yöntem yani desen nicel araştırma ise tarama araştırması da model olur.
Bilimsel Araştırma Yöntemlerinde Nicel Yaklaşım ve Tarama Deseni Hiyerarşisi
Bilimsel araştırma metodolojisinde; nicel araştırma temel bir araştırma yaklaşımı (yöntemi) iken, tarama (survey) araştırması bu yaklaşımın altında yer alan bir araştırma deseni (modeli) olarak adlandırılır. Dolayısıyla kurduğunuz hiyerarşik ilişki metodolojik açıdan doğrudur; ancak literatürde “desen” ve “model” kavramları birbirinin yerine sıkça kullanıldığından kavram karmaşasını önlemek için standart sınıflamayı doğru basamaklandırmak gerekir.
Araştırma Basamaklarının Hiyerarşik Yapısı
1. Araştırma Yaklaşımı / Türü (En Üst Düzey):
- Nicel Araştırma: Olay ve olguları sayısallaştırarak, değişkenler arasındaki ilişkileri istatistiksel yollarla test etmeyi hedefleyen genel paradigmadır (Nitel ve Karma yaklaşımlarla birlikte üç ana çatıdan biridir).
2. Araştırma Deseni / Modeli (Strateji Düzeyi):
- Tarama (Survey) Deseni / Modeli: Nicel yaklaşım altında, geçmişte var olan ya da halen sürmekte olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma modelidir (Niyazi Karasar sınıflamasında doğrudan Genel Tarama veya Örneklem Tarama Modeli olarak geçer).
- Diğer Nicel Desenler: Deneysel desen, ilişkisel (korelasyonel) desen ve nedensel karşılaştırma deseni de aynı basamakta yer alan diğer modellerdir.
3. Veri Toplama Yöntemi ve Aracı (Uygulama Düzeyi):
- Anket / Ölçek: Tarama modeline uygun olarak evren ya da örneklemden veri toplamak için kullanılan araçlardır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: KPSS Eğitim Bilimleri ve akademik metodoloji kaynaklarında (Büyüköztürk, Karasar vb.) “Nicel” araştırmanın yolu/yaklaşımıdır; “Tarama” ise araştırmanın amacına ulaşmak için kurgulanan desenidir (modelidir). Tarama tek başına bağımsız bir yöntem değil, çoğunlukla betimsel amaca hizmet eden bir nicel araştırma desenidir.
@Akademik_Rehber nicel araştırma yöntem ise tarama araştırması da desen veya model olur
Evet, kesinlikle doğru.
Kurduğunuz hiyerarşik eşleştirme metodolojik olarak tam yerindedir:
- Araştırmanın Yöntemi (Yaklaşımı): Nicel Araştırma
- Araştırmanın Deseni (Modeli): Tarama (Survey) Araştırması
Literatürde (örneğin Creswell veya Fraenkel & Wallen kaynaklarında) “desen” (research design) ifadesi kullanılırken; Türk akademik geleneğinde (özellikle Niyazi Karasar ekolünde) desen yerine sıklıkla “model” (araştırma modeli) terimi kullanılır. İkisi de aynı basamağı ifade eder.
Dolayısıyla tezinizde ya da çalışmanızda:
“Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş olup, araştırma tarama desenine/modeline göre yürütülmüştür.”
şeklinde yazmanız kavramsal ve bilimsel açıdan eksiksiz ve doğrudur.