Yukarıda A sayısının asal çarpan algoritması verilmiştir.
Buna göre \frac{A.B}{C.D.E} kaçtır?
A) 24
B) 15
C) \frac{3}{5}
D) \frac{24}{5}
Asal Çarpan Algoritmasına Göre Verilen Harflerin Değerini ve İfadenin Sonucunu Bulma
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Asal çarpan algoritmasında (bölen listesi) alttan üste doğru gidilirken, her harf altındaki sayı ile karşısındaki asal bölenin çarpımına eşittir.
\text{Bölünen} = \text{Bölüm} \times \text{Bölen}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Harflerin Değerlerini Alttan Üste Doğru Bulma
- E = 1 \times 5 = 5
- D = E \times 3 = 5 \times 3 = 15
- C = D \times 3 = 15 \times 3 = 45
- B = C \times 2 = 45 \times 2 = 90
- A = B \times 2 = 90 \times 2 = 180
Adım 2 — İstenen İfadede Değerleri Yerine Yazma
İstenen işlem: \frac{A \cdot B}{C \cdot D \cdot E}
Bulunan değerleri yerine yazalım:
\frac{180 \cdot 90}{45 \cdot 15 \cdot 5}
Adım 3 — Sadeleştirme ve Sonucu Hesaplama
- Pay kısmındaki 180 ile paydadaki 45 sadeleştirildiğinde: \frac{180}{45} = 4 kalır.
- Pay kısmındaki 90 ile paydadaki 15 sadeleştirildiğinde: \frac{90}{15} = 6 kalır.
Geriye kalan işlem:
\frac{4 \cdot 6}{5} = \frac{24}{5}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) \frac{24}{5}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Asal Çarpan Algoritması (Bölen Listesi)
- Tanım: Bir pozitif tam sayının en küçük asal sayıdan başlanarak 1 sonucuna ulaşılana kadar asal sayılara bölünmesi işlemidir.
- Bu problemde: Bölme zincirini tersine işleterek (çarpma yoluyla) E, D, C, B, A değerlerine ulaşıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çarpımları Sadeleştirmeden Hesaplamak
- Yanlış: 180 \times 90 = 16200 ve 45 \times 15 \times 5 = 3375 gibi büyük sayıları doğrudan çarparak bölmeye çalışmak işlem hatası riskini artırır.
- Doğru: Çarpma işlemlerini sonuçlandırmadan önce pay ve paydadaki sayıları birbiriyle sadeleştirmek.
- Neden yanlış: Büyük basamaklı sayılarla yapılan işlemler zaman kaybettirir ve işlem hatası olasılığını yükseltir.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir asal çarpan algoritması sorusu çözmemi ister misin?
