10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 280 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Derinliği her yerde eşit olan ortamlarda su dalgalarının yayılma sürati sabittir (v = \text{sabit}).

Dalga boyu, yayılma sürati ve frekans arasındaki ilişki v = \lambda \cdot f formülü ile ifade edilir. Yayılma sürati sabit kaldığı için dalga boyu (\lambda) ile kaynağın frekansı (f) ters orantılıdır.

Şekil incelendiğinde L noktasına doğru ilk yayılan dalgaların dalga boyunun daha büyük, K noktasına yakın (sonradan üretilen) dalgaların dalga boyunun ise daha küçük olduğu görülmektedir. Dolayısıyla K’den L’ye doğru ilerledikçe dalga boyundaki bu değişimin nedeni dalga kaynağının frekansının zamanla artırılması (veya periyodunun küçültülmesi) durumudur.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

İlk oluşturulan 1. dalga ile sonradan oluşturulan 5. dalganın nicelik karşılaştırması şu şekildedir:

  • Yayılma Sürati: Dalga leğeninin derinliği her yerde eşit olduğu için yayılma sürati ortama bağlıdır ve değişmez. Bu nedenle iki dalganın sürati eşittir (v_1 = v_5).
  • Dalga Boyu: Şekil üzerindeki ardışık dalga tepeleri arasındaki mesafeler incelendiğinde 1. dalganın dalga boyunun 5. dalgadan daha büyük olduğu görülür (\lambda_1 > \lambda_5).
  • Frekans: v = \lambda \cdot f bağıntısına göre sürat sabitken dalga boyu ile frekans ters orantılıdır. Dalga boyu küçük olan 5. dalga oluşturulurken kaynağın frekansı daha yüksektir (f_5 > f_1).

Soru 3

Kısa cevap

1,6 \text{ m/s}

Örnek cevap / çözüm yolu

Verilen grafiklerden dalganın temel büyüklüklerini tespit edelim:

  1. Dalga Boyu (\lambda): Genlik-konum (y-x) grafiğinde iki ardışık dalga tepesi arasındaki uzaklık dalga boyunu verir. Grafikte ilk tepe x = 0 \text{ m}, ikinci tepe x = 8 \text{ m} konumundadır.
\lambda = 8 \text{ m}
  1. Periyot (T): Genlik-zaman (y-t) grafiğinde bir tam dalganın oluşması için geçen süre periyottur. Grafikte 1 tam dalga t = 5 \text{ s} sürede tamamlanmıştır.
T = 5 \text{ s}
  1. Yayılma Sürati (v): Dalga sürati formülünde değerleri yerine yazalım:
v = \frac{\lambda}{T} = \frac{8 \text{ m}}{5 \text{ s}} = 1,6 \text{ m/s}

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 279 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 281 →