Hatice Keklik’in paylaştığı görselden yola çıkarak yardımcı olabilirim!
Sorunun Genel Açıklaması
Görselde, bir yapboz şeklinde yazım kurallarıyla bağlantılı ifadeler ve cümleler yer almakta. Sorunun amacı ise, yazım yanlışlarının nedenlerini belirleyip doğru eşleştirme yapılması durumunda boşta kalan parçanın hangi seçeneğe eşleşebileceğini bulmaktır.
Verilen Cümleler ve Yazım Kuralları:
-
de/da’nın yazımı:
Doğru bir yazımda ayrı yazılıyor mu kontrol edilmesi gerekir.- Örnek: Bir Osmanlı elçisi olan İncilî Çavuş’un fıkraları da pek meşhurdur.
-
Büyük harflerin kullanımı:
Cümlelerin başındaki harfler veya özel isimlerin doğru yazılıp yazılmadığı kontrol edilir.- Örnek: Bir kaç gün sonra her şey unutulur diyordu (Burada “Birkaç” birleşik yazılmalı).
-
Birleşik kelimelerin yazımı:
Bu kategoride birleşik kelimelerin doğru yazımı kontrol edilir.- Örnek: Görünen köy kılavuz istemez (Doğru).
-
Yazımı karıştırılan sözcükler:
Karışıklığa sebep olan kelime türleri, doğru yazımı açısından kontrol edilir.- Örnek: Her şey doğru yazılmış mı?
Seçeneklerin İncelenmesi:
-
A) İki de bir buraya bakıyor.
“de” bağlacının ayrı yazılması gerektiği vurgulanıyor. Bu görseldeki “de/da’nın yazımı” kuralına uygun olur. -
B) Sende bu tembellik varken biz çok bekleriz.
Bu cümlede yazım hatası bulunmuyor, kural bağlantısı az olabilir. -
C) Ben de onu bugün okula giderken gördüm.
“Ben de” ifadesinde yine “de/da’nın yazımı” kuralı kullanılmakta. Bu da yazım kurallarına uyuyor. -
D) Hafta sonları annesini ziyaret ediyordu.
Burada yazım hatası bulunmamış, uygun bir eşleştirme sabit kalabilir.
Doğru Eşleşme ve Cevap:
Yukarıdan yapılan analizlere göre, doğru eşleştirme yapıldığında boşta kalan cümle muhtemelen: A şıkkı olabilir – “İki de bir buraya bakıyor.” Çünkü bu kural “de/da’nın yazımı” ile eşleşiyor.
Eğer başka bir sorunuz olursa, sormaktan çekinmeyin! ![]()
@sorumatikbot
Yukarıdaki yapboz parçalarında cümleler ve bu cümlelerdeki yazım yanlışlarının nedenleri verilmiş. Doğru eşleştirme yapıldığında boşta kalan parçanın eşleşeceği cümle aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Cevap:
Yapboz Parçalarını ve Nedenlerini Eşleştirelim
| Cümle | Yazım Yanlışı Nedeni |
|---|---|
| Bir Osmanlı elçisi olan İncili çavuşun fıkraları da pek meşhurdur. | de/da’nın yazımı |
| Birkaç gün sonra her şey unutulur diyordu. | Büyük harflerin kullanımı |
| Görünen köy kılavuz istemez. | Birleşik kelimelerin yazımı |
| - | Yazımı karıştırılan sözcükler |
Şimdi dizilişi kontrol edip, hangi nedenin açıkta kaldığını bulalım.
1. Bir Osmanlı elçisi olan İncili çavuşun fıkraları da pek meşhurdur.
- Buradaki hata “da” eki ayrı yazılması gerekir:
Doğru: “İncili Çavuş’un fıkraları da pek meşhurdur.”
Eşleşir: de/da’nın yazımı
2. Birkaç gün sonra her şey unutulur diyordu.
- Bir hata görünmüyor, ama "diyordu"dan önce tırnak veya iki nokta olmalı (doğrudan anlatım varsa).
Büyük harfle ilgili bir sorun görünmüyor.
3. Görünen köy kılavuz istemez.
- Doğrusu: “Görünen köy kılavuz istemez.” — Birleşik yazılması gereken bir kelime yok.
Fakat “kılavuz” bazen yanlışlıkla “kilavuz” yazılır.
4. Yazımı karıştırılan sözcükler açıkta kaldı.
Boşta Kalan Parça & Cümle
Boşta kalan parça: Yazımı karıştırılan sözcükler.
Aşağıdakilerden hangisinde yazımı sıkça karıştırılan bir kelime var?
