Pzt. Salı Çarş. Perş. Cuma Cmt.
Yukarıdaki tabloda Sevda’nın çalıştiğı günlere koyduğu isa.
retler gösterilmiştir.
O ânâ kadar işin ü yapıldığına göre, araliksız hergün
çalışarak işini bitirdiği gün hangi gün olur?
A) Cumartesi
D) Pazar
Pazar
B) Salı
E) Cuma
C) Çarşamba
Sevda’nın İş Bitirme Günü Probleminin Çözümü
[KULLANILAN FORMÜL:]
İş Problemi Oran-Orantı Mantığı:
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — O Ana Kadar Yapılan İşin Hesaplanması
Tabloyu incelediğimizde Sevda’nın çalıştığı her gün için bir tik işareti (\checkmark) konulduğunu görüyoruz.
- Birinci satırda 7 günün tamamı dolu (Pazartesi’den Pazar’a).
- İkinci satırda ise sadece Pazartesi ve Salı günleri dolu.
- Toplam işaretlenen gün sayısı: 7 + 2 = 9 gündür.
Adım 2 — Toplam İş Miktarının Belirlenmesi
Soruda, o ana kadar (yani 9 günde) işin \frac{1}{3}'ünün bittiği belirtilmiştir.
- İşin \frac{1}{3}'ü 9 gün sürüyorsa;
- İşin tamamı (1 tam): 9 \times 3 = 27 gün sürer.
Adım 3 — Kalan İş Süresinin Hesaplanması
İşin tamamı 27 gün süreceğine göre ve Sevda halihazırda 9 gün çalışmış olduğuna göre:
- Kalan gün sayısı: 27 - 9 = 18 gündür.
Adım 4 — İşin Bitiş Gününün Bulunması
Sevda en son Salı günü çalışmıştır ve bundan sonra aralıksız her gün çalışmaya devam edecektir. 18 gün sonrasını bulmak için mod 7 aritmetiği kullanırız:
- 18 \div 7 = 2 hafta ve kalan 4 gün.
- Salı gününün üzerine 4 gün sayalım:
- Gün: Çarşamba
- Gün: Perşembe
- Gün: Cuma
- Gün: Cumartesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) Cumartesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Oran-Orantı
- [Tanım:] İki niceliğin birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır.
- [Bu problemde:] Geçen süre ile yapılan iş arasındaki doğru orantı kullanılarak işin toplam süresi bulunmuştur.
2. Periyodik Durumlar (Modüler Aritmetik)
- [Tanım:] Belirli bir döngüde (haftanın günleri gibi) tekrar eden olayların hesaplanmasıdır.
- [Bu problemde:] 18 gün sonrasının haftanın hangi gününe denk geldiğini bulmak için kullanılmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Günü Yanlış Saymak
- [Yanlış:] 18 günü Salı gününü de dahil ederek saymak.
- [Doğru:] Salı günü iş bittiği için, “ertesi günden” itibaren 18 gün eklemek.
- [Neden yanlış:] Salı günü zaten 9. günün içindedir, kalan 18 gün Çarşamba sabahı başlar.
Bu çözümde anlamadığın bir kısım oldu mu? İstersen işin \frac{2}{3}'ünün bittiği benzer bir örnek daha çözebiliriz.
