10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 171 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Günlük hayatta karşılaştığınız ürün etiketlerinde madde miktarları farklı birimlerle ifade edilir. Bu durumun sebebi ne olabilir? Arkadaşlarınızla tartışınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Ürün etiketlerinde madde miktarlarının veya derişimlerin farklı birimlerle (hacimce %, kütlece %, ppm, mg/dL, BRD %) ifade edilmesinin temel nedeni; maddelerin fiziksel hâli (katı, sıvı, gaz), bileşen miktarlarının oranı ve kullanım alanına uygun ölçüm hassasiyetidir.

  • Sıvı-sıvı çözeltilerde (Kolonya): Hacimce yüzde (% derece) kullanımı hem pratik hem de standarttır.
  • Katı-sıvı çözeltilerde (Serum fizyolojik): Kütlece yüzde (%0,9 NaCl) bileşimin net oranını gösterir.
  • Çok düşük derişimlerde (Havuz suyu klorlama): Milyonda bir kısım anlamına gelen ppm (mg/L) birimi tercih edilir.
  • Biyokimyasal analizlerde (Kan tahlili): Tıbbi değerlendirme standartlarına göre mg/dL veya mmol/L kullanılır.

Bu farklılıklar, tüketicinin veya uzmanın madde miktarını en doğru ve anlaşılır şekilde değerlendirmesini sağlar.

Soru 2

Dünya Sağlık Örgütü, günlük tüketilmesi gereken tuz miktarını 5 g olarak belirlemiştir. Bir insanın günlük tüketmesi gereken tuz miktarını derişim birimleriyle nasıl ifade edersiniz? Yukarıda verilen bilgilerden de yararlanarak fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Günlük 5 g tuz (NaCl) tüketimi, vücuda alınan toplam sıvı ve gıda miktarına oranlanarak farklı derişim birimleri ile ifade edilebilir:

  1. Kütlece Yüzde Derişim (%): Bir bireyin günlük ortalama 2000 g sıvı/besin tükettiği varsayılırsa, 5 g tuzun toplam kütleye oranı:
\text{Kütlece \%} = \frac{5 \text{ g tuz}}{2000 \text{ g toplam karışım}} \times 100 = \%0,25

şeklinde kütlece %0,25’lik çözelti olarak tanımlanabilir.

  1. ppm (Milyonda Bir Kısım): Seyreltik çözeltilerde 1 \text{ mg/L} = 1 \text{ ppm} kabul edilir. Günde 2 L su tüketen bir kişi için 5 \text{ g} = 5000 \text{ mg} tuz miktarının derişimi:
\text{Derişim} = \frac{5000 \text{ mg}}{2 \text{ L}} = 2500 \text{ ppm (mg/L)}

olarak ifade edilir.

  1. Beslenme Referans Değeri (% BRD): Etiketlerdeki BRD mantığına göre, günlük üst sınır olan 5 g tuz miktarı %100 BRD olarak tanımlanır. Bir gıdadaki tuz miktarı bu değer üzerinden yüzdelik oran olarak belirtilebilir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 170 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 172 →