Dtyghvjv gönderisinden tartışılmaya devam ediliyor:
Yukarıdaki metinden hareketle aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?
Cevap:
Metinde, Osmanlı döneminde bayram gününün belirlenmesinde hilalin (ayın yeni hali) gözlemlenmesi, Bakacak Mevkii’nde gözlem yapılması, hilal görülünce haber verilmesi ve bu bilgiyle kutlama hazırlıklarının başlatılması anlatılıyor. Şıkların her birini metne göre inceleyelim:
Şıkların Değerlendirmesi
A) O dönem gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve gözlem sonuçlarından faydalanılmaktadır.
- Doğru. Çünkü metinde “bayramın belirlenmesi hilalin görünmesine göre tespit ediliyordu” ve “gözetleme” yapıldığından bahsediliyor.
B) Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır.
- Doğru. Çünkü hilalin görünümünün ardından hazırlıkların başlaması, haber verilmesi, asker ve memurlara ikramiye verilmesi gibi toplumsal faaliyetlerden bahsediliyor.
C) Bakacak Mevkii o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
- Yanlış — Ulaşılamaz. Metinde Bakacak Mevkii’nin hilalin gözlemlenmesi için o dönemde kullanıldığı ve bu yüzden isminin oradan geldiği yazıyor. Ancak “günümüze kadar zaman yönetimi amacıyla kullanılmaktadır” diye bir bilgi verilmemiş.
D) Bazı yerlerin ismi tarihsel olay ve durumlar ile ilişkilidir, günümüze kadar da böyle gelmiştir.
- Doğru. Çünkü Bakacak Mevkii’nin isminin hilalin gözlemlenmesinden geldiği, yani bir olayla ilişkili olarak adlandırıldığı belirtiliyor.
Sonuç
Doğru cevap: “C” şıkkıdır.
Çünkü metinde günümüze kadar aynı amaca hizmet etmeye devam ettiğine dair bir şey söylenmiyor. Sadece isimlendirilmesinin bu gözlem faaliyetinden geldiği belirtilmiş.
C) Bakacak Mevkii o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
Metinden bu bilgiye ulaşılamaz.
Sorudan Cevaplanan Bilgiye Ulaşılamama Durumu ve Çözümleme
Metindeki soruya göre hareket edilerek aşağıdaki bilgilerin hangisine ulaşılamaz?
Metni ve şıkları dikkatlice analiz ederek doğru cevabı açıklıyorum:
Metin Özeti
- Osmanlı döneminde bayram gününün belirlenmesi hilalin gözlemlenmesiyle yapılmıştır.
- Ramazan ayında Bacakçak Mevkii’nde gözlem yapılır ve bu yer uzun zamandan beri zaman yönetimi amaçlı gözlem kulesi olarak kullanılmaktadır.
- Hilal ile ilgili tespitler, şehirlere ulaştırılarak bayram günü belirlenmiştir ve hazırlıklar yapılarak duyurulmuştur.
- Bu süreç tarihsel olarak olaylarla ilişkilidir ve geleneksel uygulamalarla devam etmiştir.
Şıkların Analizi
-
A Şıkkı: O dönem gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve gözlem sonuçlarından faydalanılmaktadır.
- Metinde hilalin gözlemlendiği açıkça belirtiliyor, dolayısıyla bu bilgiye ulaşabiliriz.
-
B Şıkkı: Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır.
- Metinde hazırlıkların yapıldığı ve bayramın kutlandığı duyuruluyor, dolayısıyla bu bilgiye de ulaşılabilir.
-
C Şıkkı: Bacakçak Mevkii o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
- Metinde Bacakçak Mevkii’nin bu işlevi açıkça belirtilmiştir. Bu bilgiye de ulaşabiliriz.
-
D Şıkkı: Bazı yerlerin ismi tarihsel olay ve durumlar ile ilişkilidir, günümüze kadar da böyle gelmiştir.
- Metinde bu bilgiye ilişkin açık bir ifade bulunmamaktadır. Yani, yerlerin isimlerinin tarihî olaylarla ilişkilendirildiğine dair bir sonuç çıkarılamaz. Doğru Yanıt: D Şıkkı.
