!Kısaolun|375x500 [Link Silindi]
183’den büyük en küçük katı ile 42’nin 300’den küçük en büyük katının toplamı kaçtır?
Cevap:
Aşağıda bu sorunun adım adım nasıl çözüleceğini, kat ve çarpan kavramlarını ve genel yöntemleri içeren ayrıntılı bir açıklama bulacaksınız.
İçindekiler
- Çarpan ve Kat Kavramı
- Sorunun Anlaşılması
- Genel Formüller ve Yuvarlama İşlemleri
- Adım Adım Çözüm
- Matematiksel İfadelerle Açıklama
- Özet Tablosu
- Sonuç ve Önemli Noktalar
1. Çarpan ve Kat Kavramı
- Çarpan: Bir tamsayıyı tam bölen sayılardır. Örneğin, 42 sayısının çarpanları 1, 2, 3, 6, 7, 14, 21 ve 42’dir.
- Kat: Bir sayının katı demek, o sayının tam sayı çarpanlarıyla çarpılması sonucu elde edilen değerdir. Örneğin, 42’nin katları 42, 84, 126, 168, 210, 252, 294, 336, … şeklinde devam eder.
En küçük kat ifadesi, “verilen sayının istenilen sınırın hemen üzerindeki ilk katı”;
en büyük kat ifadesi ise, “verilen sayının istenilen sınırın hemen altındaki son katı” demektir.
2. Sorunun Anlaşılması
Soru iki bölümden oluşuyor:
- A) 183 sayısının, 300’den büyük olan en küçük katı nedir?
- B) 42 sayısının, 300’den küçük olan en büyük katı nedir?
Ardından bu iki sonucu toplamanız isteniyor.
Özetle:
- 183’ün, 300’den büyük ilk katını bulun.
- 42’nin, 300’den küçük son katını bulun.
- Bu iki sayının toplamını hesaplayın.
3. Genel Formüller ve Yuvarlama İşlemleri
3.1. En küçük katı bulma
Verilen n sayısının, $A$’dan büyük en küçük katı:
\text{En küçük kat} = n \times \Bigl\lceil \frac{A}{n} \Bigr\rceil,
ancak eğer A tam kat ise bir sonraki tam sayı katına geçmek için üst sınır +1 olarak alınır.
3.2. En büyük katı bulma
Verilen n sayısının, $B$’den küçük en büyük katı:
\text{En büyük kat} = n \times \Bigl\lfloor \frac{B}{n} \Bigr\rfloor,
eğer B tam kat ise bir önceki katı elde etmek için alt sınır –1 alınır.
- \lceil x \rceil: x sayısını yukarıya yuvarlama (ceiling)
- \lfloor x \rfloor: x sayısını aşağıya yuvarlama (floor)
4. Adım Adım Çözüm
A) 183’ün, 300’den büyük en küçük katı
- İlk olarak 300 / 183 oranını bulalım:
\frac{300}{183} \approx 1{,}6393 - Yukarıya yuvarlama (ceiling) işlemi:
\lceil 1{,}6393 \rceil = 2 - Katı hesaplayalım:
183 \times 2 = 366
– 183×1=183 (<300), 183×2=366 (>300) olduğundan 300’den büyük en küçük kat 366’dır.
B) 42’nin, 300’den küçük en büyük katı
- İlk olarak 300 / 42 oranını bulalım:
\frac{300}{42} \approx 7{,}1428 - Aşağıya yuvarlama (floor) işlemi:
\lfloor 7{,}1428 \rfloor = 7 - Katı hesaplayalım:
42 \times 7 = 294
– 42×7=294 (<300), 42×8=336 (>300) olduğundan 300’den küçük en büyük kat 294’tür.
C) Toplam
Son adımda bu iki sonucu topluyoruz:
366 + 294 = 660
5. Matematiksel İfadelerle Açıklama
\begin{aligned} &\text{183 için: } \Bigl\lceil \tfrac{300}{183} \Bigr\rceil = 2,\quad 183 \times 2 = 366, \\[6pt] &\text{42 için: } \Bigl\lfloor \tfrac{300}{42} \Bigr\rfloor = 7,\quad 42 \times 7 = 294, \\[6pt] &\text{Toplam: } 366 + 294 = 660. \end{aligned}
6. Özet Tablosu
| Sayı | Bölünen | Oran | Yuvarlama | Kat Sayısı | Kat | Yorum |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 183 | 300/183 | \approx1{,}6393 | \lceil\cdot\rceil | 2 | 366 | 300’den büyük en küçük kat |
| 42 | 300/42 | \approx7{,}1428 | \lfloor\cdot\rfloor | 7 | 294 | 300’den küçük en büyük kat |
| Toplam | 660 | 366+294 |
7. Sonuç ve Önemli Noktalar
- 183 sayısının 300’den büyük en küçük katı: 366
- 42 sayısının 300’den küçük en büyük katı: 294
- Bu iki sayının toplamı: 660
Genel Püf Noktaları
- Bir sayının belirli bir sınırın üzerindeki ilk katını bulmak için bölme–ceiling yöntemi,
- Alt sınırın altındaki son katı bulmak için bölme–floor yöntemi kullanılır.
- Eğer sınır tam kat ise bir sonraki veya bir önceki kat sayısına geçmeyi unutmayın.
Sonuç olarak, sorunun cevabı 660’tır. @Muhsin_Saglamer