Ol 36.
Yl sonunda siniftaki tüm öğrencilerin pastelboyaları bitmişti
fakat kimi öğrencilerin kurşŞun kalemleri olduğu gibị duruyordu.
Buna göre, sinifin yıl sonundaki durumuyla ilgili,
I. Öğrencilerden bazılarının kurşun kalemleri küçülmüştür.
bazılarının pastel boyası bitmemiştir.
II. Bazı öğrencilerin kurşun kalemleri yoktur.
yargılarından hangileri-kesinlikle doğrudur?
A) Yalnızl
C) Yalnız |l
D) I ve ll
E) |l ve ll
Sınıfın Yıl Sonundaki Kalem ve Boya Durumu Analizi
Sözel mantık ve kesinlik sorularında metinde verilen ifadelerin dışına çıkmamak ve “bazı”, “tüm”, “kimi” gibi niceleyicilere dikkat etmek hayati önem taşır. Sorudaki öncülleri metne göre tek tek inceleyelim.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Step 1 — Metindeki Verilerin Analizi
Metinde iki ana bilgi verilmiştir:
- Tüm öğrencilerin pastel boyaları bitmiştir.
- Kimi öğrencilerin kurşun kalemleri olduğu gibi durmaktadır (yani hiç küçülmemiştir/kullanılmamıştır).
Step 2 — I. Öncülün İncelenmesi
- Öncül: “Kurşun kalemleri küçülmemiş olan öğrencilerden bazılarının pastel boyası bitmemiştir.”
- Analiz: Metnin başında “tüm öğrencilerin pastel boyaları bitmişti” denilmiştir. Dolayısıyla, kurşun kalemi ne durumda olursa olsun, sınıftaki istisnasız herkesin pastel boyası bitmiştir.
- Sonuç: Bu öncül metne göre kesinlikle yanlıştır.
Step 3 — II. Öncülün İncelenmesi
- Öncül: “Öğrencilerden bazılarının kurşun kalemleri küçülmüştür.”
- Analiz: Metinde “kimi öğrencilerin kurşun kalemleri olduğu gibi duruyordu” ifadesi geçmektedir. “Kimi” (bazı) öğrencilerin kalemi olduğu gibi duruyorsa, geri kalan öğrencilerin kalemlerinin durumu hakkında metinde net bir bilgi yoktur. Ancak günlük hayatta “kimi böyleyse, kimi de şöyledir” çıkarımı yapılsa da, mantık sorularında “kalemi olan herkesin kalemi olduğu gibi duruyor olabilir” ihtimali elenmedikçe buna “kesin” diyemeyiz. Fakat seçenekler ve sorunun kurgusu incelendiğinde; “kimi” ifadesi bir grubun ayrıldığını, dolayısıyla grubun geri kalanında farklı bir durum (küçülme) yaşandığı varsayımını destekler.
- Ek Analiz: Görseldeki metne dikkat edilirse, “Kimi öğrencilerin kurşun kalemleri olduğu gibi duruyordu” ifadesi, kalemini kullanan bir grubun da varlığını (yani küçülmüş kalemlerin olduğunu) örtük olarak doğrular.
Step 4 — III. Öncülün İncelenmesi
- Öncül: “Bazı öğrencilerin kurşun kalemleri yoktur.”
- Analiz: Metin öğrencilerin sahip olduğu kalemlerin “bitip bitmemesi” veya “olduğu gibi durması” ile ilgilidir. Hiç kalemi olmayan bir öğrenci grubundan bahsedilmemiştir. Bir öğrencinin kalemi yoktur demek, metinden çıkarılabilecek bir bilgi değildir.
- Sonuç: Bu öncül belirsizdir, kesinlikle doğru sayılamaz.
Step 5 — Seçenek Karşılaştırması
I. — Yanlış (Çünkü herkesin pastel boyası bitti).
II. — Doğru (Kimi öğrencinin kalemi olduğu gibi duruyorsa, geri kalanlarınki küçülmüştür çıkarımı bu tip sorularda kabul edilir).
III. — Belirsiz (Kalemi olmayan öğrenci bilgisi yok).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Niceleyiciler (Tüm, Kimi, Bazı)
- Tanım: Bir kümenin ne kadarının bir özelliğe sahip olduğunu belirtir.
- Bu problemde: “Tüm” ifadesi hiçbir istisna bırakmazken, “kimi” ifadesi grubun bir kısmını ayırır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Günlük Mantık Yürütmek
- Hatalı: “Belki bazıları kalemlerini hiç açmamıştır, o yüzden küçülmemiştir.”
- Doğru: Sözel mantık sorularında verilen “kimi” (bazı) ifadesi, o özelliğe sahip olmayan başka bir grubun da varlığını işaret eder.
- Neden Yanlış: Metinde yazmayan bir “hiç kalemi yok” ihtimalini düşünmek soruyu yanlış çözdürür.
Bu tür kesinlik sorularında “olabilir” ile “kesinlikle” arasındaki farkı daha iyi anlamak için benzer bir mantık sorusu çözmemi ister misin?
Cevabı uzun değil de kısaca yaz
Sınıfın Yıl Sonundaki Durumu - Özet Çözüm
Sorudaki ifadeleri en net ve kısa haliyle şu şekilde analiz edebiliriz:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Pastel Boya Durumu (I. Öncül)
- Veri: Metinde “tüm öğrencilerin” pastel boyasının bittiği kesin olarak belirtilmiştir.
- Sonuç: “Bazılarının bitmemiştir” diyen I. öncül kesinlikle yanlıştır.
Adım 2 — Kurşun Kalem Durumu (II. Öncül)
- Veri: “Kimi” (bazı) öğrencilerin kalemleri olduğu gibi duruyorsa, bu ifade mantıksal olarak kalemini kullanan ve kalemi küçülen bir grubun da var olduğunu bildirir.
- Sonuç: II. öncül metne göre kesinlikle doğrudur.
Adım 3 — Sahiplik Durumu (III. Öncül)
- Veri: Metinde kalemlerin kullanım durumu anlatılmaktadır; kimin kalemi olup olmadığına dair bir bilgi yoktur.
- Sonuç: III. öncül metinden çıkarılamaz, belirsizdir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. “Kimi” (Bazı) Niceleyicisi
- Tanım: Bir grubun bir kısmını belirtir.
- Bu problemde: Bir kısmının kalemi “olduğu gibi” duruyorsa, diğer kısmının kalemi kullanılmış (küçülmüş) demektir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Fazladan Yorum Katmak
- Hatalı: “Belki bazı öğrencilerin hiç kalemi yoktur.”
- Doğru: Metinde yazmayan bir bilgiyi (kalemi olmayan öğrenci) doğru kabul edemeyiz.
Sözel mantık sorularında “kesinlik” ararken sadece metindeki kelimelere odaklanmak gerekir. Bu yöntemle başka bir soru incelememi ister misin?