10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

Tümdengelim (Dedüksiyon)

Çözüm-kontrol açıklaması

Metinde ekonominin genel bir ilkesi olan arz ve talep kanunundan hareket edilerek özel bir duruma (kakao ve çikolata fiyatlarının gelecekteki değişimine) ulaşıldığı için tümdengelimsel bir akıl yürütme yapılmıştır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Öncül/Öncüller:

  • Bir malın üretimi arttığında fiyatlar düşer, azaldığında ise fiyatlar yükselir (Arz ve talep kanunu).
  • Kakao üretimi azaldığı için fiyatta artış yaşanmaktadır ve üretici ülkeler üretimi artırmaya başlamıştır.

Sonuç:

  • Kakao üretiminin artması durumunda yakın zamanda kakao ve çikolata fiyatları düşecektir.

Çözüm-kontrol açıklaması

Dayanak alınan genel kural ve mevcut durum öncülleri, bu öncüllerden ulaşılan beklenen durum ise sonuç önermesini oluşturmaktadır.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Akıl yürütme kendi içinde tutarlıdır. Öncüllerde ifade edilen ekonomik kural (üretim artarsa fiyat düşer) ile ulaşılan sonuç (kakao üretimi artınca fiyatların düşeceği beklentisi) birbiriyle çelişmemekte, uyum göstermektedir.

Çözüm-kontrol açıklaması

Tutarlılık, argümanı oluşturan önermelerin birbiriyle çelişmemesi halidir; metinde fikirsel bir çelişki bulunmamaktadır.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Akıl yürütme geçerlidir. Genel ilke olan arz ve talep kanunu doğru kabul edildiğinde, üretimin artması durumunda fiyatların düşeceği sonucu öncüllerden mantıksal olarak zorunlu çıkar.

Çözüm-kontrol açıklaması

Tümdengelim akıl yürütmelerinde öncüller doğru varsayıldığında sonucun zorunlu olarak takip etmesi geçerlilik koşulunu sağlar.

Soru 5

Kısa cevap

Tümevarım (Endüksiyon)

Çözüm-kontrol açıklaması

Tek tek gözlemlerden (öğrencilerin ellerindeki lekeler, tetkik sonuçları ve ortak marka silgi kullanımı) genel ve nedensel bir sonuca ulaşıldığı için tümevarımsal bir akıl yürütme kullanılmıştır.

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

Öncül/Öncüller:

  • Alerjinin nedeni “ftalat” isimli kimsayaldır.
  • Bazı silgilerin üretiminde ftalat maddesi kullanılmaktadır.
  • Alerji olan öğrencilerin hepsi aynı marka silgiyi kullanmaktadır.

Sonuç:

  • Öğrencilerdeki alerjik reaksiyonun sebebi ortaklaşa kullanılan o marka silgidir.

Çözüm-kontrol açıklaması

Gözlemlenen olgular ve tıbbi bulgular öncül, bu verilerin birleştirilmesiyle ulaşılan teşhis ise sonuç önermesidir.

Soru 7

Örnek cevap / çözüm yolu

Akıl yürütme tutarlıdır. Verilen belirtiler, tespit edilen kimyasal madde ve öğrencilerin kullandığı ortak eşya arasında mantıksal açıdan çelişen bir unsur bulunmamaktadır.

Çözüm-kontrol açıklaması

İddia ile dayanaklar arasında çelişki olmaması argümanı tutarlı kılar.

Soru 8

Örnek cevap / çözüm yolu

Tümevarımsal akıl yürütmelerde öncüller sonucu destekler ancak tümdengelimde olduğu gibi mutlak ve %100 zorunlu bir çıkarım sağlamaz. Yine de elde edilen somut kanıtlar (ortak marka kullanımı) dikkate alındığında akıl yürütme yüksek olasılıkla geçerlidir.

Çözüm-kontrol açıklaması

Tümevarımda sonuç olasılıksaldır; fakat sunulan veriler ve ortak nokta sonuç önermesini güçlü bir biçimde desteklediği için çıkarım geçerlidir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 52 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 54 →