Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde sütün yapısında meydana gelen kimyasal değişimlere ait gözlemlenebilir belirtiler şunlardır:
- Gaz çıkışı: Yüksek sıcaklıkta ısıtılan sütten H_2S gazının açığa çıkması.
- Koku ve tat değişimi: Açığa çıkan gaz sebebiyle pişmiş süte özgü koku ve tadın oluşması.
- Renk değişimi: Laktoz şekerinin esmerleşme tepkimesi vererek karamel rengine dönüşmesi ve çökeleğin üstünde kalan sıvının sarımsı-yeşil renk alması.
- Katı (çökelek) oluşumu: Bakterilerin laktik asit üretmesi ve pH seviyesinin 5,1’in altına düşmesi sonucu kazein proteininin Ca^{2+} iyonlarıyla birleşerek çökelek oluşturması.
Çözüm kontrolü
Metin incelendiğinde gaz çıkışı, renk değişimi, koku/tat değişimi ve çökelme süreçleri açıkça tarif edilmiştir. Bu belirtilerin tamamı kimyasal değişimin belirleyici göstergeleridir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
1. Düzenek (Oda sıcaklığında 10 gün bekletilen süt):
- Gaz çıkışı: Bakteriyel faaliyet sonucu açığa çıkan gazlar nedeniyle balonun şişmesi.
- Renk değişimi: Çökelme sonrası üstte kalan sıvının sarımsı-yeşil renge dönmesi.
- Koku: Sütün bozulmasına ve ekşimesine bağlı oluşan koku.
- Katı oluşumu: Laktik asit etkisiyle kazein proteininin çökeleğe dönüşmesi.
- Diğer: sütün pH değerinin 5,1 altına düşmesi (asitliğin artması).
2. Düzenek (Yüksek ateşte uzun süre kaynatılan süt):
- Gaz çıkışı: Isınma sonucu H_2S gazının açığa çıkması.
- Renk değişimi: Laktoz şekerinin esmerleşerek karamel rengini alması.
- Koku: Pişmiş süt kokusu ve H_2S gazının kokusu.
- Katı oluşumu: Çökelek veya katı oluşumu gözlenmez.
- Diğer: Isı etkisiyle gerçekleşen karamelleşme (esmerleşme) tepkimesi ve tat değişimi.
Tablo:
| Tepkime / Düzenek | Gaz çıkışı | Renk değişimi | Koku | Katı oluşumu | Diğer |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. düzenek | Balonda gaz birikmesi | Sarımsı-yeşil renk | Ekşime / bozulma kokusu | Kazein çökeleği oluşumu | pH değerinin düşmesi |
| 2. düzenek | H_2S gazı çıkışı | Karamel rengine dönüşüm | Pişmiş süt kokusu | Gözlenmez | Tat değişimi |
Çözüm kontrolü
- düzenekte mikroorganizma faaliyetiyle gerçekleşen biyokimyasal bozulma (asitleşme ve çökelme), 2. düzenekte ise yüksek sıcaklıkla gerçekleşen tepkimeler (gaz çıkışı ve karamelleşme) gözlem kriterlerine uygun olarak eşleştirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 115 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 117 →