10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 91 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Bilgi olan ifadeleri belirlerken doğruluk, gerçeklik, mantıksal tutarlılık, kanıtlanabilirlik ve nesnellik ölçütleri kullanılmıştır. İfadenin doğru veya yanlış bir yargı bildirip bildirmemesi temel kriter kabul edilmiştir.

Çözüm kontrolü

Doğrulanabilir veya yanlışlanabilir bir yargı bildiren ifadeler bilgi değeri taşır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Bilgi olan ifadelerin ortak özellikleri şunlardır:

  • Kesin bir yargı bildirmeleri,
  • Doğru veya yanlış bir doğruluk değerine sahip olabilmeleri,
  • Özne (suje) ile nesne (obje) arasındaki bağdan doğmaları,
  • Mantıksal açıdan anlamlı ve tutarlı olmalarıdır.

Çözüm kontrolü

Yargı taşıma ve doğruluk değeri alma özellikleri bilgi ifadelerini diğer cümle türlerinden ayırır.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Bilgiyi bilgi olmayandan ayırt etmek; doğru kararlar alabilmek, akıl yürütmelerde mantıksal hatalara düşmemek ve inançlarımızı gerekçelendirebilmek için önemlidir. Felsefi ve bilimsel düşüncede doğru bilgiye ulaşmak, geçerli ve tutarlı argümanlar kurmanın ön koşuludur.

Çözüm kontrolü

Eleştirel düşünme yeteneği ve doğru bilgiye ulaşma ihtiyacı bu ayrımı zorunlu kılar.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Doğruluk değeri (doğru veya yanlış) alabilen ve bir yargı bildiren tüm bilgi ifadeleri önerme olarak kabul edilir. Örneğin “Dünya, Güneş etrafında döner.” cümlesi bir yargı belirttiği için önermedir. Dilek, soru, emir veya duygu belirten ifadeler ise doğruluk değeri taşımadığından önerme sayılamaz.

Çözüm kontrolü

Yargı bildiren ve doğru/yanlış değeri alabilen ifadeler mantıksal olarak önerme niteliğindedir.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

1. Argüman (Tümdengelimsel Akıl Yürütme):

  • Öncül 1: Bütün canlılar beslenir.
  • Öncül 2: Bitkiler canlıdır.
  • Sonuç: O hâlde bitkiler de beslenir.
    Açıklama: Genel bir ilke veya kuraldan hareket edilerek tekil bir sonuca ulaşıldığı için tümdengelim (dedüksiyon) akıl yürütmesi kullanılmıştır.

2. Argüman (Tümevarımsal Akıl Yürütme):

  • Öncül 1: Bakır ısıtılınca genleşir.
  • Öncül 2: Demir ısıtılınca genleşir.
  • Sonuç: O hâlde bütün metaller ısıtılınca genleşir.
    Açıklama: Özel gözlemlerden ve tekil örneklerden yola çıkılarak genel bir sonuca varıldığı için tümevarım (endüksiyon) akıl yürütmesi yapılmıştır.

Çözüm kontrolü

Argümanlar öncüller ile sonuç arasındaki mantıksal ilişkiye dayanır; burada tümdengelim ve tümevarım yöntemleri uygulanmıştır.

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

Bilgi ifade eden cümleler mantıksal boyutta önermeleri oluşturur. Önermeler bir iddiayı veya yargıyı dile getirir. Akıl yürütme, bu önermeler arasında mantıksal bağlar kurarak yeni bir sonuca ulaşma sürecidir. Bu akıl yürütme süreci sonunda ortaya konan gerekçelendirilmiş bütüne ise argüman denir. Kısacası önermeler yapı taşlarını, akıl yürütme düşünme yöntemini, argüman ise ulaşılan gerekçeli sonucu temsil eder.

Çözüm kontrolü

Önerme (yargı cümlesi) → Akıl Yürütme (zihinsel süreç) → Argüman (gerekçelendirilmiş sonuç) ilişkisi mevcuttur.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 90 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 92 →