Yukarıdaki O merkezli çemberde A noktasından geçen en kısa kirişin uzunluğu 16 cm olarak veriliyor. Çemberin yarıçap uzunluğu 10 cm olduğuna göre, |OA| kaç cm dir?

Soru:
Yukarıdaki O merkezli çemberde A noktasından geçen en kisa
kirişin uzunluğu 16 cm olarak veriliyor.
Çemberin yarıçap uzunluğu 10 cm olduğuna göre, |OA| kaç
cm dir?
A) 4
B) 5
C) 6
D) 7
E) 8

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Yukarıdaki O merkezli çemberde A noktasından geçen en kısa kiriş uzunluğu ve |OA| uzunluğu sorusu

:light_bulb: Kullanılan Formül ve Bilgiler:

Bir çemberde, çemberin merkezinden dışarda bir noktadan geçen en kısa kiriş, o noktadan çember yayına çizilen dik doğru parçasına aittir. Yani en kısa kiriş, noktanın çember üzerindeki en yakın iki noktası arasında olan kiriştir ve bu kiriş, noktanın çember merkezine olan uzaklığı ve çemberin yarıçapı ile ilişkilidir.

Bir noktadan geçen, çembere ait bir kirişin uzunluğu, noktanın çember merkezine olan uzaklığı ile ​​yarıçap arasındaki ilişkiyi dikkate alırız.


:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Tanımlamalar ve Bilgiler

  • Çemberin yarıçapı: r = 10 cm
  • En kısa kirişin uzunluğu: k = 16 cm
  • Merkezden O noktasından A noktasına olan mesafe: |OA| = x cm (bulunacak)

Adım 2 — Kiriş ve merkezden uzaklık ilişkisi

Merkez dışındaki bir noktadan geçen kirişlerin uzunluğu şöyle hesaplanır:

En kısa kiriş, A noktasından geçen ve A noktasına dik olan kiriştir.

Burada, A noktasından geçen en kısa kirişin uzunluğu k = 16 cm verilmiş.

Merkezden A noktasına olan uzaklığı x olarak alalım.

En kısa kiriş, noktanın çembere olan uzaklığına göre şu bağıntıyla hesaplanabilir:

k = 2 \sqrt{r^2 - x^2}

Adım 3 — Formüle yerine koyma

16 = 2 \sqrt{10^2 - x^2}

Her iki tarafı 2’ye bölelim:

8 = \sqrt{100 - x^2}

Kare alalım:

8^2 = 100 - x^2 \\ 64 = 100 - x^2

Adım 4 — x değerini bulma

x^2 = 100 - 64 = 36 \\ x = \sqrt{36} = 6

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: |OA| = 6 cm, yani C seçeneği
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Çemberde kiriş: İki çember noktası arasındaki doğru parçası.
  • Yarıçap: Çemberin merkezinden çember üzerindeki herhangi bir noktaya olan mesafe.
  • Kiriş uzunluğu formülü: Merkez dışı noktadan geçen kiriş uzunluğu k = 2 \sqrt{r^2 - d^2} (d = merkeze uzaklık).

:warning: Yaygın Hatalar:

:cross_mark: Kiriş uzunluğunu yanlış formüle göre hesaplamak

  • Yanlış: Kiriş uzunluğunu yarıçap veya merkez uzaklığı ile karıştırmak
  • Doğru: Kiriş uzunluğu formülünü kullanmak gerekir

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Yukarıdaki O merkezli çemberde A noktasından geçen en kısa kirişin uzunluğu 16 cm olarak veriliyor. Çemberin yarıçap uzunluğu 10 cm olduğuna göre, |OA| kaç cm dir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

En kısa kiriş, merkezden A noktasına çizilen doğruya dik olan kiredir ve uzunluğu

L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}

şeklindedir. Burada r çember yarıçapı, d=|OA|.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele (A) 4)

Kurulum: $$r=10,\ d=4,\ L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}$$

r^{2}=10^{2}
r^{2}=100
d^{2}=4^{2}
d^{2}=16
r^{2}-d^{2}=100-16
r^{2}-d^{2}=84
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=\sqrt{84}
L=2\sqrt{84}\approx 18.33\ \text{cm}

Sonuç: 18.33 cm ≠ 16 cm → YANLIŞ

Adım 2 — B Seçeneğini İncele (B) 5)

Kurulum: $$r=10,\ d=5,\ L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}$$

r^{2}=100
d^{2}=5^{2}
d^{2}=25
r^{2}-d^{2}=100-25
r^{2}-d^{2}=75
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=\sqrt{75}
L=2\sqrt{75}\approx 17.32\ \text{cm}

Sonuç: 17.32 cm ≠ 16 cm → YANLIŞ

Adım 3 — C Seçeneğini İncele (C) 6)

Kurulum: $$r=10,\ d=6,\ L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}$$

r^{2}=100
d^{2}=6^{2}
d^{2}=36
r^{2}-d^{2}=100-36
r^{2}-d^{2}=64
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=\sqrt{64}
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=8
L=2\cdot 8
L=16\ \text{cm}

Sonuç: 16 cm = 16 cm → DOĞRU

Adım 4 — D Seçeneğini İncele (D) 7)

Kurulum: $$r=10,\ d=7,\ L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}$$

r^{2}=100
d^{2}=7^{2}
d^{2}=49
r^{2}-d^{2}=100-49
r^{2}-d^{2}=51
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=\sqrt{51}
L=2\sqrt{51}\approx 14.28\ \text{cm}

Sonuç: 14.28 cm ≠ 16 cm → YANLIŞ

Adım 5 — E Seçeneğini İncele (E) 8)

Kurulum: $$r=10,\ d=8,\ L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}}$$

r^{2}=100
d^{2}=8^{2}
d^{2}=64
r^{2}-d^{2}=100-64
r^{2}-d^{2}=36
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=\sqrt{36}
\sqrt{r^{2}-d^{2}}=6
L=2\cdot 6
L=12\ \text{cm}

Sonuç: 12 cm ≠ 16 cm → YANLIŞ

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: C. 6 — Bu değer ile L=16\ \text{cm} elde ediliyor; DOĞRU
:cross_mark: A. 4 — L\approx18.33\ \text{cm} → YANLIŞ
:cross_mark: B. 5 — L\approx17.32\ \text{cm} → YANLIŞ
:cross_mark: D. 7 — L\approx14.28\ \text{cm} → YANLIŞ
:cross_mark: E. 8 — L=12\ \text{cm} → YANLIŞ

Adım 7 — Son Doğrulama

Formüle göre L=2\sqrt{r^{2}-d^{2}} ve verilen r=10,\ L=16 ise

16=2\sqrt{100-d^{2}}
8=\sqrt{100-d^{2}}
64=100-d^{2}
d^{2}=36
d=6

:white_check_mark: CEVAP: C) 6

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: