 2\text{ M} < 3\text{ M}).

Çözüm adımları

  • 1. Kap: M_1 = \frac{0{,}1\text{ mol}}{0{,}1\text{ L}} = 1\text{ M}
  • 2. Kap: M_2 = \frac{0{,}4\text{ mol}}{0{,}2\text{ L}} = 2\text{ M}
  • 3. Kap: M_3 = \frac{0{,}9\text{ mol}}{0{,}3\text{ L}} = 3\text{ M}
  • Molar derişimi küçük olan çözelti daha seyreltiktir. Bu nedenle seyreltikten derişiğe doğru sıralama 1. kap < 2. kap < 3. kap şeklindedir.

Soru 2

Kısa cevap

  1. kap (1\text{ M}) ile 3. kabın (3\text{ M}) derişimlerini eşitlemek için 3. kaba 600\text{ mL} saf su eklenebilir veya 1. kaba 0{,}2\text{ mol} (11{,}7\text{ g}) NaCl katısı eklenip çözülebilir.

Çözüm adımları

  • Yöntem 1 (3. Kabı Seyreltme): 3. kaptaki derişimi 1\text{ M} seviyesine indirmek için seyreltme denklemi (M_1 \times V_1 = M_2 \times V_2) uygulanır:
    3\text{ M} \times 300\text{ mL} = 1\text{ M} \times V_{son} \rightarrow V_{son} = 900\text{ mL}
    Eklenmesi gereken saf su miktarı: 900\text{ mL} - 300\text{ mL} = 600\text{ mL}.
  • Yöntem 2 (1. Kabı Deriştirme): 1. kaptaki çözeltinin derişimini 3\text{ M} yapmak için gerekli toplam mol sayısı hesaplanır:
    n_{toplam} = M \times V = 3\text{ M} \times 0{,}1\text{ L} = 0{,}3\text{ mol}
    Mevcut çözeltide 0{,}1\text{ mol} NaCl bulunduğu için ilave edilmesi gereken madde miktarı: 0{,}3 - 0{,}1 = 0{,}2\text{ mol} NaCl (0{,}2 \times 58{,}5 = 11{,}7\text{ g}).

Soru 3

Kısa cevap

1 L limonatadaki sakkarozun molar derişimi 0{,}03\text{ M}'dır.

Çözüm adımları

  • Mol Hesabı: Sakkarozun (C_{12}H_{22}O_{11}) mol kütlesi M_A = 342\text{ g/mol} olarak verilmiştir.
    n = \frac{m}{M_A} = \frac{10{,}26\text{ g}}{342\text{ g/mol}} = 0{,}03\text{ mol}
  • Molarite Hesabı: Çözelti hacmi V = 1\text{ L} olduğundan:
    M = \frac{n}{V} = \frac{0{,}03\text{ mol}}{1\text{ L}} = 0{,}03\text{ M}

Soru 4

Kısa cevap

Bir yudum (10\text{ mL}) limonatada 0{,}0003\text{ mol} (3 \times 10^{-4}\text{ mol}) şeker bulunur.

Çözüm adımları

  • Hacim Dönüşümü: V = 10\text{ mL} = 0{,}010\text{ L}
  • Mol Hesabı: n = M \times V bağıntısından:
    n = 0{,}03\text{ M} \times 0{,}010\text{ L} = 0{,}0003\text{ mol}

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Hazırlanan çözeltinin molar derişimi 1\text{ M} değerinden azdır (yaklaşık 0{,}893\text{ M}). Öğrenci, molarite denklemindeki hacim (V) değerinin sadece çözücü suyun hacmi değil, çözeltinin toplam hacmi olduğunu gözden kaçırmıştır.

Çözüm adımları

  • Çözünen Madde Mol Sayısı:
    n = \frac{17{,}1\text{ g}}{342\text{ g/mol}} = 0{,}05\text{ mol}
  • Gerçekleşen Molar Derişim: Katı madde çözündüğünde toplam hacim artmış ve 56\text{ mL} = 0{,}056\text{ L} olmuştur.
    M = \frac{0{,}05\text{ mol}}{0{,}056\text{ L}} \approx 0{,}893\text{ M}
  • Açıklama: 0{,}893\text{ M} < 1\text{ M} olduğundan derişim hedeflenenden düşüktür. Doğru bir çözelti hazırlama sürecinde 50\text{ mL} suyun üzerine katı eklenmez; önce katı madde dereceli silindire konulup bir miktar su ile çözülür, ardından toplam çözelti hacmi 50\text{ mL} çizgisine gelene kadar saf su ilave edilir.

Soru 6

Kısa cevap

Çözeltilerin molar derişim değerleri: x = 1\text{ M}, y = 0{,}1\text{ M}, z = 0{,}01\text{ M}, t = 0{,}001\text{ M} (10^{-3}\text{ M}).

Çözüm adımları

Her adımda 1\text{ mL} çözeltinin üzerine 9\text{ mL} su eklenerek toplam hacim V_{toplam} = 1 + 9 = 10\text{ mL} yapılmaktadır. Seyreltme oranı \frac{V_1}{V_{toplam}} = \frac{1}{10} olduğu için her adımda derişim 10 kat azalır (M_{son} = M_{ilk} \times 0{,}1).

  • 1. İşlem (x): x = 10\text{ M} \times \frac{1}{10} = 1\text{ M}
  • 2. İşlem (y): y = 1\text{ M} \times \frac{1}{10} = 0{,}1\text{ M}
  • 3. İşlem (z): z = 0{,}1\text{ M} \times \frac{1}{10} = 0{,}01\text{ M}
  • 4. İşlem (t): t = 0{,}01\text{ M} \times \frac{1}{10} = 0{,}001\text{ M}

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 177 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 179 →