Yukarıda A ana caddesine bağlı olan doğrusal B, C ve D caddeleri çizilmiştir.
- C ile D caddeleri birbirine diktir.
- A ile D caddeleri arasındaki açı 130^irc dır.
Yukarıda verilenlere göre, A ile B caddeleri arasındaki \alpha açısı kaç derecedir?
A) 120
B) 130
C) 135
D) 140
E) 150
Doğruda Açılar: Caddeler Arasındaki Açı Bağıntısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Caddelerin Paralellik Durumunu Belirleme
B ve D caddelerinin her ikisi de C caddesine dik olarak verilmiştir:
B \perp C \quad \text{ve} \quad D \perp C
Aynı düzlemde aynı doğruya (C caddesine) dik olan doğrular birbirine paralel olmak zorundadır. Buradan:
B \parallel D
sonucuna ulaşırız.
Adım 2 — Kesen Doğru (A Caddesi) ile Açıyı Bulma
B ve D caddeleri birbirine paralel olduğundan, bu iki doğruyu kesen doğrusal A caddesi üzerindeki açılar doğrudan geometrik kurallarla taşınabilir:
- A caddesinin sol tarafı ile D caddesi arasındaki açı 130^\circ olarak verilmiştir.
- B caddesinin yönü (sol-yukarı), D caddesinin yönünün (sağ-aşağı) tam tersidir.
- A caddesinin sağ tarafı da sol tarafının zıt yönüdür.
- Zıt yönlü ikişer ışın arasındaki açılar ters açılar kuralı gereği birbirine eşittir:
\alpha = 130^\circ
Alternatif olarak açıları adım adım taşıyarak doğrulayalım:
- A caddesinin sağ tarafı ile D caddesi arasındaki dar açı:
180^\circ - 130^\circ = 50^\circ
- C \perp D olduğundan C caddesi ile A caddesinin sağ tarafı arasındaki açı:
90^\circ - 50^\circ = 40^\circ
- B \perp C olduğundan B caddesi ile A caddesinin sağ tarafı arasındaki \alpha açısı:
\alpha = 90^\circ + 40^\circ = 130^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 130
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Diklikten Paralelliğe Geçiş: Bir düzlemde iki farklı doğru üçüncü bir doğruya dikse, bu iki doğru kesinlikle birbirine paraleldir (B \parallel D).
- Ters Açılar: Kesişen veya paralel doğruların zıt yönlü kolları arasında kalan açılar birbirine eşittir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: B ve C dikliğini dikkate almayıp B ile C’yi paralel varsayarak 180^\circ - 40^\circ = 140^\circ bulmak.
Doğru Yaklaşım: İki dikliğin (B \perp C ve C \perp D) doğrudan B \parallel D paralelliğini doğurduğunu fark edip açıları paralel doğruda açılar kuralıyla taşımak.
Doğruda açılar ve paralel kollarla ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?