MATEMATIK
9. Ozerinde doğal sayı yazılı ol
zan doğal sayı etiketle ke
A) 35
ile iki kova aşağıda verilmiştir. Toplardan birinin üzerinde ya-
B) 47
kova
Bu toplarin üzerindeki sayılarin doğal sayı çarpanları bulunup, çarpan sayısı tek sayıda olanlar
kovaya, diğerleri ise 2. kovaya atılmiştır.
Son durumda iki kovadaki top sayıları eşit olduğuna göre, üzerine etiket yapıştırılan topun
üzerinde yazan doğal sayı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Bu soruda, doğal sayı çarpan sayısı tek olan sayılar yalnızca tam kare sayılardır. Yani 1. kovaya gidenler tam kareler, 2. kovaya gidenler ise tam kare olmayanlardır. Görseldeki sayıları kontrol edelim: 42, 31, 36, 27, 16 ve etiketli sayı.
Adım 1 — Verilen sayıların durumunu inceleyelim
42 → tam kare değil → 2. kova
31 → tam kare değil → 2. kova
36 → tam kare (6²) → 1. kova
27 → tam kare değil → 2. kova
16 → tam kare (4²) → 1. kova
Şu anda:
1. kova: 36, 16 → 2 top
2. kova: 42, 31, 27 → 3 top
Kovaların top sayıları eşit olacağına göre, etiketli top 1. kovaya gitmelidir. Bunun için etiketli sayı tam kare olmalıdır.
Adım 2 — Şıklara bakalım
A) 35 → tam kare değil → 2. kova
B) 47 → tam kare değil → 2. kova
C) 64 → 8², tam kare → 1. kova
D) 80 → tam kare değil → 2. kova
Etiketli top 1. kovaya giderse sayılar eşit olur:
1. kova: 3 top
2. kova: 3 top
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C) 64
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kullanılan Bilgi:
Doğal sayı çarpan sayısı tek olan sayılar tam kare sayılardır.
Bu problemde:
36, 16 ve 64 tam karedir.
Bu yüzden doğru seçenek 64 olur.
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
KURAL / KULLANILAN KAVRAM:
Bir sayının doğal sayı çarpanlarının sayısı tek ise, bu sayı tam karedir. Çünkü çarpanlar genellikle çiftler halinde olur; ancak tam kare sayılarda bir çarpan (karekök) tekil olarak sayılır ve toplam çarpan sayısı tek olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kovadaki Topların Çarpan Sayılarını Belirlemek
kovaya; çarpan sayısı tek olan sayılar atılır.
kovaya; çarpan sayısı çift olan sayılar atılır.
Adım 2 — Kovadaki Topların Doğal Sayı Çarpan Sayısı Kontrolü
Verilen toplar şunlar:
42, 31, 36, 27, 16, ? (Üzerinde etiket olan sayı)
Bu sayılardan tam kare olanların çarpan sayısı tektir, diğerlerinin ise çifttir.
Önceden verilen sayılar için:
42: Tam kare değil → çarpan sayısı çift
31: Asal → çarpan sayısı 2 (1 ve 31) → çift
36: Tam kare (6^2) → tek
27: Tam kare değil → çarpan sayısı çift
16: Tam kare (4^2) → tek
Adım 3 — Kovaya Atma İşlemi
kova (Çarpan sayısı tek olanlar): 36, 16, ve etiketli sayı (tam kare olanlar)
kova (Çarpan sayısı çift olanlar): 42, 31, 27, ve etiketli sayı (tam kare olmayanlar)
Adım 4 — Kovadaki Top Sayısının Eşitliği
Top sayıları eşit olduğuna göre, 1. kovaya atanacak toplam top sayısı ile 2. kovaya atanacak top sayısı eşittir.
kovada başlangıçta 2 top var (16 ve 36), etiketli sayı eklenecek → toplam 3 top
kovada 3 top var (42, 31, 27), etiketli sayı da eklenirse 4 olur → sayılar eşit olmaz
Bu durumda etiketli sayı hangi kova atanacak belirlenmeli.
Etiketli sayı → çarpan sayısı tek/sayı olarak test edilmelidir.
Adım 5 — Seçenekleri İnceleyelim:
A) 35
Çarpanları: 1, 5, 7, 35 → 4 tane → çift → 2. kovaya
Toplam 2. kovadaki top sayısı 4 olur, 1. kovadaki 3. Bu eşit değil.
B) 47
Asal → çarpan sayısı 2 → çift → 2. kovaya
kova 4 top olur, 1. kova 3 → eşit değil.
C) 64
Tam kare (8^2) → çarpan sayısı tek → 1. kovaya