Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Modellerden yola çıkarak alt mikro seviyedeki (molekül, atom ve iyon düzeyindeki) kimyasal değişim göstergeleri şu şekilde açıklanır:
- Bağ Kırılımı ve Yeni Bağ Oluşumu: Laktozun glikoza ve glikozun laktik aside dönüşmesinde moleküler düzeyde atomlar arası kovalent kimyasal bağlar kırılmış, atomlar yeniden düzenlenerek farklı moleküler yapıya ve kimyasal özelliklere sahip yeni maddeler oluşmuştur.
- İyonik Etkileşimler ve Tanecik Kümeleşmesi: Kazein misellerinin Ca^{2+} iyonları ile etkileşime girmesi, alt mikro seviyede iyon-tanecik arası elektrostatik çekim kuvvetlerinin oluşmasını ve kazein proteinlerinin pıhtılaşarak çökelmesini (kümeleşmesini) sağlamıştır.
- Tanecik Türünün Değişmesi: Maddelerin alt mikro düzeyde tanecik yapısının değişmesi; makroskopik olarak renk, koku, tat ve faz değişimi (çökelme) gibi kimyasal tepkime belirtileri şeklinde ortaya çıkar.
Çözüm kontrolü
Verilen üç model de tepkimeye giren maddelerin alt mikro düzeydeki kimyasal yapısının ve tanecikler arası etkileşimlerinin değiştiğini gösterir. İlk iki tepkimede moleküler parçalanma ve yeni kimyasal bağ oluşumu, üçüncü modelde ise iyonik etkileşimle pıhtılaşma/çökelme gerçekleşmiştir.
Soru 4
Kısa cevap
C) Isıtma işlemi sütün yapısını değil sadece dış görünüşünü değiştirir.
Çözüm kontrolü
- A seçeneği: Sütte gerçekleşen fermantasyon ve çökelme tepkimeleri sütün rengini ve görünüşünü değiştirebilir (ulaşılabilir).
- B seçeneği: Sütte bulunan maddeler (laktoz, kazein vb.) enzim ve bakteriler eşliğinde kimyasal tepkimeye girebilir (ulaşılabilir).
- C seçeneği (Ulaşılamaz): Isıtma işlemi süt proteinlerinin yapısını (denatürasyon) bozarak kimyasal değişime yol açar; sadece dış görünüşünü (fiziksel) değiştirmez. Ayrıca verilen metin ve modellerden bu yargıya ulaşılamaz.
- D seçeneği: Laktik asit oluşumu ve kazeinin Ca^{2+} ile pıhtılaşması sonucu peynir eldesi kimyasal bir olaydır (ulaşılabilir).
- E seçeneği: Ekşime sırasında oluşan laktik asit gibi yeni maddeler tat ve koku değişimine neden olur, bu da kimyasal tepkime gerçekleştiğinin kanıtıdır (ulaşılabilir).
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 116 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 118 →