Yükselir akşamlara denizlerden Uzak, 1ssIz ovalardan eser Çıkar, gider göklere, her zaman göklerdedir Bu dörtlükte

YKS TYT
1
  1. Yalnzlik, bir yağmura benzer
    Yükselir akşamlara denizlerden
    Uzak, 1ssIz ovalardan eser
    Çıkar, gider göklere, her zaman göklerdedir
    Bu dörtlükte çekimli kaç eylem vardır?
    A) 1
    B) 2
    C) 3
    D) 4
    E) 5

Yalnzlik, bir yağmura benzer Yükselir akşamlara denizlerden Uzak, 1ssIz ovalardan eser...
Yalnzlik, bir yağmura benzer Yükselir akşamlara denizlerden Uzak, 1ssIz ovalardan eser...1024×687 44.9 KB

2

Dörtlükteki Çekimli Eylemlerin Tespiti

:light_bulb: KULLANILAN KURAL:
Bir eylemin (fiilin) kip (zaman veya dilek) ve kişi eki alarak yargı bildiren biçimine çekimli eylem (çekimli fiil) denir.

\text{Fiil Kök/Gövdesi} + \text{Kip Eki} + \text{Kişi Eki} = \text{Çekimli Eylem}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI & DİZE ANALİZİ:

Dörtlükteki her dizeyi ayrıntılı olarak inceleyelim:

  • 1. Dize: “Yalnızlık, bir yağmura benzer”

    • benzer: benze\text{-} + \text{r} \rightarrow Fiil kökü, geniş zaman kipi ve 3. tekil kişi eki almıştır. (1. Çekimli Eylem)

  • 2. Dize: “Yükselir akşamlara denizlerden”

    • yükselir: y\ddot{u}ksel\text{-} + \text{ir} \rightarrow Fiil gövdesi, geniş zaman kipi ve 3. tekil kişi eki almıştır. (2. Çekimli Eylem)

  • 3. Dize: “Uzak, ıssız ovalardan eser”

    • eser: es\text{-} + \text{er} \rightarrow Fiil kökü, geniş zaman kipi ve 3. tekil kişi eki almıştır. (3. Çekimli Eylem)

  • 4. Dize: “Çıkar, gider göklere, her zaman göklerdedir”

    • çıkar: çık\text{-} + \text{ar} \rightarrow Fiil kökü, geniş zaman kipi ve 3. tekil kişi eki almıştır. (4. Çekimli Eylem)
    • gider: git\text{-} + \text{er} \rightarrow Fiil kökü, geniş zaman kipi ve 3. tekil kişi eki almıştır. (5. Çekimli Eylem)
    • göklerdedir: İsim soylu bir sözcük ek-fiil (-dir) alarak yüklem olmuştur; fiil olmadığı için eylem sayılmaz.

Toplam çekimli eylem sayısı 5 tanedir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E — 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Ek-fiil Almış İsim: İsimler ek-fiil (-idi, -imiş, -ise, -dir) alarak cümlede yüklem olabilirler ancak bu onları “eylem (fiil)” yapmaz. Göklerdedir sözcüğü bu duruma örnektir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: Cümledeki her yüklemi otomatik olarak “çekimli eylem” saymak.
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: Yüklemin köküne bakmak; isim soylu yüklemleri çekimli eylem listesine dahil etmemek.

Bu konuyla ilgili ek-fiil ve çekimli fiil ayrımını pekiştirecek benzer bir soru çözmek ister misin?