10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 281 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

a) Dalga boyu:
K noktası 1. dalga tepesi, L noktası ise 2. dalga çukurudur. İki nokta arasındaki yatay uzaklık 1,5\lambda (\frac{3}{2}\lambda) kadardır.

1,5\lambda = 30\text{ cm} \implies \lambda = 20\text{ cm}

b) Frekansı:
Dalga sürati v = \lambda \cdot f formülü ile hesaplanır. Ortamdaki yayılma sürati v = 8\text{ cm/s} olarak verilmiştir.

8\text{ cm/s} = 20\text{ cm} \cdot f \implies f = \frac{8}{20} = 0,4\text{ Hz}

c) Genliği:
Genlik, dalganın denge konumundan (x ekseninden) itibaren ulaştığı maksimum düşey uzaklıktır. Şekil üzerindeki y ekseninden okunduğu üzere:

\text{Genlik} = 4\text{ cm}

ç) Yeni dalga boyu ve çizim:
Ortam değişmediği için yayılma sürati v = 8\text{ cm/s} sabit kalır. Yeni frekans f' = 0,5\text{ Hz} olarak ayarlandığında:

v = \lambda' \cdot f' \implies 8\text{ cm/s} = \lambda' \cdot 0,5\text{ Hz} \implies \lambda' = 16\text{ cm}

Çizim açıklaması: Kareli alan üzerine genliği yine 4\text{ cm} (y = 4\text{ cm} ile y = -4\text{ cm} arasında) olan, ancak dalga boyu 20\text{ cm}'den 16\text{ cm}'ye düştüğü için tepeleri ve çukurları birbirine daha yakın (daha sık aralıklı) periyodik dalga çizilmelidir.

Çözüm kontrolü

  • 1,5 \times 20\text{ cm} = 30\text{ cm} (K ve L arası yatay uzaklık doğrulanmıştır).
  • 20\text{ cm} \times 0,4\text{ Hz} = 8\text{ cm/s} (Yayılma sürati doğrulanmıştır).
  • 16\text{ cm} \times 0,5\text{ Hz} = 8\text{ cm/s} (Yeni dalga boyu hesabı doğrulanmıştır).

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Dalganın yayılma sürati, dalga boyu ve frekans arasındaki temel bağıntı v = \lambda \cdot f şeklindedir.

Verilen değerler:

  • Sesin havadaki sürati (v) = 340\text{ m/s}
  • La notasının frekansı (f) = 440\text{ Hz}

Dalga boyunu (\lambda) yalnız bırakıp değerleri yerine yazalım:

\lambda = \frac{v}{f}
\lambda = \frac{340\text{ m/s}}{440\text{ Hz}} = \frac{34}{44} = \frac{17}{22}\text{ m} \approx 0,77\text{ m}

La notasının havadaki dalga boyu yaklaşık 0,77\text{ m} (77,27\text{ cm}) olur.

Çözüm kontrolü

  • \lambda \cdot f = \frac{17}{22}\text{ m} \times 440\text{ Hz} = 17 \times 20\text{ m/s} = 340\text{ m/s} işlem sonucu verilen ses süratiyle tam örtüşmektedir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 280 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 282 →