Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Görseldeki Karstik Yeryüzü Şekilleri:
- Lapiya: Kayaç yüzeyindeki en küçük karstik oyuk ve oluklar (Sol üst alan).
- Dolin: Lapiyaların birleşmesiyle oluşan tava şeklindeki küçük çukurluklar (Üst orta-sol alan).
- Uvala: Dolinlerin birleşip büyümesiyle oluşan daha geniş karstik çukurluklar (Üst orta-sağ alan).
- Obruk: Mağara tavanlarının çökmesi veya yer altı sularının kayaçları çözmesiyle oluşan derin kuyular (Üst sağ alan).
- Mağara: Yer altındaki suların kireç taşlarını çözerek oluşturduğu geniş boşluklar (Sağ üst alan).
- Sarkıt: Mağara tavanından damlayan kireçli suların çökelmesiyle oluşan yapılar (Sağ orta alan).
- Dikit / Sütun: Mağara tabanında biriken kireç yapıları ve sarkıtla birleştiğinde oluşan sütunlar (Sağ alt-orta alan).
- Traverten: Kalsiyum karbonatlı yer altı sularının yeryüzüne çıktığı yerlerde kirecin çökelmesiyle oluşan basamaklı yapılar (Sağ alt alan).
- Polye: Karstik arazilerdeki en geniş çöküntü alanları, karstik ovalar (Sol alt alan).
- Düden (Su batan): Yüzey sularının veya akarsuların yer altına sızdığı / battığı delikler (Alt orta alan).
Çözüm kontrolü ve açıklaması
Karstlaşmış arazilerde çözünebilen kayaçların (kalker, jips, kaya tuzu) su ile teması sonucu hem aşınım hem de birikim şekilleri meydana gelir:
- Aşınım Şekilleri: Lapiya, dolin, uvala, polye, obruk, mağara ve düden suyun kireç taşını eritmesiyle oluşan aşınım şekilleridir.
- Birikim Şekilleri: Çözünmüş kalsiyum karbonatın tekrar çökelmesiyle mağara içinde sarkıt, dikit ve sütun; yeryüzünde ise traverten birikim şekilleri oluşur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 83 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 85 →