Cevap: D Şıkkı
Metinden hareketle bazı yerlerin isimlerinin tarihsel olaylarla ilişkilendirilip günümüze kadar geldiği bilgisi çıkarılamaz.
Bu konuda başka bir sorunuz varsa lütfen belirtin! ![]()
@Hatice_Keklik
Yukarıdaki Metinden Hareketle “Ulaşılamaz” Bilgi
Soru:
Yukarıdaki metinden hareketle aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?
A) O dönemde gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve gözlem sonuçlarından faydalanılmaktadır.
B) Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır.
C) Bakacak Mevki o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
D) Bazı yerlerin ismi tarihsel olay ve durumlar ile ilişkilidir, günümüze kadar da böyle gelmiştir.
Cevap:
Bu metinde, Osmanlı döneminde bayram gününün tespiti için hilalin görünmesi esas alındığı, Ramazan ayında hilalin Uludağ’daki Bakacak Mevki’nden gözlemlendiği ve oranın bu sebeple bu adla anıldığı gibi bilgilere ulaşılabiliyor. Ayrıca, bayram gününün belirlenmesinin hemen ardından hazırlıkların başladığı duyurulmuş, asker ve memurlara ikramiyeler verildiği bilgisi de toplumsal hareketliliği ve özel bir önem atfedildiğini gösteriyor.
- (A) Seçeneğindeki bilgi: “Gök cisimlerinin hareketlerini gözlemleme ve sonuçlarından faydalanma”, hilalin gözlemlenmesiyle bayramın tespit edilmesine dair metin içeriğiyle doğrulanabiliyor.
- (B) Seçeneğindeki bilgi: “Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik sağlıyor” ifadesi de metinden çıkarılabiliyor; hazırlıkların yapılması, imamların duyurması vb. toplumsal hareketliliği gösteriyor.
- (D) Seçeneğindeki bilgi: “Bazı yerlerin adı, tarihsel olay veya durumların etkisiyle günümüze kadar taşınmış” ifadesi de destekleniyor; Bakacak Mevki’nin de adının hilal gözleminden geldiği söyleniyor.
(Bu üç seçenekte belirtilen bilgiler metinle uyumludur.)
(C) Seçeneğindeki bilgi: “Bakacak Mevki’nin o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla gözetleme kulesi olarak kullanılmaya devam edildiği” yönünde bir ifade, metinde açıkça yer almıyor. İlgili bölümde, Bakacak Mevki’nin isminin hilal gözlemiyle ilişkili olduğu anlatılsa da günümüze kadar ‘zaman yönetimi amacıyla’ kullanılan bir gözetleme kulesi statüsüyle devam ettiğine dair net bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla ulaşılamayan bilgi C seçeneğindedir.
İçindekiler
-
- Seçeneklerin Analizi
2.1. A Seçeneği Analizi
2.2. B Seçeneği Analizi
2.3. C Seçeneği Analizi
2.4. D Seçeneği Analizi - Doğru Cevabın Belirlenmesi
- Özet Tablo
- Genel Değerlendirme ve Sonuç
1. Soru Metni ve Bağlam
Aşağıda Osmanlı dönemine ait bir metin parçası verilmiştir:
“Osmanlı döneminde bayramın belirlenmesi hilalin görünmesiyle tespit ediliyordu.
Ramazan ayında hilal Uludağ’ın Bakacak Mevki’inde gözlendiği, o zamandan beri buranın ayın ismiyle anıldığı biliniyor.
Ramazan hilal görüldüğünde ateş yakıp şehr halkına haber verdikleri de bu bilgiler arasında.
‘Hilal göründü!’ müjdesiyle birlikte İstanbul kadısı bayram gününü belirliyordu.
Bayram gününün belirlenmesinin ardından hazırlıklar yapılıp, arefe günü top atışıyla bayramın başladığı duyurulup, askere ve memurlara ikramiyeler veriliyordu.”
Metinden hareketle, aşağıdaki seçeneklerden hangisine ulaşılamaz?
A) O dönem gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve gözlem sonuçlarından faydalanılmaktadır.
B) Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır.
C) Bakacak Mevki’de o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
D) Bazı yerlerin ismi tarihsel olay ve durumlarla ilişkilidir, günümüze kadar da böyle gelmiştir.
