Soru 1
Sayfadaki tablo uyarınca rasyonalizm, empirizm, kritisizm ve entüisyonizm görüşlerinin açıklamalarının, diğer görüşlerle benzerlik ve farklılıklarının doldurulması görevi.
Örnek cevap / çözüm yolu
| GÖRÜŞLER | Görüşün Açıklaması | Diğer Görüşlerle Benzerlikleri | Diğer Görüşlerle Farklılıkları |
|---|---|---|---|
| Rasyonalizm | Doğru bilginin kaynağının akıl olduğunu, hakiki bilginin doğuştan (apriori) akılda bulunduğunu savunur. | Kritisizm ile bilginin oluşumunda aklın zorunlu bir rol oynadığı fikrinde birleşir. | Empirizmin aksine duyu deneyimini bilginin biricik kaynağı saymaz; doğuştan bilginin varlığını kabul eder. |
| Empirizm | Bilginin tek kaynağının duyu ve deneyim olduğunu, zihnin doğuştan boş bir levha olup tüm bilgilerin sonradan (aposteriori) kazanıldığını savunur. | Kritisizm ile bilgi edinme sürecinin duyum ve deneyimle başladığı ilkesinde benzerlik gösterir. | Rasyonalizmin doğuştan bilgi anlayışını reddeder; Kritisizmden farklı olarak akılda doğuştan kategoriler bulunduğunu kabul etmez. |
| Kritisizm | Bilginin kaynağının tek başına ne akıl ne de deney olduğunu, bilginin akıl ve deneyimin ortak ürünü olduğunu savunur. | Aklı içerdiği için rasyonalizmle, duyusal veriyi bilginin ham maddesi saydığı için empirizmle benzerlik taşır. | Rasyonalizm ve empirizmi tek taraflı gördüğü için eleştirir; akıl ile deneyi sentezleyerek ikisinden de ayrılır. |
| Entüisyonizm | Bilginin kaynağının sezgi olduğunu; hakikate ve mutlak bilgiye aracısız, dolaysız bir kavrayışla ulaşılabileceğini savunur. | Aklın veya duyuların tek başına mutlak hakikati kavraymada yetersiz kaldığını vurgulama yönüyle eleştirel tavırda benzerlik gösterir. | Bilgiye ulaşmada ne rasyonalizmin mantıksal çıkarımını ne de empirizmin duyu deneyini yeterli görür; bilgiyi aracısız sezgiye bağlar. |
Çözüm kontrolü
Sayfadaki metinde verilen I. Kant’ın Kritisizm anlayışı (akıl + deneyim sentezi) ile Gazali ve Henri Bergson’un Entüisyonizm tanımları temel alınarak, üniteler arası bütünlük çerçevesinde Rasyonalizm ve Empirizm akımlarıyla karşılaştırmalı olarak tablo eksiksiz biçimde tamamlanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 98 ·
Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 100 →