A 40
B) 80
4 atm
He
Vakum
2V, T
Yukendakl slstem lle ilgl,
V.1 Amusuğu açilirsa son basıinç 5 alm olur.
yargilanindan hangllerl doğrudur?
B musluğu açılırsa CH, gazının basıncı 2 atm olur,
H, Avé B mUsluklan blrlikte açılirsa son basınç 2,5
atm olur,
A) YalnızI sh: B) Yalniż
liČTV’
D) I ve ll
Gaz Sistemlerinde Musluk Açılması ve Basınç Değişimi
KULLANILAN FORMÜL: Sabit sıcaklıkta gazların karışımı ve hacim değişimi durumunda Boyle-Mariotte kanununa dayanan P_1V_1 + P_2V_2 = P_{son}V_{toplam} formülü kullanılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Yargının Analizi (A musluğu açılırsa)
A musluğu açıldığında Sol kap (He) ve Sağ kap (CH_4) birleşir. Vakum olan alt kap devre dışıdır.
- He Gazı: P = 4 \text{ atm}, V = V
- CH_4 Gazı: P = 6 \text{ atm}, V = V
- Toplam Hacim: V + V = 2V
- İşlem: 4 \cdot V + 6 \cdot V = P_{son} \cdot 2V \implies 10V = 2V \cdot P_{son} \implies P_{son} = 5 \text{ atm}.
- Sonuç: I. yargı doğrudur.
Adım 2 — İkinci Yargının Analizi (B musluğu açılırsa)
B musluğu açıldığında sadece Sağ kap (CH_4) ve alt taraftaki boş (Vakum) kap birleşir.
- CH_4 Gazı: Başlangıçta P = 6 \text{ atm}, V = V
- Vakum Kap: P = 0 \text{ atm}, V = 2V
- Toplam Hacim: V + 2V = 3V
- İşlem: 6 \cdot V = P_{son} \cdot 3V \implies P_{son} = 2 \text{ atm}.
- Sonuç: II. yargı doğrudur.
Adım 3 — Üçüncü Yargının Analizi (A ve B muslukları birlikte açılırsa)
Tüm sistem birleşir. Üç hacim de ortak kullanılır.
- Kaplar: He (4 \text{ atm}, V), CH_4 (6 \text{ atm}, V) ve Vakum (0 \text{ atm}, 2V)
- Toplam Hacim: V + V + 2V = 4V
- İşlem: (4 \cdot V) + (6 \cdot V) + (0 \cdot 2V) = P_{son} \cdot 4V
- 10V = 4V \cdot P_{son} \implies P_{son} = 2,5 \text{ atm}.
- Sonuç: III. yargı doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kısmi Basınç
- Tanım: Bir gaz karışımındaki her bir gazın tek başına uyguladığı basınçtır.
- Bu problemde: Musluklar açıldığında gazların yayıldığı toplam hacim arttığı için her birinin kısmi basıncı azalmıştır.
2. Vakum (Boşluk)
- Tanım: Madde ve basıncın bulunmadığı ortamdır.
- Bu problemde: Vakum kabı sisteme dahil edildiğinde mol sayısına katkı sağlamaz (P=0), ancak toplam hacmi artırarak son basıncı düşürür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hacim Toplamını Unutmak
- Yanlış: Sadece gaz olan kapların hacmini toplamak.
- Doğru: Musluk açıldığında gazın gidebileceği tüm boş alanlar (Vakum dahil) toplam hacme eklenmelidir.
- Neden Yanlış: Gazlar bulundukları kabın hacmini tamamen doldurur.
Bu sistemde sıcaklık (T) değişseydi basınç nasıl etkilenirdi, ideal gaz denklemini kullanarak yorumlamamı ister misin?