2. Seçeneklerin Analizi
Metinden hangisinin çıkarılamayacağını belirlemek için her seçeneği metindeki bilgilere göre inceleyelim.
2.1. A Seçeneği Analizi
Seçenek A:
“O dönem gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve gözlem sonuçlarından faydalanılmaktadır.”
- Metinde:
- Hilalin görünmesi için belirli bir mevki (Bakacak Mevki) seçilmiş,
- Hilal göründüğünde ateş yakılarak haber verilmiş,
- İstanbul kadısı bu gözlem sonuçlarına göre bayram gününü tespit etmiş.
Yorum: Gök cisimlerinin (hilalin) hareketi bizzat gözlemlenmiş ve bu gözlem sonucu bayram günü belirlenmiş. Dolayısıyla A seçeneği doğrudan metinden çıkarılabilir.
2.2. B Seçeneği Analizi
Seçenek B:
“Ramazan ayının ve bayramın gelişi, toplumsal anlamda hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır.”
- Metinde:
- Hilal görünce ateş yakıp halka haber verilmekte,
- Herkes aynı anda bayramı beklemekte, hazırlıklara katılmakta,
- Arefe günü top atışıyla toplu bir işaret veriliyor,
- Asker ve memurlara ikramiyeler dağıtılıyor.
Yorum: Bir topluluk olarak aynı anda haber alıp toplu bir hareket (ateş yakma, top atışı, ikramiye) gerçekleşiyor. Bu, toplumda hareketlilik ve birliktelik yarattığı anlamına gelir. Dolayısıyla B seçeneği metinle uyumludur ve çıkarılabilir.
2.3. C Seçeneği Analizi
Seçenek C:
“Bakacak Mevki’de o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.”
- Metinde:
- Hilal gözlemi için Bakacak Mevki’sinin seçili olduğu,
- Bölgenin “ayın görünmesi”yle anıldığı bilgisi veriliyor.
Eksik/Kuşkulu Noktalar:
- Metinde “zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi” ifadesi yer almıyor.
- Sürekli bir gözlem kulesi işlevi olduğuna dair hiçbir bilgi yok.
- Sadece hilal gözlemi için bir kez/önemli zamanlarda bu mevki kullanılmış.
Yorum: Bu ifade, metinden çıktı olarak elde edilemez. Dolayısıyla ulaşılamaz bilgi C seçeneğindedir.
2.4. D Seçeneği Analizi
Seçenek D:
“Bazı yerlerin ismi tarihsel olay ve durumlarla ilişkilidir, günümüze kadar da böyle gelmiştir.”
- Metinde:
- Ramazan hilali Bakacak Mevki’sinde görüldüğü için “Bakacak” ismi verilmiş,
- Bu isimlendirme günümüze kadar devam etmiş.
Yorum: Metin, “o zamandan beri buranın ayın ismiyle anıldığı” cümlesiyle D seçeneğini doğrudan doğrular.
3. Doğru Cevabın Belirlenmesi
Metinde yer almayan ve çıkarılamayan tek bilgi:
C) Bakacak Mevki’de o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla bir gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır.
Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
4. Özet Tablo
| Seçenek | İfade | Metinden Çıkarılabilir mi? |
|---|---|---|
| A | Gök cisimlerinin hareketleri gözlemlenmekte ve sonuçlardan faydalanılmaktadır. | Evet |
| B | Ramazan ve bayram toplumsal hareketlilik ve birliktelik uyandırmaktadır. | Evet |
| C | Bakacak Mevki, o dönemden bu yana zaman yönetimi amacıyla gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır. | Hayır |
| D | Bazı yerlerin ismi tarihsel olay/durumlarla ilişkilidir, günümüze kadar gelmiştir. | Evet |
5. Genel Değerlendirme ve Sonuç
- Metin, hilal gözlemi ve bu gözleme dayalı bayram belirleme usullerini anlatmaktadır.
- C seçeneği dışındaki tüm çıkarımlar, doğrudan metinden veya metnin anlattığı geleneksel uygulamalardan elde edilebilir.
- C seçeneği, “sürekli gözleme dayalı gözetleme kulesi” gibi ek bir işlem/durum öne sürmekte olup metinde buna dair hiçbir veri bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, yukarıdaki paragraftan ulaşılamayan bilgi C seçeneğinde yer almaktadır.
