- Asağıdaki kartların arka yüzlerine, ön yüzlerinde ya-
zan rasyonel sayıların toplama işlemine göre tersleri
yazılmıştır.
A)
(1
Buna göre kartların arka yüzlerindeki rasyonel
sayıların çarpıminın sonucu aşağıdakilerden
hangisidir?
B) 6
C)
D) -
Kartların Arka Yüzündeki Rasyonel Sayıların Çarpımı
[KULLANILAN FORMÜL VE KURAL:]
- Toplama İşlemine Göre Ters: Bir rasyonel sayının toplama işlemine göre tersi, o sayının zıt işaretlisidir. Sayı a ise tersi -a, sayı -a ise tersi a olur.
- Rasyonel Sayılarda Çarpma: Paylar kendi arasında çarpılıp paya, paydalar kendi arasında çarpılıp paydaya yazılır. \frac{a}{b} \cdot \frac{c}{d} = \frac{a \cdot c}{b \cdot d}
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Kartların Ön Yüzündeki Sayıları Belirleyelim
Görseldeki kartlarda şu sayılar yazmaktadır:
- Mavi Kart: \frac{3}{4}
- Turuncu Kart: \frac{8}{9}
- Sarı Kart: -\frac{15}{16}
Adım 2 — Kartların Arka Yüzündeki Sayıları (Terslerini) Bulalım
Toplama işlemine göre terslerini yazalım:
- Mavi Kartın arkası: -\frac{3}{4}
- Turuncu Kartın arkası: -\frac{8}{9}
- Sarı Kartın arkası: +\frac{15}{16}
Adım 3 — Arka Yüzdeki Sayıların Çarpımını Hesaplayalım
Şimdi bu üç sayıyı çarpalım:
Önce işaretleri belirleyelim: (- ) \cdot (-) \cdot (+) = (+) sonuç pozitif olacaktır.
Sayıları çarparken sadeleştirme yapalım:
- 8 ile 16 sadeleşir: Payda kısmında 2 kalır.
- 3 ile 9 sadeleşir: Payda kısmında 3 kalır.
- Kalanlar: \frac{1 \cdot 1 \cdot 15}{4 \cdot 3 \cdot 2} = \frac{15}{24}
Adım 4 — Sonucu Sadeleştirelim
\frac{15}{24} kesrini 3 ile sadeleştirelim:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) \frac{5}{8}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Toplama İşlemine Göre Ters
- Tanım: Toplamları sıfır olan iki sayı birbirinin toplama işlemine göre tersidir.
- Bu problemde: Kartlardaki sayıların işaretlerini değiştirerek arka yüzdeki sayıları elde ettik.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
İşaret Hatası
- Yanlış: Arka yüzdeki sayıları bulurken işaretleri değiştirmeyi unutmak.
- Doğru: Her bir sayının işaretini mutlaka zıt hale getirmek.
- Neden Yanlış: Toplama işlemine göre ters dendiğinde sadece işaret değişir, sayı takla atmaz (sayı takla atarsa çarpma işlemine göre tersi olur).
Bu çözümde toplama işlemine göre tersi alırken sayıların pay ve paydasının yerini değiştirmemeye (çarpmaya göre tersi ile karıştırmamaya) dikkat etmelisin. Benzer bir rasyonel sayı sorusuyla devam etmek ister misin?