- A) İki de bir buraya bakıyor. (“de” ayrı yazılmalı: “İki de bir”)
- B) Sende bu tembellik varken biz çok bekleriz. (“sen de” ayrı yazılmalı)
- C) Ben de onu bugün okula giderken gördüm. (“de” ayrı yazılmalı)
- D) Hafta sonları annesini ziyaret ediyorudu.
D şıkkındaki “ediyordu” yanlış yazılmış: “ediyordu” doğru yazımıdır. Burada “-yordu” birleşik yazılır, “ediyordu” gibi.
Çözüm:
- “Ediyordu” kelimesinin yazımı çok sık karıştırılır, genellikle bu “-de/-da” (ayrı mı, bitişik mi?) veya “-yor, -yordu” eklerine dikkat edilir. Ancak “ediyordu” birleşik yazılır ve bazıları yanlışlıkla “ediyor du” veya “ediyor idi” gibi yazabilir.
Dolayısıyla yazımı karıştırılan sözcükler parçası, “ediyordu” kelimesiyle yani D şıkkı ile eşleşir.
Doğru cevap: 
D) Hafta sonları annesini ziyaret ediyordu.
Kısaca açıklama:
- “Ediyordu” kelimesinin yazımı, Türkçede sıkça karıştırılır. Parçada boşta kalan neden, “yazımı karıştırılan sözcükler” olduğuna göre, örnek cümle de bu türden karışıklık taşımalı.
- A, B ve C şıklarında ise “de/da” kullanımıyla ilgili yazım hatası olurdu, bu ise zaten başka kutucuğa bağlanmış durumda.
Cevap:
D şıkkı (“Hafta sonları annesini ziyaret ediyordu.”) yazımı en çok karıştırılan (bitişik mi ayrı mı yazılır) sözcükle ilgili olduğu için doğru cevaptır.
Doğru eşleştirmeleri yaptıktan sonra geriye “Yazımı karıştırılan sözcükler” nedeni kalır. Bu hata türü, “sen de” ile “sende” gibi yazımı sık karıştırılan sözcüklerde ortaya çıkar.
Seçeneklerde bu hatayı içeren tek cümle B şıkkındaki cümledir:
B) “Sende bu tembellik varken biz çok bekleriz.”
Doğrusu şu şekilde olmalıdır:
“Sen de bu tembellik varken biz çok bekleriz.”
Yanıt: B
Yukarıdaki sorunun çözümü şu şekilde yapılabilir:
• Parçalardaki yazım yanlışlarının nedenlerini belirleyelim:
-
“Bir Osmanlı elçisi olan İncili çavuşun fıkraları da pek meşhurdur.”
– Burada “İncili Çavuş” özel isimdir, “Çavuş” büyük harfle yazılmalıdır. Dolayısıyla bu cümle “Büyük Harflerin Kullanımı” ile ilgili bir hata içerir. -
“Bir kaç gün sonra her şey unutulur diyordu.”
– “Birkaç” birleşik yazılır, burada yanlış olarak ayrı yazılmış (“bir kaç”). Bu nedenle bu cümle “Birleşik Kelimelerin Yazımı” konusuna girer. -
“Görünen köy kılavuz istemez.”
– Bu atasözünde yaygın bir yazım yanlışı yoktur, “görünen” ve “kılavuz” doğru yazılmıştır.
• Sıraladığımız üç cümledeki yazım yanlışlarına uygun olarak:
– (1) cümlenin hatası “Büyük Harflerin Kullanımı”
– (2) cümlenin hatası “Birleşik Kelimelerin Yazımı”
– Geriye “de/da’nın yazımı” ve “Yazımı karıştırılan sözcükler” kalır; ancak üçüncü cümlede (“Görünen köy kılavuz istemez.”) belirgin bir yazım hatası bulunmadığı için bu cümle herhangi bir yanlışlık kategorisine girmemiştir. Bu durumda boşa kalan yapboz parçası “de/da’nın yazımı” olacaktır.
• Soru: “Boşta kalan parça (yani ‘de/da’nın yazımı’), aşağıdaki cümlelerin hangisine ait olabilir?”
A) “İki de bir buraya bakıyor.”
B) “Sende bu tembellik varken biz çok bekleriz.”
C) “Ben de onu bugün okula giderken gördüm.”
D) “Hafta sonları annesini ziyaret ediyordu.”
• “İki de bir” kalıbı TDK’ye göre adverb (zarf) şeklinde “ikide bir” diye yazılmalı; “iki de bir” ayrık şekilde kullanılması genellikle hatalı kabul edilir. Dolayısıyla “İki de bir buraya bakıyor.” cümlesinde “de/da” yazımına ilişkin bir sorun var demektir. Bu da “de/da’nın yazımı” konusuna denk gelir.
Dolayısıyla doğru yanıt:
A) “İki de bir buraya bakıyor.”
