Zn için E^{\circ}_{ind} = -0,76 V , Cu için E^{\circ}_{ind} = +0,34 V
Şekildeki elektrokimyasal pil için;
I. Pil potansiyeli 1,10 V’tur.
II. 2. kaba saf su eklendiğinde pilin potansiyeli azalır.
bilgilerinden hangileri yanlıştır? (ZnS suda çok az çözünür)
Galvanik Pillerde Nernst Eşitliği ve Pil Potansiyeli
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Standart olmayan koşullardaki pil gerilimi, Nernst Eşitliği (E_{\text{pil}} = E^\circ_{\text{pil}} - \frac{0,0592}{n}\log Q) ve dengeye etki eden faktörler (Le Chatelier İlkesi) kullanılarak hesaplanır. Sistemin ürünler yönüne kayması pil potansiyelini artırırken, girenler yönüne kayması azaltır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
İndirgenme potansiyeli küçük olan metal daha aktiftir. E^\circ_{\text{ind}}(\text{Zn}) = -0,76\text{ V} < E^\circ_{\text{ind}}(\text{Cu}) = +0,34\text{ V} olduğundan Zn elektrot anot, Cu elektrot katottur.
- Anot Yarı Tepkimesi: \text{Zn}(k) \rightarrow \text{Zn}^{2+}(suda) + 2e^- \quad (E^\circ_{\text{yüks}} = +0,76\text{ V})
- Katot Yarı Tepkimesi: \text{Cu}^{2+}(suda) + 2e^- \rightarrow \text{Cu}(k) \quad (E^\circ_{\text{ind}} = +0,34\text{ V})
- Net Pil Tepkimesi: \text{Zn}(k) + \text{Cu}^{2+}(suda) \rightleftharpoons \text{Zn}^{2+}(suda) + \text{Cu}(k) \quad (E^\circ_{\text{pil}} = 1,10\text{ V})
Öncüllerin incelenmesi:
-
I. Öncül (Yanlış): Derişimler standart koşulda (1\text{ M}'a 1\text{ M}) değildir. Nernst eşitliğinde Q = \frac{[\text{Zn}^{2+}]}{[\text{Cu}^{2+}]} = \frac{0,1}{1} = 10^{-1} yazıldığında:
E_{\text{pil}} = 1,10 - \frac{0,0592}{2}\log(10^{-1}) = 1,10 - (-0,0296) \approx 1,13\text{ V}Dolayısıyla pil potansiyeli 1,10\text{ V} değil, yaklaşık 1,13\text{ V}'tur.
-
II. Öncül (Doğru): 2. kaba saf su eklendiğinde katot çözeltisinin hacmi artar, [\text{Cu}^{2+}] derişimi azalır. Girenlerin derişimi azaldığı için Le Chatelier ilkesine göre denge girenler yönüne kayar ve pil gerilimi azalır.
-
III. Öncül (Doğru): 1. kaba \text{Na}_2\text{S}(k) ilave edildiğinde ortama gelen \text{S}^{2-} iyonları, ortamdaki \text{Zn}^{2+} iyonları ile birleşerek suda az çözünen \text{ZnS}(k) katısını oluşturur ve çöker. Bu durum [\text{Zn}^{2+}] derişimini azaltır; denge azalan ürünü artırmak için ürünler yönüne kayar ve pil potansiyeli artar.
CEVAP: Yalnız I
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Çözeltilerdeki iyon derişimleri 1\text{ M}'dan farklıysa doğrudan E^\circ_{\text{pil}} değeri işaretlenmemelidir. Anot çözeltisinin derişimi azaldıkça (Q < 1) pil potansiyeli daima standart gerilimden daha büyük çıkar.
