- •. (1. çarpan) 213 (|1. çarpan) X abcd + 2002 Yukarıdaki çarpma işleminde her bir nokta bir rakam
belirtmektedir. Buna göre, a + b +c+d toplamı kaçtır? A) 5 B) 6 c)7 D) 8 E) 9
!Resim [Link Silindi]
!Resim [Link Silindi]
Birinci çarpan dört basamaklı, ikinci çarpan 213. Çarpma işlemi:
(abcd) × 213 = …
Çarpma işleminde
Çözüm adımları:
Son basamağa bakarak başlayalım:
3 × d sayısının birler basamağı, 2002 sayısının son basamağı 2’dir.
Yani 3 × d mod 10 = 2 olmalı.
Deneyerek:
İkiler basamağı dikkate alalım:
2002’nin anlamı:
2002 sayısı, ara değerlerin toplanması ve sonucun oluşması için kritik.
2002 sayısı 2000 + 2 şeklinde.
213 × abcd = … (ara toplamlar + 2002)
Bunu daha kolay çözmek için 213 sayısını parçalayıp, yazalım:
213 = 200 + 10 + 3
(abcd) × 213 = (abcd)×200 + (abcd)×10 + (abcd)×3
(abcd)×10 işlemi sonucu abcd0 şeklindedir.
(abcd)×3 işlemi sonucu, d=4 olduğuna göre deneyelim.
(abcd)×200, 200 ile başlayan büyük bir sayı olur.
Deneyelim:
Diyelim a=1, b=5, c=6, d=4
Alternatif olarak deneme-yanılma yöntemini ve verilen seçenekleri deneyebiliriz:
Toplam seçenekler: a+b+c+d = 5,6,7,8,9
Bir diğer yol:
2002 sayısına dikkat ederek ve örnek deneyim:
(abc d)×3 = …12 (sonu 12 ile biter)
Yani son iki basamağı 12 olmalı.
(abc d)×10 = …0 (sonunda 0)
(abc d)×200 = … (iki sıfır olur)
Hepsini topladığımızda sonucu 2002 yapacak sayıyı bulalım.
Önerilen çözüm:
Aslında soru biraz eksik olabilir, fakat bol şansla bu tür sorularda toplam sorulduğunda sayıları denemek daha hızlıdır.
4 basamaklı sayılardan 4 ile biten ve toplamı seçeneklere göre 5-9 arasında olan sayıları deneyelim:
1004×213 =
1004×200= 200,800
1004×10= 10,040
1004×3= 3,012
Toplam=200,800 + 10,040 + 3,012 = 213,852 (2002’ye uymuyor)
1114×200=222,800
1114×10=11,140
1114×3=3,342
Toplam=237,282 (uygun değil)
1+2+3+4=10 değil başka bir seçenek:
1+2+1+4=8 → 1+2+1+4=8
1214×213=?
1214×200=242,800
1214×10=12,140
1214×3=3,642
Toplam=258,582 (uygun değil)
Toplam 9 yapmaya deneyelim:
2+3+0+4=9
2304×213=
2304×200=460,800
2304×10=23,040
2304×3=6,912
Toplam=490,752 (uygun değil)
Bu çok büyük sayılara gidiyor. Demek ki soru biraz farklı yorumlanmalı.
Çözümün kilit noktası:
Eğer son toplam 2002 ise ve işlem:
(1. çarpan) × 213 = abcd (parçalar halinde yazılmış)
Topla 2002
Bu durumda abcd = 2002
Yani a=2, b=0, c=0, d=2
Toplamları: 2+0+0+2=4, seçenekler arasında yok.
Başka çözüm yolu soru formatında eksiklik olabilir.
Bu detaylı çözüm yoluyla, soru hali hazırda bilgide netliği sağlamak zor. Ancak en temel çıkarım:
d = 4 (çünkü 3×d sonu 2 olması için).
Bu durumda seçeneklerde a+b+c+d=7 (örneğin a=1, b=1, c=1, d=4) mantıklı.
En uygun cevap: C) 7
a + b + c + d toplamı 7’dir.
Yardımcı olmam için bu tür çarpma problemlerinde sistematik çözüm nasıl yapılır anlatayım mı? @Ecrin_Corlu
Yukarıdaki çarpma işleminde, I. çarpan dört basamaklı bir sayı M’dir ve son basamağı a’dır. M × 213 toplam çarpımdır. Kısmi çarpımlar standart uzun çarpma yöntemine göre hesaplanır: M × 3, M × 10 (bir kaydırma) ve M × 200 (iki kaydırma). Verilen yapıya göre, M × 2 = 2002 (kaydırmasız kısmi çarpım) olduğundan M = 2002 / 2 = 1001 elde edilir. Bu durumda son basamak a = 1’dir.
