Soru:
6. Ayşe, bir gazoz şişesine Şekil 1’deki gibi 20 °C sIcakliktaki sudan bir miktar koymuştur. Daha sonra şişeyi isitarak su-
yun sicakliğını 90°Ca çikarttığında suyun sişe içindeki seviyesinin Şekil 2deki gibi yükseldiğini gözlemlemiştir.
Su
20°C
Şekil 1
Buna göre Ayşe’nin yapmış olduğu deneyden,
Bir saf siviya ait farklı sicakhikta, eşit kütledeki örneklerin hacimleri faklıdir,
Suyun sicaklığı artırildiğında hacminde artiş meydana gelir.
I. Isitilan siviların kütlelerinde artış meydana geli.
çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Ive l
B) I ve ll
Şekil 2
C) ll ve lI
D) 1, I ve Il
Ayşe, bir gazoz şişesine Şekil 1’deki gibi 20 °C sıcaklıktaki sudan bir miktar koymuştur. Daha sonra şişeyi ısıtarak suyun sıcaklığını 90 °C’ye çıkardığında suyun şişe içindeki seviyesinin Şekil 2’deki gibi yükseldiğini gözlemlemiştir. Buna göre çıkarımlardan hangilerine ulaşılabilir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (I ve II) I: Bir saf sıvıya ait farklı sıcaklıkta, eşit kütledeki örneklerin hacimleri farklıdır.
Deneyde aynı sıvının (su) 20 °C iken ve 90 °C iken aynı kütle için (başlangıçta konulan miktar sabit kabul edilirse) hacmin değiştiği gözlenmiştir; dolayısıyla I doğrudur.
II: Suyun sıcaklığı artırıldığında hacminde artış meydana gelir.
Deneyde sıcaklık artınca şişedeki seviye yükselmiş, yani hacim artışı gözlenmiştir; dolayısıyla II doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (I ve III) III: Isıtılan sıvıların kütlelerinde artış meydana gelir.
Isıtma kütleyi değiştirmez (kütle korunur), bu nedenle III yanlıştır.
B seçeneği III yanlış olduğu için doğru olamaz.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (II ve III)
II doğru olsa da III yanlıştır; bu nedenle C seçeneği doğru olamaz.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (I, II ve III)
I ve II doğru; III yanlış olduğundan D seçeneği doğru olamaz.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması A. I ve II — I ve II deneyle tutarlıdır; DOĞRU B. I ve III — III yanlıştır; YANLIŞ C. II ve III — III yanlıştır; YANLIŞ D. I, II ve III — III yanlıştır; YANLIŞ
Adım 6 — Son Doğrulama
Deney, aynı kütledeki sıvının sıcaklığa bağlı olarak hacminin değiştiğini ve suyun ısıtıldığında hacminin arttığını doğrudan gösterir; kütlede artış gözlemlenmez.