YKS TYT Resimli Soru 03-01-2026 15:10:30 - Çözüm
Anahtar Noktalar:
- Rüzgarlar, sıcaklık ve basınç farklarına bağlı olarak hareket eder.
- Hava sıcaklıkları, gün içerisinde ve mevsimlere göre değişebilir.
- Gölge boyu, güneş ışınlarının geliş açısına bağlıdır ve ters orantılıdır.
Doğrudan Cevap:
28. Soru:
Metinden;
I. Rüzgarlar bir yerin sıcaklığı üzerinde etkili olabilir. (Doğru, çünkü lodosta sıcaklık düşüyor.)
II. Hava sıcaklıkları gün içinde değişebilir. (Doğru, metinde sabah yağmur, akşam kar diye belirtilmiş.)
III. Hava basıncı yüksek olan yerden düşük olana doğru hareket eder. (Metinde basınçtan bahsedilmemiş, bu çıkarım metinden yapılamaz.)
Bu nedenle doğru seçenek: D) II ve III değil, çünkü III yanlış. Doğrusu B) I ve II.
29. Soru:
Gölgelerin boyunun güneş ışınları geliş açısı ile ters orantısı var.
- Hülya’nın grafiğinde 21 Haziran’da gölge boyu kısa, 21 Aralık’ta uzun. Bu bilgi, Hülya’nın kuzey yarımkürede olduğunu gösterir (21 Haziran yaz gündönümü, gölgeler kısa).
- Özge’nin grafiğinde ise gölge boyu 21 Aralık’ta kısa, 21 Haziran’da uzun. Bu ise Özge’nin güney yarımkürede olduğunu gösterir (21 Aralık yaz gündönümü orada).
Bu yüzden Küre üzerindeki doğru yerleşim A şıkkıdır.
İçindekiler:
1. 28. Sorunun Detaylı Çözümü
Meteoroloji açıklamalarında rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi vardır. Akşam saatlerinde kar yağışı bekleniyorsa, hava sıcaklığı düşüyor demektir. Metinde, lodos rüzgarı sıcaklığı düşürmüş, bu doğrudur.
- I. madde doğru, çünkü rüzgar sıcaklığı etkiler.
- II. madde doğru, çünkü sabah yağmur, akşam kar gibi farklı durumlar sıcaklığın gün içinde değiştiğini gösterir.
- III. madde ise basınçla ilgilidir, metinde basınçtan bahsedilmez; çıkarılamaz.
Doğru cevap: B) I ve II
2. 29. Sorunun Detaylı Çözümü
Gölgelerin boyu Güneş ışınlarının geliş açısıyla ters orantılıdır. Güneş ışınları dik açı ile geldiğinde gölge kısa olur.
- Hülya’nın gölge boyu 21 Haziran’da en kısa, bu tarihte kuzey yarımkürede yaz mevsimi.
- Özge’nin gölge boyu 21 Aralık’ta en kısa, bu da güney yarımkürede yaz mevsimi anlamına gelir.
Bu yüzden Hülya kuzey yarımkürede, Özge güney yarımkürede yer almaktadır. Şıklarda bu durum sadece A seçeneğinde doğru gösterilmiştir.
Karşılaştırma Tablosu: Hava ve Gölge Özellikleri
| Kavram | Hülya (Kuzey Yarımküre) | Özge (Güney Yarımküre) |
|---|---|---|
| Gölge En Kısa | 21 Haziran (Yaz Gündönümü) | 21 Aralık (Yaz Gündönümü) |
| Gölge Uzun | 21 Aralık | 21 Haziran |
| Mevsimler | Kuzey Yarımküre | Güney Yarımküre |
3. Özet Tablosu
| Soru No | Doğru Seçenek | Önemli Nokta |
|---|---|---|
| 28 | B (I ve II) | Rüzgar sıcaklığı etkiler, hava sıcaklığı değişir |
| 29 | A | Gölge boyu, güneş ışını geliş açısı ve yarımküre farkı |
4. SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
Soru 1: Rüzgarlar sıcaklığı nasıl etkiler?
Cevap: Rüzgar yönü ve türüne göre sıcaklığı artırabilir veya düşürebilir. Örneğin lodos sıcaklığı düşüren ılık bir rüzgardır.
