um
ler
yle
gib
lar
ak
ve
la-
an
en
y-
a-
ültü ye
21. Film; yazılı tasvirler, hareketli görüntü, söz, güna
zik gibi beş ayrı anlatım boyutunu içerir. Roman vay
herhangi bir olayı anlatmak ve bir çevreyi tasvir orise
sadece yazı diline, kelimelere sahiptir. Sinema yüzlerce
kelimelik bir metni, tek bir görüntüyle ortaya oyabilir.
ikisinin anlaticıları arasında farklar vardır. Romanr
ti, temelde anlatılacak bir hikâye ile bu hikâyevi sunacak
bir anlatıciya dayanır. Roman, anlaticı etrafında kurulur
kurgulanır; anlaticı olmadan hikâyeyi nakletmek ve 0la
ların akışında yer alan figürleri tanitmak mümkün olama
Sinemadaki anlaticı ise ses, müzik, dekor, oyuncu, isik
kamera açISI ve hareketi gibi görsel ve işitsel teknik özel
liklerin birleşiminden oluşur.
NLAR
Bu parçaya göre film ve romanınfarklı yönleri arasında
I. Film, daha zengin áplatım araçlarına sahiptir.
JRoman, gereksiz ayrıntilar sebebiyle uzundur.
lII. Romanın anlaticısr, onun var olmasında en temel rolü
üstlenir.
IV. Bomanda karşilaşilan figürler gerçek olmayıp anlatic-
nin ürünüdür.
V. Flmde birçok ögenin birleşimiyle anlaticı şekillenmi
olur.
özelliklerinden hangileryoktur?
A) I ve ll
Æ)l ve V
D) Ill ve V
E) IV ve V
22 Tarihçi, olgulan
tasvi
neS
Açıklama:
Parçada film ile roman karşılaştırılıyor. Film için ses, müzik, dekor, oyuncu, ışık, kamera açısı ve hareketi gibi birçok unsurdan söz edildiği için I. öncül doğrudur. Romanın ise anlatıcı etrafında kurulduğu ve anlatıcı olmadan hikâyenin aktarılamayacağı söylendiği için III. öncül de doğrudur gibi görünse de burada “var olmasında en temel rolü üstlenir” ifadesi metinde açıkça verilmiştir.
Ancak:
II. “Roman, gereksiz ayrıntılar sebebiyle uzundur.” → Parçada böyle bir yargı yok.
IV. “Romanda karşılaşılan figürler gerçek olmayıp anlatıcının ürünüdür.” → Bu da metinde yer almıyor.
V. “Filmde birçok ögenin birleşimiyle anlatıcı şekillenmiş olur.” → Parçada buna yakın ifade vardır; bu yüzden bu öncül doğrudur.
Bu nedenle parçada olmayanlar II ve IV değil, III ve IV’tür gibi düşünülebilir; fakat şıklarda buna en uygun seçenek C’dir.
Kısa not: Sorunun fotoğrafında işaretlenmiş kısım ve şıklar biraz karışık görünüyor. Metne göre en güçlü değerlendirme C) III ve IV olur.
Parçaya Göre Film ve Romanın Farklı Yönleriyle İlgili Sorunun Çözümü
Çözüm Adımları:
Adım 1 — I. Önermeyi İnceleme:
“Film, daha zengin anlatım araçlarına sahiptir.”
Parçada filmde yazılı tasvirler, hareketli görüntü, söz, gürültü, müzik gibi beş ayrı anlatım boyutunun olduğu belirtilmiştir.
Romanın sadece yazı diline, kelimelere sahip olduğu yazıyor.
Sonuç: I. önerme doğrudur.
Adım 2 — II. Önermeyi İnceleme:
“Roman, gereksiz ayrıntılar sebebiyle uzundur.”
Parçada böyle olumsuz veya eleştirel bir ifade yok.
Parçada uzunluğa dair doğrudan bir bilgi bulunmamakla birlikte, “gereksiz ayrıntılar” ifadesi yoruma açık ve desteklenmemiştir.
Sonuç: II. önermenin doğruluğu yoktur, yanlış kabul edilir.
Adım 3 — III. Önermeyi İnceleme:
“Romanın anlatıcısı, onun var olmasında en temel rolü üstlenir.”
Parçada “Roman, temelde anlatılacak bir hikâye ile bu hikâyeyi sunacak bir anlatıcıya dayanır” denmektedir.
Anlatıcısız hikaye aktarmak mümkün değildir.
Sonuç: III. önermeyle uyumludur, doğrudur.
Adım 4 — IV. Önermeyi İnceleme:
“Romanda karşılaşılan figürler gerçek olmayıp anlatıcının ürünüdür.”
Parçada böyle bir ibare yok; romanın kurgu ve figürleri anlatıcının ürünü olduğu belirtilmemektedir.
Ayrıca roman karakterlerinin gerçek olup olmaması parçada tartışılmamış.
Sonuç: IV. önermenin doğruluğu yoktur, yanlış kabul edilir.
Adım 5 — V. Önermeyi İnceleme:
“Filmde birçok ögenin birleşimiyle anlatıcı şekillenmiş olur.”
Parçada sinemadaki anlatıcının “ses, müzik, dekor, oyuncu, ışık, kamera açısı ve hareketi gibi görsel ve işitsel teknik özelliklerin birleşiminden oluştuğu” söylenmiştir.
Sonuç: V. önerme doğrudur.
Özelliklerin Doğruluk Durumu
Önerme
Doğru mu?
Neden?
I
Doğru
Film, çoklu anlatım araçlarına sahip.
II
Yanlış
Parçada geçmez, gereksiz ayrıntı ifadesi yok.
III
Doğru
Roman anlatıcısı temel unsurdur.
IV
Yanlış
Parçada böyle bir bilgi yok.
V
Doğru
Film anlatıcısı çeşitli ögelerin birleşimidir.
Sonuç:
Yoktur denilen özellikler II. ve IV. önermelerdir.
Buna göre şıklar arasında C) II ve IV doğru cevaptır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: C) II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Çözüm Adımları:
Özelliklerin Doğruluk Durumu
Sonuç:
CEVAP: C) II ve IV