Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metal bir kapı koluna dokunulduğunda çarpılma hissinin oluşması, vücutta sürtünme sonucu biriken durgun (statik) elektrik yükünün iletken olan kapı koluna temas anında aniden deşarj olmasından (akmasından) kaynaklanır.
Bu durumun özellikle kış aylarında daha sık yaşanmasının nedenleri:
- Kışın havadaki nem oranının düşük (kuru hava) olmasıdır. Kuru hava iyi bir yalıtkan olduğu için statik yüklerin vücutta birikmesini kolaylaştırır. Nemli havalarda ise havadaki su buharı elektrik yüklerinin nötrlenmesini sağlayarak birikmeyi engeller.
- Kışın tercih edilen yünlü ve sentetik kıyafetlerin sürtünmeyle elektriklenmeyi artırmasıdır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
İletken telde elektrik akımının büyüklüğü iki temel değişkene bağlıdır:
- İletkenin kesitinden geçen net elektrik yükü miktarı (q)
- Bu yüklerin geçmesi için geçen süre (t)
Elektrik akımının büyüklüğü I = \frac{q}{t} bağıntısıyla ifade edilir. Akım, geçen yük miktarı ile doğru, yükün geçiş süresi ile ters orantılıdır. Ayrıca yük hareketinin (akımın) başlayabilmesi için iletkenin iki ucu arasında bir potansiyel farkının (gerilimin) bulunması gerekir.
Soru 3
Kısa cevap
Elektrik akımının büyüklüğü iki katına çıkar.
Çözüm yolu
Elektrik akım şiddeti I = \frac{q}{t} formülü ile bulunur.
- İlk durumdaki akım: I_1 = \frac{q}{t}
- Süre (t) sabit tutulup yük miktarı iki katına (2q) çıkarıldığında yeni akım: I_2 = \frac{2q}{t} = 2 \cdot \left(\frac{q}{t}\right) = 2I_1
Sonuç olarak, t sürede geçen yük miktarı iki katına çıktığında akım büyüklüğü de iki katına çıkar.
Soru 4
Kısa cevap
Elektrik akımının büyüklüğü yarıya düşer.
Çözüm yolu
Elektrik akım şiddeti I = \frac{q}{t} formülü ile bulunur.
- İlk durumdaki akım: I_1 = \frac{q}{t}
- Yük miktarı (q) sabit kalıp aynı yükün kesitten geçiş süresi 2t yapıldığında yeni akım: I_2 = \frac{q}{2t} = \frac{1}{2} \cdot \left(\frac{q}{t}\right) = \frac{I_1}{2}
Sonuç olarak, yükün geçiş süresi iki katına çıktığında birim zamandan geçen yük miktarı azalacağı için akım büyüklüğü yarıya düşer.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 265 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 267 →