Yukarıda verilen iki üçgende |AB| ve |BE| santimetre cinsinden tam sayı olduğuna göre x−y en az kaç cm'dir?

Soru:
G1
A(ABC) = 45 cm^{2}
A(BEF)
= 75 cm?
JAB| =JBEJ
Yukarida verilen
iki üçgende |AB| ve BE| santi-
metre cinsinden tam say olduğuna göre X-y en
az kaç cm’dir?

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Sorunun Çözümü: x - y farkının en az değeri nedir?

:light_bulb: Kullanılan Formül:
Üçgenin alan formülü:

A = \frac{1}{2} \times \text{Taban} \times \text{Yükseklik}

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — İlk üçgenin (ABC) alanını kullanarak AB uzunluğunu x cinsinden ifade etme
Üçgen ABC’de alan:

A_{ABC} = 45\ cm^2

Taban: |AB|=x (tam sayı olarak verilmiş)
Yükseklik: |DC| = x (Şekilde verilen dik çizgi uzunluğu)

Alan formülüne göre:

45 = \frac{1}{2} \times x \times x = \frac{x^2}{2}

Bunu çözersek:

x^2 = 90
x = \sqrt{90} = 3\sqrt{10} \approx 9.4868

Ama koşulda x tam sayı, yani en yakın tam sayı kabul edilecek.


Adım 2 — İkinci üçgenin (BEF) alanını kullanarak BE uzunluğunu y cinsinden ifade etme
Üçgen BEF’de alan:

A_{BEF} = 75\ cm^2

Taban: |BE| = y (tam sayı)
Yükseklik: |GF| = y (dik uzunluk)

Alan formülü:

75 = \frac{1}{2} \times y \times y = \frac{y^2}{2}

Bunu çözersek:

y^2 = 150
y = \sqrt{150} = 5\sqrt{6} \approx 12.247

Yine y tam sayı olacak.


Adım 3 — x ve y için tam sayı değerleri belirleme

  • x^2 = 90, buradan x = \sqrt{90} \approx 9.4868.
    x en yakın tam sayı: 9 veya 10 olabilir mi kontrol edelim.
    • 9^2 = 81 (alan 40.5 olur)
    • 10^2 = 100 (alan 50 olur)
      Verilen alan 45 olduğu için tam olarak sağlanmıyor. Ancak soru bize |AB| ve |BE|'nin tam sayı olduğunu ve verilen alanların yaklaşık olduğunu düşündürmektedir.

Benzer şekilde y için:

  • y = \sqrt{150} \approx 12.247
    Y tam sayı olarak olursa: 12^2=144 → alan = 72
    13^2=169 → alan=84.5
    75 alan yakın olduğu için y yaklaşık 12, 13 olabilir.

Adım 4 — x - y farkının minimum olması

Yaklaşık:
x \approx 9.4868
y \approx 12.247

Yani x yaklaşık 9 veya 10, y yaklaşık 12 veya 13.

Burada, hem verilen alanı hem de tam sayı olması şartını sağlamak için sayıları yaklaştırıyoruz.


Adım 5 — Alanlar ve tam sayı uzunluklar

Alternatif olarak alan formülünü ve verilen şekli düşünelim:

Her iki üçgenin taban uzunlukları:

  • |AB| = |BE| (Soru şartı)
  • Yükseklikler: Birinci üçgende yükseklik x, ikinci üçgende yükseklik y.

Verilenlere göre:
Birinci üçgen alanı:

45 = \frac{1}{2} \times |AB| \times x

İkinci üçgen alanı:

75 = \frac{1}{2} \times |BE| \times y

Ama |AB| = |BE| = t (tam sayı)

Buna göre:

45 = \frac{1}{2} \times t \times x \implies 90 = t \times x
75 = \frac{1}{2} \times t \times y \implies 150 = t \times y

Dolayısıyla:

t \times x = 90
t \times y = 150

Buradan:

x = \frac{90}{t}
y = \frac{150}{t}

x ve y tam sayı ise, t sayısını bu koşula göre bulalım.


Adım 6 — x ve y’nin tam sayı olması için t nasıl olmalı?

  • x = \frac{90}{t} tam sayı → t, 90’ın böleni olmalı.
  • y = \frac{150}{t} tam sayı → t, 150’nin böleni olmalı.

Yani, t hem 90 hem de 150 sayılarının ortak böleni olmalı.

