Zerkalo 1975 yapımı Tarkovsky sinemasının başyapıtı olarak bilinir. Replikleri sanki şiirlerle yansıma yaparak kulaklarınızdan beyninize nüfuz ederken gözleriniz Da Vinci’nin tablolarındaki iki temel özelliği yani durumu son derece sakin bir bakışla ele alma ve aynı zamanda tam zıttı duygularla da zihninizde yer alabilme özelliklerinin benzerini yaşatır. Tekrar tekrar baktıkça başka bir ipucu gözünüze ilişir. Sinemanın en temel ögesinin gözlem olduğunu ve Haiku’nun o saf gözlemlerini oldukça çok sevdiğini belirten Tarkovsky bu sebeple olsa gerek bir film için şunları dile getirir: "Film, hayatın dolaysız gözlemlerinden doğar. Bu benim için, filmsel şiirin en doğru yoludur.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmamıştır?
A) İlişki kurma
B) Karşılaştırmadan
C) Alıntı yapmadan
D) Benzetmeden
E) Örneklerden
Cevabı uzun değil de kısaca yaz
Parçada Yararlanılmayan Anlatım Tekniğinin Belirlenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İnceleyelim (İlişki kurma)
Metinde film sahneleri ile Da Vinci tabloları, sinema ile Haiku ve replikler ile şiirler arasında açıkça bağ ve ilgi kurulmuştur. Dolayısıyla ilişki kurmadan yararlanılmıştır.
Adım 2 — B Seçeneğini İnceleyelim (Karşılaştırmadan)
Parçadaki “en temel ögesinin” ve “başyapıtı” gibi derecelendirme bildiren ifadeler karşılaştırma içerir. Dolayısıyla karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
Adım 3 — C Seçeneğini İnceleyelim (Alıntı yapmadan)
Tarkovsky’nin düşüncesi tırnak içinde doğrudan aktarılmıştır: “Film, hayatın dolaysız gözlemlerinden doğar. Bu benim için, filmsel şiirin en doğru yoludur.” Dolayısıyla alıntı yapılmıştır.
Adım 4 — D Seçeneğini İnceleyelim (Benzetmeden)
“Replikleri sanki şiirlerle yansıma yaparak…” ve “tablolarındaki iki temel özelliğin… benzerini yaşatır” ifadelerinde benzetme yapılmıştır.
Adım 5 — E Seçeneğini İnceleyelim (Örneklerden)
Metinde öne sürülen düşünceyi somutlaştırmak ve geliştirmek amacıyla başvurulan bir örnekleme (örneklere yer verme) bulunmamaktadır. Da Vinci ve Haiku sadece ilişki ve benzetme amacıyla anılmıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. İlişki kurma — Metinde mevcuttur.
B. Karşılaştırmadan — “en temel ögesi” ifadesinde mevcuttur.
C. Alıntı yapmadan — Tırnak içi doğrudan söz mevcuttur.
D. Benzetmeden — “sanki” ve “benzerini” ifadeleriyle mevcuttur.
E. Örneklerden — Parçada düşünceyi somutlaştıran bir örnekleme tekniğine yer verilmemiştir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metin; tanık gösterme (alıntı), benzetme, karşılaştırma ve ilişkilendirme üzerine kuruludur; soyut bir iddiayı somut örneklerle destekleme yöntemi kullanılmamıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Örneklerden
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta anlatım teknikleri ve düşünceyi geliştirme yolları ile ilgili benzer bir soru daha çözmemi ister misin?
Zerkalo ve Tarkovsky Sineması Parçasının Anlatım Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İnceleyelim (İlişki kurma)
Metinde film sahneleri ile Da Vinci’nin tabloları ve Haiku şiiri arasında benzerlikler kurularak kavramlar birbiriyle ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle parçada ilişki kurma vardır.
Adım 2 — B Seçeneğini İnceleyelim (Karşılaştırmadan)
Parçada geçen “en temel ögesinin” ve “en doğru yoludur” ifadelerinde “en” üstünlük belirteci kullanılarak açık bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu nedenle karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
Adım 3 — C Seçeneğini İnceleyelim (Alıntı yapmadan)
Tarkovsky’nin görüşü doğrudan tırnak içinde aktarılmıştır: “Film, hayatın dolaysız gözlemlerinden doğar. Bu benim için, filmsel şiirin en doğru yoludur.” Dolayısıyla doğrudan alıntı yapılmıştır.
Adım 4 — D Seçeneğini İnceleyelim (Benzetmeden)
“Replikleri sanki şiirlerle yansıma yaparak…” cümlesinde yer alan “sanki” edatı ve devamındaki ifadelerle belirgin bir benzetmeye başvurulmuştur.
Adım 5 — E Seçeneğini İnceleyelim (Örneklerden)
Metinde öne sürülen düşünceyi somutlaştırıp ispatlamak amacıyla somut örnekler verilmemiştir; Da Vinci ve Haiku ifadeleri örnekleme amacıyla değil, benzetme ve ilişki kurma bağlamında kullanılmıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
- A. İlişki kurma — Metinde tablolar ve sinema arasında kurulmuştur.
- B. Karşılaştırmadan — “en temel” ve “en doğru” sözleriyle yapılmıştır.
- C. Alıntı yapmadan — Tarkovsky’nin sözü tırnak içinde verilmiştir.
- D. Benzetmeden — “sanki şiirlerle…” ifadesinde mevcuttur.
- E. Örneklerden — Metinde düşünceyi somutlaştıran örnekleme bulunmamaktadır.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metin genelinde anlatımı zenginleştirmek için benzetme, karşılaştırma, ilişkilendirme ve doğrudan alıntı kullanılmış; fakat bir yargıyı somutlaştıran örnekleme tekniğine yer verilmemiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Örneklerden
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta anlatım teknikleri ve düşünceyi geliştirme yollarıyla ilgili pratik bir soru daha çözmemi ister misin?