Yukarıdaki şekilde köşelerde bulunan her üçgenin içine farklı doğal sayılar yazılacaktır. Karşılıklı köşelerde bulunan üçgenlerin içinde bulunan sayıların çarpımı birbirine eşittir.
Buna göre K + L toplamı en az kaçtır?
A) 49
B) 26
C) 16
D) 14
Merve Hanım aynı fincanlardan 3 adet almış ve toplam 27^2 lira ödeme yapmıştır.
Buna göre bu fincanlardan birinin fiyatı kaç liradır?
A) 3^2
B) 3^3
C) 3^4
D) 3^5
Doğal Sayı Çarpanları ve Üslü İfadeler Çözümleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki sayının çarpımının sabit olduğu durumlarda toplamın en küçük olması için sayılar birbirine en yakın seçilir; üslü ifadelerde bölme işleminde ise tabanlar aynı olduğunda payın üssünden paydanın üssü çıkarılır (\frac{a^m}{a^n} = a^{m-n}).
ÇÖZÜM ADIMLARI
10. Soru: Karşılıklı Çarpımların Eşitliği ve Çarpan Analizi
Adım 1 — Karşılıklı Köşelerin Çarpımını Belirleme
Şekilde üst köşede 6, alt köşede 8 sayısı yer almaktadır. Karşılıklı köşelerdeki sayıların çarpımı birbirine eşit olduğuna göre:
Bu durumda sol ve sağ köşelerdeki K ve L sayılarının çarpımı da 48 olmalıdır:
Adım 2 — Farklı Doğal Sayı Şartını İnceleme
Köşelerdeki tüm sayılar farklı doğal sayılar olacağından K ve L sayıları 6 veya 8 olamaz. Çarpımı 48 olan doğal sayı ikililerini inceleyelim:
- 1 \times 48 \implies K + L = 1 + 48 = 49
- 2 \times 24 \implies K + L = 2 + 24 = 26
- 3 \times 16 \implies K + L = 3 + 16 = 19
- 4 \times 12 \implies K + L = 4 + 12 = 16
- 6 \times 8 \implies 6 ve 8 zaten kullanıldığı için seçilemez.
K + L toplamının alabileceği en küçük değer 4 + 12 = 16’dır.
10. SORUNUN CEVABI: C) 16 (K + L = 16)
11. Soru: Üslü İfadelerle Birim Fiyat Hesabı
Adım 1 — Toplam Tutarı 3 Tabanında Yazma
3 adet fincan için ödenen toplam tutar 27^2 TL’dir. 27 sayısını 3 tabanında üslü ifade olarak yazalım:
Adım 2 — Bir Adet Fincanın Fiyatını Bulma
1 adet fincanın fiyatını bulmak için toplam tutarı fincan adedine (3) böleriz:
11. SORUNUN CEVABI: D) 3^5
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: 10. soruda en küçük toplamı ararken doğrudan 6 + 8 = 14 çeldiricisine düşmemek gerekir; soru kökündeki “farklı doğal sayılar” ifadesi 6 ve 8’in tekrar kullanımını engeller.