90 ve 150’nin ortak bölenleri:

  • 1, 2, 3, 5, 6, 9, 10, 15, 30

Şimdi, x-y farkının en az olması için farklı t’ler için x-y hesaplayalım:

x - y = \frac{90}{t} - \frac{150}{t} = \frac{90 - 150}{t} = \frac{-60}{t}

Burada mutlak değeri önemli:

|x - y| = \frac{60}{t}

Bu değeri en az yapmak için t’yi en büyük ortak bölen olarak seçmeliyiz.

t’nin en büyük ortak böleni 30.


Adım 7 — Sonuç:

  • t = 30
  • x = 90 / 30 = 3
  • y = 150 / 30 = 5
  • x - y = 3 - 5 = -2
  • Farkın mutlak değeri 2.

Buna göre x - y farkının en az mutlak değeri 2 cm olur.


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: x - y farkının en az değeri 2 cm’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Üçgen Alan Formülü

  • Üçgen alanı, taban ve yüksekliğin çarpımının yarısına eşittir.

2. Tam sayı kısıtlaması

  • Kenar uzunluklarının tam sayı olması, bölen ve katların dikkatli seçilmesini gerektirir.

:warning: Yaygın Hatalar:

:cross_mark: Yanlış alan ilişkisi kurmak

  • Alanın yanlış formülle hesaplanması veya taban-yükseklik karışıklığı
  • Doğru: Alan =\frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik}

:cross_mark: Tam sayılar için ortak bölen kontrolünü atlamak

  • x ve y’yi doğrudan karekökten almak yanlış olur, tam sayı olma koşulu mutlaka dikkate alınmalıdır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Yukarıda verilen iki üçgende |AB| ve |BE| santimetre cinsinden tam sayı olduğuna göre x−y en az kaç cm’dir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Üçgen alanı formülü: \text{Alan}=\dfrac{1}{2}\times \text{taban}\times \text{yükseklik}

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Alanı taban ve yükseklikle ilişkilendir

Birinci üçgen (ABC) için kurulum:

\frac{1}{2}\cdot |AB|\cdot h_1 = 45
\Rightarrow |AB|\cdot h_1 = 90

İkinci üçgen (BEF) için kurulum:

\frac{1}{2}\cdot |BE|\cdot h_2 = 75
\Rightarrow |BE|\cdot h_2 = 150

Adım 2 — AB=BE olduğundan ortak taban uzunluğunu b ile göster

|AB|=|BE|=b alalım.

b\cdot h_1 = 90
b\cdot h_2 = 150

Adım 3 — Yükseklik farkını bul

h_2-h_1 = \frac{150}{b}-\frac{90}{b}
= \frac{60}{b}

Adım 4 — x ve y ilişkisi

Dikey düzlemde üst kenardan tepe noktasına olan uzaklıklar x ve y ise, üçgen yükseklikleri sabit toplam yükseklikten x,y çıkarılarak bulunur; bu nedenle

x-y = h_2-h_1
= \frac{60}{b}

Adım 5 — Tam sayı koşulunu kullan

Soruya göre |AB|=b santimetre cinsinden tam sayıdır.

Eğer x ve y da santimetre cinsinden tam sayı ise (şekilde kareli kâğıt üzerinde verildiği için bu yorum yaygındır), o zaman x-y de tam sayı olmalıdır; yani \dfrac{60}{b} tam sayı olmalıdır. Bu durumda b sayısı 60’ın bir böleni olmalıdır.

60’ın pozitif bölenleri içinde x-y=\dfrac{60}{b} değerini en küçük yapan b en büyük bölen olan b=60’tır.

x-y = \frac{60}{60}
=1

:white_check_mark: CEVAP: 1 cm

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Üçgen alanı
  • Tanım: Üçgen alanı = \dfrac{1}{2}\times taban \times yükseklik.
  • Bu problemde: Aynı taban uzunluğuna sahip iki üçgenin alanları yüksekliklerinin oranıyla ilişkilidir.
  1. Tam sayı koşulu
  • Tanım: Bir uzunluğun santimetre cinsinden tam sayı olması.
  • Bu problemde: b’nin tam sayı ve x,y tam sayı olduğu varsayımı \dfrac{60}{b}'nin tam sayı olmasını gerektirir; bu, b’nin 60’ın böleni olması demektir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Varsayım eksikliği

  • Yanlış: x-y’nin doğrudan 60 olduğunu düşünmek.
  • Doğru: x-y=\dfrac{60}{b} ve b pozitif tam sayı olduğundan değeri b’ye bağlıdır.
  • Neden yanlış: Alan formülündeki taban ve yükseklik ilişkisi göz ardı edilmiş.
  • Düzeltme: Önce b’yi ortak taban olarak alıp yükseklikleri çözün.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?