Yukarıda modellenen bölme işlemi şemasın- da triangle ve bigstar doğal sayıları ile ilgili bilgiler veriliyor.
triangle sayısının 2 tane doğal sayı çarp- anı vardır.
Buna göre bigstar sayısının bir basamaklı doğal sayı çarpanlarının toplamı kaçtır?
A) 9
B) 10
C) 12
D) 15
Doğal Sayı Çarpanları ve Bölme İşlemi Problemi
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- Bir doğal sayının pozitif bölen (çarpan) sayısı, asal çarpanlarına ayrılmış hali N = p_1^{a} \cdot p_2^{b} \cdots olmak üzere (a+1)(b+1)\cdots formülüyle hesaplanır.
- Yalnızca 2 tane doğal sayı çarpanı olan sayılar asal sayılardır (1 ve kendisi).
- Yalnızca 5 tane doğal sayı çarpanı olan bir sayı, bir asal sayının 4. kuvveti (p^4) biçimindedir; çünkü (4 + 1) = 5 olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — \blacktriangle ve Sembolün Yapısını Belirleme
- \blacktriangle sayısının 2 tane doğal sayı çarpanı olduğu için \blacktriangle bir asal sayıdır (\blacktriangle = p).
sayısının 5 tane doğal sayı çarpanı olduğundan,
sayısı bir asal sayının 4. kuvveti olmalıdır:🌀 = p^4Burada tabandaki p asal sayısı \blacktriangle sayısına eşittir.
Adım 2 — En Küçük Asal Sayı Değerini Deneme
- Asal sayı olarak p = 2 alındığında:🌀 = 2^4 = 16
- 16 sayısının doğal sayı çarpanları:\{1, 2, 4, 8, 16\}
- Toplam çarpan sayısı 5 tanedir ve şartı sağlar.
Adım 3 — Bir Basamaklı Çarpanları Belirleme ve Toplama
- 16 sayısının bir basamaklı doğal sayı çarpanları: 1, 2, 4, 8
- Bu çarpanların toplamı:1 + 2 + 4 + 8 = 15
(Not: p = 3 seçilseydi 🌀 = 3^4 = 81 olurdu; bir basamaklı çarpanları 1, 3, 9 olup toplamı 13 çıkardı, bu değer seçeneklerde yer almamaktadır.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 15
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Asal Sayı
- Tanım: Sadece 1’e ve kendisine kalansız bölünebilen, 1’den büyük doğal sayılardır.
- Bu problemde: \blacktriangle sayısının yalnızca 2 çarpanı olması onun asal sayı (p=2) olduğunu gösterdi.
2. Pozitif Çarpan Sayısı
- Tanım: Bir sayının asal çarpanlarının üsleri birer artırılarak çarpıldığında elde edilen sayıdır.
- Bu problemde: 5 çarpanı olan sayının tek bir asalın 4. kuvveti (p^4) olduğu tespit edildi.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çarpanların Tamamını Toplamak
- Yanlış: 1 + 2 + 4 + 8 + 16 = 31 sonucunu aramak.
- Doğru: Soruda yalnızca “bir basamaklı” çarpanların toplamı istendiği için iki basamaklı olan 16 sayısını toplama dahil etmemek gerekir.
- Neden yanlış: Soru kökündeki basamak şartının gözden kaçırılması hatalı sonuca götürür.
Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir çarpan bulma sorusu daha çözmemi ister misin?