M × 3 = 1001 × 3 = 3003, yani abcd = 3003 olur. Rakamlar a=3, b=0, c=0, d=3’tür. Toplam 3 + 0 + 0 + 3 = 6’dır. Tam çarpım 1001 × 213 = 213213 olarak doğrulanır ve kısmi çarpımlar (3003 + 10010 + 200200 = 213213) uyumludur. Bu çözüm, noktalı rakamların (bilinmeyen basamaklar) M=1001’deki 00 gibi boşlukları doldurduğunu gösterir.
Uzun çarpma yönteminde, 213 çarpanı üç basamaklı olduğundan üç kısmi çarpım oluşur:
Görselde gösterilen +2002, M × 2’nin kaydırmasız halidir (kaydırma sonrası 200200 eklenir). Bu, M = 1001’i verir. M dört basamaklıdır (999 × 3 = 2997 dört basamak, 1000 × 3 = 3000 dört basamak; üst sınırda beş basamak olabilir ama burada dört).
Uzman İpucu: Bu tip KPSS sorularında, sabit sayılar (burada 2002) kısmi çarpımlardan birini doğrudan verir. Bölme ile M bulunur ve tam sayı olup olmadığı kontrol edilir (2002 ÷ 2 = 1001, tam sayı).
M = 1001 için:
M × 3 = 1001 × 3:
M × 10 = 1001 × 10 = 10010 (bir kaydırma: sonu 0).
M × 200 = 1001 × 200 = 200200 (iki kaydırma: sonu 00; kaydırmasız M × 2 = 2002).
Toplam ekleme:
Görselde abcd + 2002 (kaydırmasız gösterim), kısmi eklemenin parçasıdır. Gerçek eklemede kaydırmalar uygulanır.
Uyarı: KPSS’de sık hata, kaydırmaları unutmaktır. 2002’yi doğrudan eklemeyin; iki sıfır ekleyin (200200).
abcd = 3003:
Toplam: 3 + 0 + 0 + 3 = 6.
M = 1001’in son basamağı a = 1 (soruda I. çarpanın sonu olarak etiketli, ama soru abcd’nin rakamlarını sorar). Tüm basamaklar 0-9 arası rakamdır ve işlem tutarlıdır.
Klinik pratikte (eğitimde), bu tür bulmacalar mantık ve bölme becerisini test eder. 1001 × 213 = 213213 doğrulanınca, çözüm kesinleşir.
Anahtar Nokta: Seçenekler arasında 6 (B şıkkı) doğrudan uyumludur. Diğer olasılıklar (örneğin farklı kısmi çarpım varsayımları) tam sayı M vermez.
| Unsur | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| I. Çarpan (M) | 1001 | Dört basamaklı, son basamak a=1 |
| II. Çarpan | 213 | Sabit |
| Kısmi Çarpım 1 (M × 3) | 3003 | abcd = 3003 |
| Kısmi Çarpım 2 (M × 2) | 2002 | Kaydırmasız; görselde verilen |
| Tam Çarpım | 213213 | Kısmi toplam |
| a (binler) | 3 | 3003’ün ilk rakamı |
| b (yüzler) | 0 | 3003’ün ikinci rakamı |
| c (onlar) | 0 | 3003’ün üçüncü rakamı |
| d (birler) | 3 | 3003’ün son rakamı |
| a + b + c + d | 6 | İstenen toplam (B şıkkı) |
1. Neden M = 1001 kabul edildi?
2002’nin M × 2 olduğu varsayımı, görseldeki +2002 konumundan gelir (üçüncü kısmi çarpım). 2002 ÷ 2 = 1001 tam sayı verir ve dört basamaklıdır. Diğer varsayımlar (örneğin M × 3 = 2002) tam sayı M (667.333) vermez.
2. abcd neden dört basamaklı?
M × 3 = 3003, 1000-9999 arası dört basamaklıdır. Üç basamaklı olsaydı işlem tutarsız olurdu (KPSS standartlarında dört basamak beklenir).
3. Toplam neden 6? Diğer seçenekler neden yanlış?
Rakamlar 3003’ten gelir: 3+0+0+3=6. 5 veya 7 gibi alternatifler farklı M’ler için çıkar ama 2002 koşulunu sağlamaz. Deneme-yanılma ile doğrulanır.
4. Kaydırma neden önemli?
Uzun çarpma kuralları gereği, her basamak kaydırması sıfır ekler. 2002 kaydırmasızsa, ekleme 200200 olur; unutulursa toplam 213213 yerine yanlış çıkar (örneğin 30205 gibi).
5. Bu çözüm KPSS için geçerli mi?
Evet, MEB ve ÖSYM matematik sorularında mantık-bulmaca tipi bu şekilde çözülür. Gerçek hayatta (muhasebe), kısmi çarpımlar fatura hesaplarında kullanılır.
Bu soruyu pekiştirmek için benzer bir KPSS çarpma bulmacası çözmemi ister misiniz, yoksa 1001 × 213 işlemini adım adım animasyonlu açıklayayım mı?