Soru 1
Neden bazı maddeler suda iyi çözünürken bazılarının çözünmediğini tartışınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Maddelerin suda çözünme durumu molekül yapılarına ve tanecikler arası etkileşim türlerine bağlıdır. Su polar bir çözücüdür. Kimyadaki “benzer benzeri çözer” ilkesi gereği polar ve iyonik yapılı maddeler su molekülleriyle güçlü etkileşimler (hidrojen bağı, iyon-dipol etkileşimi) kurarak suda iyi çözünür. Apolar yapılı ve hidrofobik (suyu sevmeyen) maddeler ise su molekülleriyle etkin bir etkileşim oluşturamadığı için suda çözünmez.
Çözüm kontrolü: Çözünürlük olayı tanecikler arası etkileşimlerle açıklanır; polar su molekülleri polar maddeleri çözer, apolar maddeleri çözmez.
Soru 2
Yağda çözünen vitaminler ile suda çözünen vitaminler arasındaki fark, bu vitaminlerin vücutta emilim ve depolama yöntemlerini nasıl etkiler? Fikirlerinizi açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Yağda çözünen vitaminler (A, D, E ve K) apolar yapıda oldukları için hidrofobiktir. Bu vitaminler sindirim sisteminde yağlarla birlikte emilir ve vücutta karaciğer ile yağ dokularında depolanabilir. Aşırı tüketildiklerinde vücuttan hızla atılamadıkları için birikerek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilirler. Suda çözünen vitaminler (B grubu ve C vitaminleri) ise polar yapıda ve hidrofiliktir. Kanda ve hücre içi sıvılarda kolayca çözünerek taşınırlar; vücutta uzun süre depolanmadıklarından ihtiyaç fazlası böbrekler yoluyla atılır ve düzenli olarak besinlerle alınmaları gerekir.
Çözüm kontrolü: Polar vitaminler (B, C) suda çözünüp depolanmadan atılır; apolar vitaminler (A, D, E, K) yağda çözünerek yağ dokularında depolanır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 155 ·
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 157 →