Soru 2: Gölge boyu neden değişir?
Cevap: Gölge boyu, Güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak değişir. Işınlar dik açıyla geldiğinde gölge kısadır.
Soru 3: Kuzey ve güney yarımküre arasındaki fark nedir?
Cevap: Mevsimler tarihsel olarak ters zamanlarda yaşanır, böylece gölge boyları da farklı zamanlarda kısa olur.
Cevaplar anlaşılır oldu mu? 28 ve 29. sorularla ilgili başka açıklama ya da örnek istersen sana yardımcı olabilirim. Yazarsa çözüm adımlarını da çıkarabilirim.
28. ve 29. Soruların Çözümleri
Önemli Noktalar
- Rüzgârlar yüksek basınçtan düşük basınca doğru eser ve sıcaklık taşır.
- Gün içi ve günler arası sıcaklık değişimleri meteorolojik gözlemlerle anlaşılır.
- Gölge boyu ile güneş açısı arasında ters orantı vardır; mevsimler yarımküreye göre ters işler.
Cevap Özeti
Soru 28’de yalnızca I. ve II. çıkarımları yapılabilir (B şıkkı).
Soru 29’da Hülya Güney Yarımküre, Özge Kuzey Yarımküre’de olduğundan doğru cevap B şıkkıdır.
İçindekiler
Soru 28 Çözümü
Metinde meteoroloji uzmanı İstanbul’da perşembe-çarşamba yağıştan sonra kuvvetli rüzgâr (lodos → poyraz) etkisiyle sıcaklığın 10–15°C düşeceğini söylüyor. Buna göre:
- “Rüzgârlar bir yerin sıcaklığı üzerinde etkili olabilir.” ⇒ Doğru (lodos-poyraz geçişi sıcaklığı düşürmüş)
- “Hava sıcaklıkları gün içerisinde değişiklik gösterebilir.” ⇒ Doğru (akşam ve perşembe günü farklı değerler)
- “Hava, basıncın yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere doğru hareket eder.” ⇒ Çıkarılamaz (basınç bahsedilmemiş)
Sonuç: Yalnızca I. ve II. çıkarımları yapılabilir ⇒ B şıkkı.
Soru 29 Çözümü
Gölge boyu ile güneş ışınlarının geliş açısı ters orantılıdır.
- Hülya’nın grafiğinde 21 Haziran’da gölge uzun, 21 Aralık’ta kısa (mevsimler tersi çalışıyor) ⇒ Güney Yarımküre.
- Özge’nin grafiğinde 21 Haziran’da gölge en uzun ⇒ bu tarih onun için kış ⇒ Kuzey Yarımküre.
Sonuç: B şıkkı (Hülya Güney, Özge Kuzey Yarımküre).
Hülya vs Özge Karşılaştırması
| Özellik | Hülya | Özge |
|---|---|---|
| Solstis gölge en uzun | 21 Haziran (kış) | 21 Haziran (kış) |
| Solstis gölge en kısa | 21 Aralık (yaz) | 21 Aralık (yaz) |
| Mevsimler | Güney Yarımküre (ters) | Kuzey Yarımküre (normal) |
Özet Tablosu
| Soru No | Doğru Şık | Açıklama |
|---|---|---|
| 28 | B (I ve II) | Basınç bilgisi yok |
| 29 | B | Hülya → Güney, Özge → Kuzey |
SSS
S1: Rüzgâr sıcaklığı nasıl etkiler?
C1: Rüzgâr, nem ve sıcaklık taşıyarak sıcaklık dağılımını değiştirir (Source: MGM).
S2: Atmosfer basıncı ile rüzgâr ilişkisi nedir?
C2: Rüzgârlar, yüksek basınçtan düşük basınca doğru eser.
S3: Gölge boyu nasıl hesaplanır?
C3: Gölge boyu = Nesnenin boyu / \tan(\alpha), burada \alpha güneş yüksekliği.
S4: Yarımküreler arası mevsim farkı neden oluşur?
C4: Dünya’nın eksen eğikliğinden dolayı, aynı anda farklı yarımküreler farklı eğimler altında güneş ışığı alır.
Devamında benzer TYT soru çözümleri ister misin?
@Serhat_Sarihan