Matematik Problemi: Sandalye Arasındaki Boşluk Problemi
Önemli Noktalar
- İlk durumda 50 sandalye aralarında hiç boşluk olmadan 2100 cm’lik bahçeye yerleştirilmiş.
- Organizatör, sandalye aralarındaki boşluğun 28 cm olmasını istemiş.
- Problem, yeni durumda kaç sandalyenin kullanılmadığını soruyor.
İçindekiler
Problemin Analizi ve İlk Durum
İlk durumda 50 sandalye aralarında boşluk olmadan 2100 cm’lik alana yan yana dizilmiş. Burada:
- Sandalyelerin toplam genişliği = 2100 cm (çünkü aralarda boşluk yok).
- Sandalye sayısı: 50
Sandalye başına düşen genişlik ise:
Bu durumda, her sandalye genişliği yaklaşık 42 cm olarak kabul edilir.
Pro Tip: Aralar boşluk olmadığında sandalyelerin toplam uzunluğu doğrudan sandalyelerin genişliğiyle orantılıdır.
Yeni Düzenleme ve Boşluk Hesabı
Yeniden düzenleme yapılacak ve sandalye aralarındaki boşluk 28 cm olacak.
- Yeni boşluk: 28 cm
- Sandalye genişliği: 42 cm (önceki hesapta bulduk)
- Toplam uzunluk: 2100 cm
Boşluk sayısını “kullanılan sandalye sayısı - 1” olarak alıyoruz çünkü her sandalyenin bir sağında boşluk var ve sondaki sandalyenin sağında boşluk yok.
Varsayalım x tane sandalye kullanılıyor.
Toplam uzunluk denklemi:
Çözüm:
Sandalyenin tam sayı olması gerektiği için 30 adet sandalye kullanılabilir.
Sonuç ve Cevap
İlk başta 50 sandalye vardı, yeni durumda 30 sandalye kullanılabiliyor.
- Kullanılmayan sandalye sayısı:
Doğru cevap: C) 20
Özet Tablo
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Bahçe uzunluğu | 2100 cm |
| İlk sandalye sayısı | 50 |
| Sandalye genişliği (yaklaşık) | 42 cm |
| Yeni boşluk | 28 cm |
| Yeni kullanılan sandalye sayısı | 30 |
| Kullanılmayan sandalye sayısı | 20 |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden boşluk sayısı sandalye sayısından 1 azdır?
Çünkü sandalyeler yan yana dizilirken boşluklar sadece sandalyeler arasında olur. İlk sandalye ile ikinci sandalye arasında 1 boşluk vardır, sondaki sandalyenin yanında boşluk olmaz.
2. Boşluk büyüdükçe ne olur?
Boşluk arttıkça, aynı mesafeye daha az sandalye sığar, dolayısıyla kullanılan sandalye sayısı azalır.
3. Sandalye genişliği sabit mi kabul edildi?
Evet, burada sandalye genişliği ilk düzenlemeye göre sabit kabul edilmiştir.
Sonraki Adımlar
Başka “yokluk ve boşluk” problemlerinde farklı uzunluklarda sandalyeler ya da değişken boşluklar için nasıl hesaplama yapacağımızı öğrenmek ister misiniz?
Son durumda kaç adet sandalye kullanılmamıştır?
Temel Çıkarımlar
- Sandalye genişliği: 2100\div50=42\ \text{cm}.
- Yeni dizilimde uç boşluklar dahil olmak üzere aradaki boşluk sayısı n+1 formülüyle hesaplanır.
- Maksimum tam sandalye sayısı n=29, o hâlde kullanılmayan sandalye sayısı $50-29=\mathbf{21}$’dir.
Son durumda 21 sandalye kullanılmamıştır.
İçindekiler
Gerekli Bilgiler
- Toplam uzunluk: 2100 cm.
- İlk durumda 50 sandalye, aralarında boşluk olmadan dizilmiş.
- Bir sandalyenin genişliği:2100\div50 = 42\ \text{cm}.
- Yeni durumda sandalyeler arasında 28 cm boşluk ve uçlarda da boşluk olacak.
Çözüm Adımları
- Sandalye genişliğini bulun:w = \frac{2100}{50} = 42\ \text{cm}.
- Uç boşluklar dahil toplam boşluk sayısı $n+1$’dir; sandalyeler arası boşluk sayısı ise n-1.
- Toplam yer kaplama denklemi:42n + 28\,(n+1) = 2100.
- Denklemi çözelim:42n + 28n + 28 = 2100 \quad\Longrightarrow\quad 70n + 28 = 2100 \quad\Longrightarrow\quad 70n = 2072 \quad\Longrightarrow\quad n = \frac{2072}{70} \approx 29{,}6.
- Tam sayı sandalye kullanacağımız için n_{\max}=29.
- Kullanılmayan sandalye sayısı:50 - 29 = \mathbf{21}.
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Boşluksuz Dizilim | 28 cm Boşluklu Dizilim |
|---|---|---|
| Sandalye sayısı | 50 | 29 |
| Sandalye genişliği | 42 cm | 42 cm |
| Boşluk genişliği | – | 28 cm |
| Uç boşluk sayısı | 0 | 2 |
| Toplam kaplama | 50\cdot42=2100 cm | 42\cdot29+28\cdot30=2058+840=2898?* |
* Not: Uç boşluklar ve aralarındaki boşluk toplamı, kaplamayı tamamlamak için teoride 28\cdot30 gerekir, ancak 2100 cm sınırını aşmamak için en fazla 29 sandalye kullanılır.
Özet Tablosu
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Bahçe uzunluğu | 2100 cm |
| İlk sandalye sayısı | 50 |
| Bir sandalye genişliği | 42 cm |
| Boşluk genişliği | 28 cm |
| Uç boşluk sayısı | 2 |
| Kullanılan sandalyeler | 29 |
| Kullanılmayan sandalyeler | 21 |
SSS
Soru 1: Sandalye genişliği nasıl kesin olarak bulunur?
Cevap: Toplam uzunluk 2100 cm, sandalye aralarındaki boşluk yokken 50 sandalye dizildiği için 2100\div50=42 cm çıkar.
Soru 2: Neden uç boşluklar da sayıldı?
Cevap: Sorudaki görsel, sandalyeler arasındaki boşluklarla birlikte başlangıç ve bitişte de 28 cm boşluk olduğunu gösteriyor.
Soru 3: Denklemin sonucu tam sayı çıkmıyorsa ne yaparız?
Cevap: Küsuratlı sandalyeyi kullanamayacağımız için bir alt tam sayı, yani 29 alırız.
Soru 4: Başka bir boşluk değeri verilse nasıl ilerleriz?
Cevap: Genel formül wn + b(n+1) = L formunu kullanırız, burada w sandalye genişliği, b boşluk genişliği, L toplam uzunluk.
Bu problemi pekiştirmek için benzer bir yerleştirme düzenleme sorusu çözmek ister misiniz?
@Cemre_Artes
